Αλέξανδρος Αδαμόπουλος: Ο κύκλος που δεν κλείνει

by Times Newsroom 1

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

Ο κύκλος που δεν κλείνει

 

«20 Ιουλίου 1974.
Εισβολή στην Κύπρο.
Γενική επιστράτευση.»

Τότε άρχισε το πάρτι…

Πάνε σχεδόν πενήντα χρόνια που ξεχυθήκαμε όλοι στους δρόμους βαστώντας κεριά στα χέρια, και πανηγυρίζαμε τρελά που έπεσε η χούντα.

(Την ίδια στιγμή που έπεφτε και η Κύπρος βέβαια).

Βγάλαμε τον γύψο απ’ το σπασμένο χέρι και χαιρόμασταν που μας είχαν πριονίσει ένα πόδι… Και κανείς στο πάρτι, δεν σκέφτηκε πως είχαμε πόλεμο…

Γιατί κανείς απ’ αυτούς που έπρεπε να το πουν, δεν το είπε.

Άλλωστε ‘η Κύπρος είναι μακράν’· τυλιγμένη σ’ έναν φάκελο που δεν θ’ ανοίξει ποτέ…

Κι όλοι στο πάρτι μιλούσαν για ένα καινούργιο ξεκίνημα, για έναν καινούργιο κύκλο που μόλις άνοιγε: Όλα απ’ την αρχή· απ’ το μηδέν όλα! Λες και η χώρα γεννήθηκε τις μέρες εκείνες!…

Σύμφωνοι: Μα αφού είχαμε χάσει τον πόλεμο· εμείς γιατί χορεύαμε; Τι σόι ξεκίνημα ήταν αυτό; Να θες να τ’ αλλάξεις όλα και να μην τολμάς να πεις ούτε μιαν αλήθεια; Κι όμως όλα ωραία και καλά στο πάρτι: Ο κύκλος της μεταπολίτευσης.

Ένας κύκλος, που άλεσε κιόλας δυο γενιές σχεδόν -χαμένες γενιές- στο πέρασμά του. Κι ενώ μοίραζε ψεύτικες υποσχέσεις με τη σέσουλα κι έλεγε αυτάρεσκα πως όλα θα ξεκινούσαν απ’ την αρχή, δεν άφησε τελικά να ξεκινήσει τίποτε σωστά… Και τίποτ’ αληθινά καινούργιο δεν είχε, στην ίδια σημαδεμένη τράπουλα· πέρ’ από ψέματα· πολύ πονηρά μασκαρεμένα: Αλήθειες σαν ψέματα, ψέματα σαν αλήθειες…

Εμείς ωστόσο αλαλάζαμε συνέχεια, ευτυχείς· χορεύοντας ανέμελα πάνω στ’ αποκαΐδια απ’ τις φωτιές που κάθε τόσο μας καίγαν ζωντανούς…

Κι αν κάποιος έβλεπε πως τα πράγματα δεν είν’ έτσι ακριβώς και τολμούσε να ψελλίσει πως κάτι δεν πάει καλά· πως αυτό δεν είναι δημοκρατία· πως η αλλαγή δε γίνετ’ έτσι· χωρίς παιδεία, τον χλεύαζαν και τού έσουρναν τα μύρια όσα, πριν τον διώξουν απ’ το πάρτι.

Χρόνια πολλά, δυο θεατρώνες, κινούσαν τα νήματα του ίδιου θιάσου, σκηνοθετώντας έργα που άλλοι έγραφαν. Συντηρώντας ευλαβικά τη νοοτροπία τής χούντας και γαλουχώντας νέα φυντάνια μ’ αυτές ακριβώς τις αξίες· μ’ αυτή τη λειψή παιδεία, που την έκαναν ακόμη χειρότερη και προπαντός με την ίδια αισθητική.

Είναι απλό: Όσο γκρεμίζεις από πάνω προς τα κάτω κι όσο χαμηλώνεις διαρκώς τον πήχη, κάποια στιγμή το ισόγειο θα το κάνεις να φαίνεται κορυφή.

Και τα μηδενικά, θα μοιάζουν με φωστήρες…

Έφυγε απ’ τη σκηνή ο ένας, και πολλοί βιάστηκαν να πουν πως κλείνει ο κύκλος. Ήρθε ο άλλος και να ’σου τώρα -εδώ και τώρα- ένας καινούργιος κύκλος. Κοινωνικοποιημένος, αναδομημένος, τίγκα στο ψέμα κι αυτός.

Κι από δανεικά για το πάρτι· άλλο τίποτα. Μα για το λογαριασμό· ούτε κουβέντα: Είν’ εκεί και περιμένει…

Ας περιμένει· ποιος ζει ποιος πεθαίνει…

Νέα πάλι διαδοχή: Παλαιοί λογαριασμοί, αρρώστιες, δίκες, σκάνδαλα, δαχτυλίδια, διαπλοκές, άλλες εποχές· άλλες λέει εκδοχές. Ένας κύκλος πάλι κλείνει, κάποιος άλλος ανοίγει. Μα το κάρο δεν τραβάει…

Και κανείς δεν θέλει να καλλιεργήσει τη γη: Γιατί να οργώσεις· τι να σπείρεις· πώς να ποτίσεις· και τι να θερίσεις; Αφού υπάρχουν οι επιδοτήσεις…

Εκσυγχρονισμός… Ίμια… Χρηματιστήρια τίμια… Όλα έρχονται, όλα παρέρχονται κι εμείς· τσαλαβουτώντας πάντα στο ίδιο μολυσμένο τέλμα: Ξανά ξαναβλέποντας πάλι -γιαγιάδες παππούδες, παιδιά κι εγγόνια μαζί- ξανά και ξανά, ξαναβλέποντας πάλι, τις ίδιες ταινίες του ’50-’60…

Όλα όμως βαφτίζονται πράγματα καινούργια, προοδευτικά. Επιτυχίες μεγάλες! Κατακτήσεις δημοκρατικές, που κάποια στιγμή θα πάρουν τη χώρα στα φτερά τους, θα την απογειώσουνε με κύκλους Ολυμπιακούς και θα την κάνουν να πετάξει στους εφτά ουρανούς. Κι όμως, ούτε αυτό: Η δάδα έσβησε. Τέρμα η φιέστα…

Ήρθαν στα πράματα νεότεροι. Καμιά σημασία που τα ονόματα είναι τα ίδια ακριβώς. Φαίνεται πως πρόκειται για απλή σύμπτωση· αν δεν είναι κακόγουστη φάρσα.

Καμιά σημασία βέβαια, που στη χώρα τίποτα δεν στέκει όρθιο και δεν παράγεται τίποτα· εκτός από χιλιάδες νόμους που δεν εφαρμόζονται ποτέ.

Καμιά σημασία που δεν θα ’χουμε το δικαίωμα, λέει, να φτιάχνουμε ‘Μακεδονικό’ χαλβά. Και τι έγινε· στο κάτω κάτω έχουμε -ακόμα- και τον χαλβά Φαρσάλων…

Καμιά σημασία που τρώμε χαστούκια από παντού: Οι άλλοι φταίνε. Πάντα. Για όλα.

Όσο για το Αιγαίο· αυτό, λέει, ανήκει στα ψάρια του…

Ο κύκλος δεν έκλεισε. Τόσα χρόνια -μισός αιώνας!- δεν λέει να κλείσει. Έγινε απλώς φαύλος κύκλος· φαυλότατος, που ανακυκλώνεται, φαιδρά, θλιβερά, προκλητικά.

Φυσικά και δεν πρόκειται να κλείσει.

Δεν πρόκειται να κλείσει αν δεν ολοκληρώσουν την πορεία τους αυτοί που τον άνοιξαν. Όσο να διαλυθεί ολότελα η χώρα -αυτό που τέλος πάντων ξέρουμε σαν χώρα· ο εθνικός μας, λέει, μύθος…

Εκτός κι αν· αν αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι πρώτα:

Αν βγάλουμε ουρά.

Αν κάποιοι βγάλουν κέρατα, λειρί, φτερά· τέτοια πράγματα, απλά.

Αν ψηλαφίσουμε λίγο. Αν αναλύσουμε τι ακριβώς δεν πάει καλά.

Αν τολμήσουμε να κοιταχτούμε μια φορά στα μάτια μ’ έναν καθρέφτη και να τον ακούσουμε ίσως -έστω και μια μόνο φορά- να μας λέει:

Μοιάζανε με ηλιαχτίδες
σε μια κόλλα αναφοράς
ό,τι άκουσες κι όσα είδες:
Ψέματα της συμφοράς!
Μπιχλιμπίδια κι αλυσίδες
μέσ’ στη γύμνια να φοράς…

Ματωμένες καραμέλες
κι όλα τα ναρκωτικά.
Ξεσκισμένες φουστανέλες
σημαιάκια πλαστικά.

Λόγια κούφια τού αέρα
που σού πήραν το μυαλό.
Σ’ έριξαν πάνω στην ξέρα
κι εσύ βρίζεις το γιαλό.

Σού ’μαθαν καλά τον τρόπο·
άνομα και δίχως κόπο
-τι χυδαία ιδανικά-
να ’σαι ωραίος έτσι χύμα
αραχτός δίπλα στο κύμα
και να ζεις με δανεικά…

Να ξεφύγεις θέλεις τώρα κι αρμενίζεις νοερά
‘Βάστα!’ σού φωνάζουνε· ‘ Βάστα γερά!’
Πώς; Μπάζει από παντού νερά.
Κοίτα γύρω σου· όλα σάπια
κι έκανες πάντα την πάπια…
Κλάψε τώρα· κλάψε γοερά!

Αθήνα 10 Φεβρουαρίου 2021
©Αλέξανδρος Αδαμόπουλος
‘Ο Αδάμ και το μήλο’ εκδ. οδός Πανός
1η δημοσίευση Νέα Πολιτική 10/2005
2η ‘Για μια επέτειο’ εκδ. Ίκαρος 2013

* * *

Ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος (1953) σπούδασε Νομική, σκηνοθεσία, κλασική κιθάρα στην Αθήνα, και παρακολούθησε μεταπτυχιακά Sociologie Politique στη Σορβόννη: (Paris II.)

ΕΡΓΑ ΤΟΥ:

  • ‘Δώδεκα και ένα ψέματα’, διηγήματα (Ίκαρος 1991, Άγρα 2009)
  • ‘Ψέματα πάλι’, διηγήματα (Άγρα 1999).
  • ‘Οι Δαιμονισμένοι’ θεατρικό Albert Camus, μετάφραση (ΚΘΒΕ 1991)
  • ‘Ο Σιμιγδαλένιος’, θέατρο – ποίηση (Εστία 1993. 13η έκδοση.)
  • ‘Η πόλη που πρίγκηπάς της είν’ ένα παιδί’ θεατρικό Henry de Montherlant, μετάφραση Εθνικό Θέατρο (εκδόσεις Λιβάνη1993)
  • ‘Αυτό’, διήγημα (στη συλλογή ‘Χάριν παιδιάς’, Ίκαρος 2001).
  • ‘Οι Δαιμονισμένοι’, λιμπρέτο για όπερα: Συμπαραγωγή British Council – Εθνική Λυρική Σκηνή (Αθήνα 2001)
  • ‘Δεν παίζουνε με την αγάπη’, θεατρικό Alfred de Musset, μετάφραση (Εστία 2003)
  • ‘Ο θείος Όσβαλντ’, μυθιστόρημα Rohald Dahl, μετάφραση (Άγρα 2004)
  • ‘Διαθήκη’Auguste Rodin, μετάφραση (Άγρα 2005)
  • ‘Η Δύναμις τού σκότους’, θεατρικό Leon Tolstoy, μετάφραση (Ροές 2007)
  • ‘Το τσιγάρο και η γιόγκα’ Ηθιστόρημα (Άγρα 2008)
  • ‘Οχιναιλέγοντας’, θέατρο – ποίηση (Ίκαρος 2011).
  • Ο κύκλος που δεν κλείνει’, πολιτικό αφήγημα (Ίκαρος 2013)
  • ‘Ίναχος, ο γιος του Ωκεανού’, χοροθέατρο για παιδιά (2η έκδοση. Κάκτος, 2017)
  • ‘Οι δυο Μαργαρίτες’, Μ. Λυμπεράκη – Μ. Καραπάνου, ολιγόλογη ακτινογραφία (Τα ΝΕΑ 6/7/2019)
  • ‘Τα όχι τού ΝΑΙ’ μικρό χρονικό μιας άρνησης, (Εκδόσεις Οδός Πανός 2019)
  • ‘Ο Αδάμ και το μήλο’ αφηγήσεις και διηγήματα (Εκδόσεις Οδός Πανός 2020)

alexadam48@hotmail.com

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή