1968: Φόρος τιμής σε μια χρονιά κλειδί!

by Times Newsroom 1
  • Γράφει ο Μηνάς Ταυλαρίδης

Φέτος συμπληρώνεται 51 χρόνια από το 1968, μια χρονιά που γέννησε επαναστάσεις, εξεγέρσεις και συγκρούσεις, με κυριότερη από όλες τον Μάη του 68 στην Γαλλία. Μια χρονιά ονείρων και απογοητεύσεων αλλά και ελπίδων για έναν κόσμο καλύτερο, για μια κοινωνία πιο ανθρώπινη, για ένα λαϊκό κίνημα πιο δυνατό και πιο απαιτητικό.

Πιστεύω όμως, ότι την χρονιά εκείνη, μιας από τις πιο επαναστατικές περιόδους της παγκόσμιας ιστορίας, συνέβηκαν μέσα σ΄ ένα μόλις χρόνο, κάποια ιστορικά γεγονότα, που θα μείνουν ανεξίτηλα στην μνήμη πολλών και στην ιστορία, γιατί κατά την άποψή μου ανέτρεψαν την ροή του ιστορικού γίγνεσθαι και αποτέλεσαν την απαρχή μιας νέας φάσης της παγκόσμιας Ιστορίας.

Το 1968 μοιάζει περισσότερο σαν μία αφετηρία για τον ελεύθερο άνθρωπο που αντιμάχεται τον ιμπεριαλισμό, τον φασισμό, τον ρατσισμό, τον λαϊκισμό , έννοιες που προσπαθούν να τον υποδουλώσουν και να τον αδρανοποιήσουν, και λιγότερο σαν μια χρονιά υλικών και καθαρά οικονομικών διεκδικήσεων.

Το έτος 1968 είχε μια βαθιά ριζοσπαστική αναφορά. Μπορεί οι διεκδικήσεις των πολιτών και κυρίως των νέων ανθρώπων στην Γαλλία, στην Τσεχοσλοβακία, στην Ιταλία, στην Γερμανία και στις ΗΠΑ να είχαν ένα διαφορετικό περιεχόμενο, είχαν όμως κατά βάθος έναν ορατό κοινό στόχο : χειραφέτηση, ελευθερίες σε όλα τα επίπεδα (πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό, ερωτικό) και επαναπροσδιορισμό των σχέσεων πολιτείας και πολιτών, για να σπάσουν τα ταμπού που μέχρι τότε θεωρούνταν αδιαπέραστα.

Για την ανθρωπότητα η χρονιά αυτή άφησε μια μεγάλη σφραγίδα, γιατί διακυβεύτηκαν τα πάντα. Άνοιξε μια τεράστια τρύπα στον μέχρι τότε συμπαγή τοίχο της συντήρησης, γιατί η ανθρωπότητα όλη κοίταξε κατάματα το παρόν και επιζήτησε, απαίτησε καλύτερα θα έλεγα, τολμηρά το μέλλον που της άξιζε.

Η κοινωνία επέλεξε τον πολιτικό ριζοσπαστισμό της Αριστεράς για να διαδηλώσει την δυσαρέσκειά της για την κατάσταση που ζούσε και να διεκδικήσει ένα καλύτερο αύριο.

Και ο ριζοσπαστισμός αυτός της Αριστεράς δεν είχε να κάνει τις περισσότερες φορές με πεφωτισμένες και γραφειοκρατικές ηγεσίες και ιεραρχίες ή με οριοθέτησε κάποιων στόχων. Υπήρξε ένας αναπάντεχος αυθορμητισμός, που χρησιμοποίησε ως όπλα την πολιτική ανάλυση, αλλά και τα μικρόφωνα, τις αφίσες και τα γκράφιτι. Και ήταν αυτός ο αυθορμητισμός που έκανε τα γεγονότα συναρπαστικά και ταυτόχρονα και τόσο δραματικά.

Το σημαντικότερο γεγονός την χρονιά αυτή ήταν ο Γαλλικός Μάης. Ένας μήνας σημαντικός όχι μόνο για την Γαλλία αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Γαλλικός Μάης, που ξεκίνησε εν μέσω ενός εκρηκτικού διεθνούς πλαισίου από τους φοιτητές, για ν’ ακολουθήσει και να ενωθεί μαζί τους ο εργαζόμενος Λαός, «αποτέλεσε τη μεγαλύτερη γενική εργατική απεργία της Ιστορίας». Θεωρείται δε από όλους τους Γάλλους ιστορικούς, κεντρικό σημείο της σύγχρονης γαλλικής Ιστορίας. Ίσως το πιο σημαντικό κοινωνικό κίνημα στην ιστορία της Γαλλίας του 20ού αιώνα.

Με συνθήματα όπως «απαγορεύεται να απαγορεύεις» και «η φαντασία παίρνει την εξουσία» έφερε στην καθημερινή ζωή της χώρας καινούργια πολιτιστικά, πολιτικά και κοινωνικά στοιχεία και άλλαξε τη μέχρι τότε επικρατούσα παραδοσιακή γαλλική κοινωνία. Αλλά και οι ιδέες της Αριστεράς, προερχόμενες από διάφορες πλευρές, συμπλέχτηκαν και οπωσδήποτε μακροχρόνια αλληλοεπηρεάστηκαν.

Στο Βιετνάμ οι επιθέσεις των Βιετκόνγκ, ακόμη και στη Σαϊγκόν, και οι αντεπιθέσεις των Αμερικανών δίνουν και παίρνουν. Στην Κίνα διεξάγεται η Πολιτιστική Επανάσταση, με αδιευκρίνιστα χαρακτηριστικά. Την άνοιξη του 1968 δολοφονείται στις ΗΠΑ ο πάστορας Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, υπέρμαχος των πολιτικών δικαιωμάτων των μαύρων, και δύο μήνες αργότερα ο Ρόμπερτ Κένεντι, αντίπαλος του προέδρου Τζόνσον για την πολιτική του στο Βιετνάμ.

Τα γεγονότα κατακλύζουν και το ανατολικό μπλοκ με την Άνοιξη της Πράγας και τη σοβιετική εισβολή στην Τσεχοσλοβακία τον Αύγουστο του ’68. Τα αιτήματα των Τσέχων διαδηλωτών έχουν σοβαρές ποιοτικές διαφορές, με αυτά του γαλλικού Μάη και μιλούν για περισσότερη δημοκρατία, ελευθερία, κοινωνική δικαιοσύνη και εκδηλώνονται κατά του ηγεμονισμού.

Συνοψίζοντας τα κύρια αιτήματα της χρονιάς αυτής θα αναφέρουμε

1.) Δημοκρατία, περισσότερη Δημοκρατία σε όλα τα επίπεδα και σε όλες τις μορφές εξουσίας.

2.) Ίσα δικαιώματα για όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από το φύλο, την καταγωγή, τη φυλή, την οικονομική δυνατότητα και την κοινωνική προέλευση.

3.) Την δημιουργία νέων κοινωνικών, πολιτικών και οικολογικών κινημάτων με ταυτόχρονη αυτονομία τους, χωρίς καθοδηγητές και προστάτες.

4.) Αμφισβήτηση του ρόλου της εκκλησίας και της θρησκείας.

5.) Απελευθέρωση του ερωτισμού με την απενοχοποίησε και κατάρριψη των διαφόρων ταμπού.

6.) Νέες μορφές πιο μοντέρνας κουλτούρας και κατάρριψη μύθων για τις παραδοσιακές μορφές διασκέδασης και ανθρωπίνων σχέσεων.

7.) Αναζήτηση ενός νέου αντικομφορμιστικού , ατομικού και συλλογικού πνεύματος μέσω της ανάδυσης διαφόρων ανορθολογισμών, έξω από εξουσιαστικούς θεσμούς.

Παρακάτω θα αναφέρω μερικά μόνο από τα γεγονότα που χαρακτηρίζουν το 1968 σαν την χρονιά ορόσημο για τις ιδέες της αμφισβήτησης.

31 Ιανουαρίου : Στο Βιετνάμ η επίθεση αυτοκτονίας των Βιετναμέζων την ημέρα του Τετ (πρωτοχρονιά του σεληνιακού έτους) συντρίβει την βεβαιότητα και την πεποίθηση των Αμερικανών για την στρατιωτική τους παντοδυναμία και προϊδεάζει την επερχόμενη ήττα τους.

4 Απριλίου : Στο Μέμφις των Η.Π.Α. δολοφονείται ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ σε ηλικία 39 ετών, ο χαρισματικός ηγέτης των Αφροαμερικανών, που τόλμησε να τα βάλει με το λευκό αμερικάνικο κατεστημένο.

11 Απριλίου : Πυροβολείται στο Βερολίνο ο “κόκκινος Ρούντι” (Ρούντι Ντούτσκε), ηγέτης του φοιτητικού κινήματος της γερμανικής εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Τραυματίζεται βαριά, αλλά επιζεί.

23 Απριλίου : Κατάληψη του Πανεπιστημίου Κολούμπια στην Ν. Υόρκη από φοιτητές, που στιγματίζουν τον βρώμικο πόλεμο στο Βιετνάμ, ζητώντας τον τελειωμό του. Ταυτόχρονα απαιτούν την ανατροπή του ακαδημαϊκού στάτους στα αμερικάνικα πανεπιστήμια.

3 Μαΐου : Αστυνομικές δυνάμεις καταλαμβάνουν και κλείνουν το Πανεπιστήμιου της Σορβόνης, στο Παρίσι. Ακολουθούν βίαια επεισόδια στο Καρτιέ Λατέν ανάμεσα σε φοιτητές και αστυνομικούς. Εξακόσια άτομα συλλαμβάνονται και περισσότερα από 100 τραυματίζονται. Αρχίζει ο Μάης του 68 στη Γαλλία.

9 Μαΐου : Στην Ελλάδα δολοφονείται από την χούντα ο Γ. Τσαρουχάς, πρώην βουλευτής της Ε.Δ.Α.

10 Μαΐου : Κορυφώνονται οι πολυήμερες συγκρούσεις στο Παρίσι, που ζει την “νύχτα των οδοφραγμάτων” και καίγεται το Καρτιέ Λατέν. Τραυματίστηκαν 1045 άτομα.

13 Μαΐου : Επτακόσιες χιλιάδες διαδηλωτές, φοιτητές και εργάτες διαδηλώνουν στο Παρίσι και χιλιάδες άλλοι σε άλλες πόλεις της Γαλλίας.

20 Μαΐου : Έξι εκατομμύρια Γάλλοι εργάτες απεργούν.

5 Ιουνίου : Δολοφονείται στο Λος Άντζελες ο Ρόμπερτ Κένεντι, που ήταν ενάντια στην συμμετοχή των ΗΠΑ στον πόλεμο του Βιετνάμ.

8 Ιουλίου : Το στρατοδικείο της Χούντας στην Ελλάδα καταδικάζει σε βαριές ποινές 21 άτομα της αντιδικτατορικής οργάνωσης Δημοκρατική Άμυνα.

13 Αυγούστου : Συλλαμβάνεται στην Ελλάδα ο Αλέκος Παναγούλης, που επιχείρησε να ανατινάξει το αυτοκίνητο του δικτάτορα Παπαδόπουλου στην Βάρκιζα.

20 Αυγούστου : Τα σοβιετικά άρματα μπαίνουν στην Τσεχοσλοβακία, συλλαμβάνεται ο Ντούμπτσεκ και άλλα πέντε στελέχη του Πολιτικού Γραφείου, γράφοντας έτσι τον επίλογο της άνοιξης της Πράγας.

3 Νοεμβρίου : Η κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου μετατρέπεται σε διαδήλωση κατά της χούντας των συνταγματαρχών.

Για επίλογο θα αναφέρω δύο συνθήματα του παρισινού Μάη : “Η ουτοπία είναι εφικτή” και “Εκτός από τον ιμπεριαλισμό υπάρχει και ο έρωτας”.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή