Μνήμες από ένα άλλο Παρίσι…

by Νίκος Λαγκαδινός

Ο κσθηγητής φιλοσοφίας Gilles Deleuze στο Université Paris 8 de Vincennes, το 1975

  • Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΛΑΓΚΑΔΙΝΟΣ

Ξεφύλλιζα το ευχάριστο βιβλίο “Ο γύρος του κόσμου” του Μίνου Αργυράκη που κυκλοφόρησε το 1971. Μου άρεσε γιατί ήταν θελκτικές οι αναφορές του στο Παρίσι. Το είχα καημό να πάω κι εγώ στην πόλη του φωτός. Να περιπλανηθώ κι εγώ στα σοκάκια του Καρτιέ Λατέν, να περπατήσω  στην οδό Σεν Ντενίς, να χαθώ στα “καφέ” του Σεν Ζερμέν ντε Πρε, να γίνω ένα κι εγώ με όλο εκείνο το ανθρωπολόι που κυκλοφορούσε, ψάχνοντας για μπίζνες ή αναζητώντας μια θέση στο προσκήνιο του κόσμου.

Καλλιτέχνες, έμποροι τέχνης, λογοτέχνες, γενικώς διανοούμενοι, ηθοποιοί, χορευτές, όμορφες γυναίκες, μεθυσμένοι Αμερικανοί, νεαροί μακρυμάλληδες και φυσικά κάθε καρυδιάς καρύδι κι απ’ όλα τα έθνη του κόσμου. Και τα γκαρσόνια να σε λοξοκοιτάνε γιατί δεν άφησες το περιβόητο πουρμπουάρ… Πάντα όμως είχα στο νου μου μη τυχόν και συναντήσω κάποιο από τα μεγάλα ονόματα της γαλλικής διανόησης… Ήταν στον απόηχο της εξέγερσης του Μάη του 1968 και η ατμόσφαιρα κρατούσε ακόμη κάτι από τη γοητεία εκείνης της εποχής.

Είχαμε μάθει ότι οι νεολαίοι μαζεύονταν στα υπόγεια του Σεν Ζερμέν. Και ένα βράδυ μαζί με τον Φαίδωνα πήγαμε κι εμείς σ’ ένα υπόγειο, σε μια κάβα για ν’ ακούσουμε τζαζ. Γεμάτη η κάβα από νεολαία που αμφιβάλλω και τώρα ακόμη αν ήξερε τι θέλει. Πάντως χάζευε για ώρες ατέλειωτες το κενό προσπαθώντας να συντονιστεί με τα ταμπούρλα που χτύπαγαν στο ρυθμό του ταμ-ταμ… Σα να ξέφευγαν από την πραγματικότητα και χώνονταν στην περιοχή του ονείρου…

Μετά ακολουθούσε η περιήγηση στα στενά δρομάκια του Σεν Μισέλ και στη συνέχεια στα αναρίθμητα καμπαρέ της “αριστερής όχθης”. Σχεδόν πάντα ήταν όλα γεμάτα κι αν πλησίαζες στην πόρτα τους, θα άκουγες την ορχήστρα να παίζει ταγκό, βαλς, γαλλικά τραγουδάκια, τα χρώματα με το φως των προβολέων να εναλλάσσεται κι αν πήγαινες και πιο μέσα θα έβλεπες όλων των ειδών μάγκες, λαϊκούς τύπους, ναύτες, εργάτες κι ό,τι μπορεί να βάλει ο νους του ανθρώπου. Χαμένοι όλοι στα όνειρά τους, μέσα στου καπνούς από τα τσιγάρα, αλλά και συντονισμένοι στις μελωδίες απ’ όλο τον κόσμο.

Περνούσε η ώρα κι άντε μετά να προλάβεις το μετρό. Φυσικά δεν υπήρχε περίπτωση διότι το μετρό έκλεινε στις 12 τα μεσάνυχτα. Κι έτσι άρχιζε ο ποδαρόδρομος.  Κι αν έκανε κρύο, ούτε που μ’ ένοιαζε γιατί με το περπάτημα ζεσταινόμουν. Μέχρι να φτάσω στην Alesia που βρισκόταν κάπως μακριά από το Καρτιέ Λατέν, είχα γίνει μούσκεμα στον ιδρώτα γιατί δεν περπατούσα αλλά πήγαινα σαν αθλητής του βάδην κι όχι από το πεζοδρόμιο αλλά από το δρόμο για το φόβο των κακοποιών. Μέχρι ν’ ανέβω στον έκτο όροφο που βρισκόταν η σοφίτα, μου είχε βγει η ψυχή.

Ωστόσο, μη νομίσει κανεις ότι αυτή ήταν η ζωή μας στο Παρίσι. Χρειαζόταν ταλέντο και θέληση για να τα βγάλει πέρα κανείς. Στο πρόγραμμα πρώτο ήταν το πανεπιστήμιο που ήταν χωμένο στο δάσος της Βενσέν. Ήταν το πανεπιστήμιο που γεννήθηκε κυριολεκτικά μέσα από την πολεμική που άσκησαν οι εξεγερμένοι νεολαίοι στα παραδοσιακά πανεπιστήμια. Εγώ το πρόλαβα στις καλές του μέρες. Αλλά θυμάμαι πως δεν πληρούσε τις προδιαγραφές ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού ιδρύματος. Ωστόσο, δεν σε απασχολούσε αν οι τοίχοι ήταν βρώμικοι και τους κάλυπταν κάθε λογής συνθήματα, αν κυκλοφορούσαν όλα τα έθνη του κόσμουυ. Έφτανε που έβλεπες απέναντί σου τον André Veinstein, που ήταν διευθυντής του θεατρικού τμήματος όπου εγώ παρακολουθούσα ή τον Michel Foucault, τον Alain Badiou, τον Gilles Deleuze, τον Etienne Balibar, τον Jacques Lacan. Και βέβαια τους δικούς μας Κώστα Βεργόπουλο, Κωνσταντίνο Τσουκαλά και Νίκο Πουλαντζά.

Μια μέρα πήγα να παρακολουθήσω ένα μάθημα του Samir Amin, που είχα διαβάσει κείμενά του και τον θεωρούσαμε οι Πασόκοι ως έναν από τους θεωρητικούς που ήταν κοντά στις δικές μας πολιτικές αρχές, ενώ ήταν και φίλος του Ανδρέα. Ήμουν με τον Πέτρο μαζί και καθίσαμε σε μια μικρή αίθουσα που ήταν γεμάτη από νεολαία, όπου μιλούσαν όλοι, ενώ σ’ ένα τραπεζάκι κάθοταν γύρωκάμποσοι. Κάποια στιγμή ρωτάμε πότε θα έρθει ο καθηγητής και λέει κάποιος: “Νάτος, δεν τον βλέπεις; Ο Σαμίρ Αμίν…” Πράγματι, τότε μπόρεσα να διακρίνω έναν γλυκύτατο άνθρωπο που συζητούσε με ηρεμία, και κάποια στιγμή πήρε το λόγο, ρωτώντας ποιος είχε ετοιμάσει την εργασία του που είχε αναλάβει από την τελευταία φορά που είχαν βρεθεί. Μου έκανε τεράστια εντύπωση η προσήνειά του.

Έλεγε τότε πως η ιστορία του μεγάλου εχθρού μας, του καπιταλισμού, μοιάζει πολύ με την ιστορία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Στο πιο προχωρημένο του κέντρο – τις Ηνωμένες Πολιτείες – το σύστημα των καπιταλιστικών αξιών φθίνει χωρίς η πολιτική συνείδηση ν’ ανέβει στο σημείο να γίνει ικανή να προτείνει μια αποτελεσματική δράση για να ξεπεραστεί το σύστημα. Τελευταία, υποστήριζε ότι θέλει να δει τη δημιουργία ενός πολυπολικού κόσμου και αυτό προφανώς σημαίνει την ήττα του ηγεμονικού σχεδίου της Ουάσινγκτον για στρατιωτικό έλεγχο του πλανήτη. Η αμερικανική πρόκληση και τα εγκληματικά σχέδια της Ουάσιγκτον καθιστούν αναγκαία μια τέτοια πορεία … Η δημιουργία ενός μέσου εναντίον του ηγεμονισμού είναι σήμερα η πρώτη προτεραιότητα, όπως κάποτε υπήρξε η δημιουργία αντιναζιστικής συμμαχίας.  Πρότεινε ως πρώτη προτεραιότητα την οικοδόμηση μιας πολιτικής και στρατηγικής συμμαχίας Παρισίων – Βερολίνου – Μόσχας, η οποία θα επεκταθεί ει δυνατόν στο Πεκίνο και το Δελχί για να οικοδομηθεί μια στρατιωτική δύναμη σε επίπεδο που απαιτεί η πρόκληση των Ηνωμένων Πολιτειών. Έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα παγκοσμίως δεν ξέρω κατά πόσο οι σκέψεις αυτές και προτάσεις του Σαμίρ Αμίν θα μπορούσαν στις μέρες μας να υλοποιηθούν.

Πρέπει να σημειώσω ότι πολλές φορές έπαιρνα το μετρό και κατέβαινα στο τέρμα. Έβγαινα στις συνοικίες και περπατούσα για να νιώσω την ανάσα εκείνων που δεν κυκλοφορούν στο κέντρο. Φτώχεια, δυστυχία και… μαυρίλα. Ένας κόσμος που αγκομαχούσε στη δυστυχία του. Αλλά ήταν Γάλλοι. Όπως ήταν Γάλλοι πλέον κι εκείνοι που προέρχονταν από τις άλλοτε γαλλικές αποικίες αλλά και από τις αφρικανικές χώρες. Θυμάμαι που είχα ρωτήσει, σε διαφορετικές περιοχές, τρεις ψιλόλιγνους μαύρους που ήταν σκουπιδιάρηδες και μου είχαν πει ότι είναι από το Μάλι!

The following two tabs change content below.
Νίκος Λαγκαδινός
Ο Νίκος Λαγκαδινός είναι δημοσιογράφος [ΕΣΗΕΑ]. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Θεατρολογία στο 8ο Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Έχει εργαστεί ως συντάκτης και αρχισυντάκτης στην ΕΡΤ [τηλεόραση και ραδιόφωνο], στις εφημερίδες Ελεύθερη Γνώμη, Νίκη, Ενημέρωση, Βραδυνή, Ακρόπολις, Αθηναϊκή. Διηύθυνε την εφημερίδα ΕΞΟΡΜΗΣΗ.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή