Ζαν Κοκτό: “Η Ελλάδα είναι ένα πτώμα που το έχουν καταφάει οι μύθοι της…”

by Times Newsroom

Ο Κοκτό αποκλήθηκε ο πιο πολύπλευρος καλλιτέχνης του 20ού αιώνα. Εντούτοις, λόγω της εκκεντρικής συμπεριφοράς του και ορισμένων δυσνόητων έργων του, η αξία του βρισκόταν υπό συνεχή αμφισβήτηση και επανεκτίμηση στη διάρκεια της ζωής του. Ο Γάλλος ποιητής, μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ζωγράφος και σκηνοθέτης του κινηματογράφου Ζαν Κοκτό [Jean Cocteau, 5 Ιουλίου 1889 – 11 Οκτωβρίου 1963], υπήρξε μέλος της γαλλικής πρωτοπορίας και επιδόθηκε στην ανάπλαση και υπερρεαλιστική ερμηνεία των ελληνικών μύθων (Ορφέας, Αντιγόνη, Οιδίποδας, Ολέθρια μηχανή), θήτευσε στο ψυχολογικό θέατρο και ασπάστηκε το νεορομαντισμό. Από τις γνωστότερες ταινίες του είναι: Η πεντάμορφη και το τέρας και οι Τρομεροί γονείς (από το θεατρικό του έργο).

1025750_009_jean_cocteau_theredlist-1024x798

Στο θέατρο άρχισε την καριέρα του το 1923 με τους “Νεόνυμφους του Πύργου του Άιφελ” (Les Mariés de la Tour Eiffel), με μια τάση φυγής από το στιλ του ρεαλισμού που επικρατούσε και ανάπτυξης της αξίας του αυτοσκοπού στη θεατρική τέχνη. Στη συνέχεια με τον “Ρωμαίο και Ιουλιέτα” (1924), τον “Ορφέα” (1927), την “Αντιγόνη” (λιμπρέτο στην  όπερα του Χόνεγκερ) και τον “Οιδίποδα τύραννο” (λιμπρέτο στην όπερα – ορατόριο του Ιγκόρ Στραβίνκι το 1928, την “Ανθρώπινη φωνή” (1930), την “Ολέθρια μηχανή” (La Machine infernale, 1934), τους “Ιππότες της στρογγυλής τραπέζης” (Les Chevaliers de la Table ronde, 1937), τους “Τρομερούς γονείς” (Les Parents terribles, 1939), τη “Γραφομηχανή” (La Machine à écrire, 1941) και το “Δικέφαλο αετό” (L’Aigle à deux têtes, 1946), κηρύσσεται υπέρ των νεωτεριστικών ιδεών, συνεργάζεται με Γάλλους της πρωτοπορίας κι εμφανίζεται διαδοχικά ως φουτουριστής, σουρεαλιστής. Κυβιστής ή ντανταϊστής.

Επηρεασμένος από το σουρεαλιστικό κίνημα και τους πρωτοπόρους της αφηρημένης τέχνης στη ζωγραφική και τη γλυπτική, ο Κοκτό πειραματίζεται και μεταφέρει τις τάσεις αυτές της εποχής του και στο θέατρο, όπως στην “Παρέλαση” (Parade, 1917) σε σκηνικά Πικάσο και μουσική του Ερίκ Σατί (Satie) και “Το Βόδι πάνω στη Στέγη” (Le Boeuf sur le Toit, 1920) σε σκηνικά Ντιφί και μουσική του Νταριούς Μιλό (Milhaud).

modigliani_amedeo_1884-1920_-_ritratto_di_jean_cocteau_1889-1963_-_1916

Πορτρέτο του Jean Cocteau από τον Amedeo Modigliani

Από τους συγγραφείς που είχαν επιρροή στο έργο του είναι ο Εντμόν Ροστάν, ο Ραϊμόν Ραντιγκέ, ο Κατίλ Μαντές, η Κόμισσα ντε Νοάιγ, μα πιο πολύ ο Αντρέ Ζιντ. Ο Κοκτό όμως δεν περιορίστηκε στη συγγραφή των έργων του. Έλαβε κι ο ίδιος ενεργό μέρος ως ηθοποιός, παραγωγός, σκηνογράφος. Έγραψε για χορόδραμα, μιούζικαλ, τσίρκο, κινηματογραφικές ταινίες (όπως π.χ. η σουρεαλιστική ταινία “Η ωραία και το κτήνος”, 1946). Συνεργάστηκε με ονόματα όπως ο Φρανσουά Κοπό, ο Άρθουρ Χόνεγκερ, συνθέτης του μουσικού δράματος “Βασιλιάς Δαβίδ“, ο Πικάσο και ο Μοντιλιάνι, ο Σερζ Ντιακίλεφ, ο μεγάλος Ρώσος χορογράφος και σκηνοθέτης, ιδρυτής των περίφημων “Ρωσικών μπαλέτων” κ.ά.

Ο Ζαν Κοκτό πέθανε στις 11 Οκτωβρίου 1963. Ο Ζαν Κοκτό και η Εντίθ Πιάφ, σε ένα από τα περίεργα παιχνίδια της μοίρας, διασταυρώθηκαν το 1940 όταν η Πιάφ ερμήνευσε αλησμόνητα τον Ωραίο αδιάφθορο, που ο Κοκτό είχε γράψει ειδικά για εκείνη.

Υπήρξε φίλος για δεκαετίες με τον Πάμπλο Πικάσο και ήταν ένας από τους κουμπάρους στον γάμο του Ισπανού ζωγράφου με την Ολγα Χοχλόβα. Επίσης, ήταν φίλος με τον Μαρσέλ Προυστ, τον Αντρέ Ζιντ και τον δισέγγονο του Βίκτωρος Ουγκό Ζαν.

7421376998_49700aa78f_z

Από το 1937 έως τον θάνατό του είχε σχέση με τον ηθοποιό Ζαν Μαρέ.

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ

  • 1930 Tο αίμα του ποιητή
  • 1943 Αιώνιοι εραστές
  • 1946 Η πεντάμορφη και το τέρας
  • 1947 Δικέφαλος αετός
  • 1948 Τρομεροί γονείς
  • 1950 Ορφέας και Ευρυδίκη
  • 1960 Η διαθήκη του Ορφέα

ΒΙΒΛΙΑ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

  • (1986) Δαιμόνια μηχανή, εκδ. Δωδώνη
  • (1986) Ελληνικό ημερολόγιο, εκδ.  Καστανιώτη [κείμενα, ζωγραφική]
  • (1988) Το λευκό βιβλίο ή Έρωτες αγοριών, εκδ. Αίολος [κείμενα, εικονογράφηση]
  • (1993) Τα τρομερά παιδιά, εκδ. Printa
  • (1994) Ανθρώπινη φωνή, εκδ. Έψιλον
  • (1994) Η ανθρώπινη φωνή. Το φάντασμα της Μασσαλίας. Η ψεύτρα. Την έχασα, εκδ. Δωδώνη
  • (1998) Οι τρομεροί γονείς, εκδ. Δωδώνη
  • (2002) Οι τρομεροί γονείς, εκδ. Πατάκη
  • (2005) Θέατρο τσέπης, εκδ. Άγρα
  • (2006) Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες, εκδ. Κέδρος
  • (2007) Θωμάς ο απατεώνας, εκδ. Αιγόκερως [κείμενα, εικονογράφηση]
  • (2007) Το όπιο, εκδ. Αιγόκερως
  • (2010) Το φάντασμα της Μασσαλίας (γραμμένο για την Εντίθ Πιαφ), εκδ. Μπιλιέτο
  • (2014) Καταχθόνια μηχανή, εκδ. Δωδώνη

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή