Αλφόνσος Ε’, βασιλιάς της Πορτογαλίας

by Times Newsroom 1

Ο Αλφόνσος Ε’ (Afonso V de Portugal, 15 Ιανουαρίου 1432 – 28 Αυγούστου 1481), ο λεγόμενος Αφρικανός, ήταν βασιλιάς της Πορτογαλίας και της Αλγκάρβε (1438-1477) από τον Οίκο των Αβίζ, κλάδου των Καπέτων-Πορτογαλίας. Ήταν υιός του Εδουάρδου βασιλιά της Πορτογαλίας και της Ελεονώρας Τρασταμάρα, κόρης του Φερδινάνδου Α’ βασιλιά της Αραγωνίας.

Γεννήθηκε στη Σίντρα και διαδέχθηκε 6ετής τον πατέρα του το 1438, με αντιβασίλισσα τη μητέρα του, κατά την επιθυμία εκείνου. Η μητέρα του ως ξένη δεν ήταν δημοφιλής και είχε μόνο την υποστήριξη του Αλφόνσου, νεότερου αδελφού του Εδουάρδου. Η αντιπολίτευση των ευγενών έκανε τη θέση της Ελεονώρας αφόρητη, ώσπου το 1439 η Συνέλευση (Cortes) του βασιλείου την αντικατέστησε με τον Πέτρο, το μεγαλύτερο από τα αδέλφια του Εδουάρδου.

Ο Πέτρος δούκας της Κοΐμπρα, προσπάθησε να μην αναπτυχθούν περισσότερο οι ισχυροί ευγενείς, αποφεύγοντας έτσι τη δημιουργία κέντρων εξουσίας εντός του βασιλείου. Κάτω από τη διοίκησή του η χώρα ευημερούσε, αν και η με τους νόμους του αποτροπή της φιλοδοξίας των ισχυρών ευγενών διατάρασσε την ειρήνη στη χώρα. Ο Αλφόνσος, που ήταν ετεροθαλής (νόθος) αδελφός του Εδουάρδου, εχθρευόταν τον Πέτρο και αφού έγινε ο αγαπητός θείος του βασιλιά, άρχισε έναν αγώνα για εξουσία. Το 1445 ο βασιλιάς τον έκανε δούκα της Μπραγκάντσα· με τον τίτλο και τα εδάφη ο Αλφόνσος έγινε ο ισχυρότερος άνδρας της Πορτογαλίας και από τους πλουσιότερους στην Ευρώπη. Το ίδιο έτος ο Πέτρος, για να εξασφαλίσει τη θέση του, πάντρεψε την κόρη του Ισαβέλλα με το βασιλιά. Το 1448 ενηλικιώθηκε ο βασιλιάς και ο Πέτρος έπρεπε να παραδώσει την εξουσία του. Η συνωμοσία του δούκα της Μπραγκάντσα κορυφώθηκε: ο βασιλιάς ακύρωσε όλα τα διατάγματα του Πέτρου, πράγμα που επέφερε αστάθεια· και καθοδηγούμενος από ψευδείς -όπως ανακάλυψε μετά- δηλώσεις, κήρυξε τον Πέτρο επαναστάτη. Στη μάχη της Αλφαρομπέιρα νίκησε τον θείο και πεθερό του Πέτρο, ο οποίος σκοτώθηκε. Έτσι η χώρα έχασε μια από τις πιο ικανές προσωπικότητες και ο δούκας της Μπραγκάντσα έγινε ο ουσιαστικός (de facto) ηγέτης της Πορτογαλίας.

Ο Αλφόνσος Ε’ κατέκτησε στο Μαρόκο τις Αλκάτσερ Τσέγκουερ, Ταγγέρη και Αρζίλα. Οι επιτυχίες του έδωσαν το προσωνύμιο ο αφρικανός. Υποστήριξε τις αποστολές του αδελφού του Ερρίκου του θαλασσοπόρου για την εξερεύνηση του Ατλαντικού, αν και όταν εκείνος απεβίωσε το 1460, δεν τις συνέχισε.

Στη διοίκηση ήταν αδρανής: αντί να αναθεωρεί τους νόμους και να προωθήσει το εμπόριο, επέλεξε τη διατήρηση της νομοθεσίας του πατέρα του και του πάππου του. Το 1452 ο πάπας Νικόλαος Ε’ με βούλα τού επέτρεψε να κάνει “σαρακηνούς, παγανιστές και άλλους άπιστους, κληρονομικούς σκλάβους”. Τρία έτη μετά με δεύτερη βούλα επιβεβαίωσε και επέκτεινε τα προηγούμενα. Αυτές οι αποφάσεις θεωρούνται η δικαιολογία για την μετέπειτα ανάπτυξη του δουλεμπορίου και της αποικιοκρατίας.

Μετά τη λήξη των εκστρατειών στην Αφρική, ο Αλφόνσος Ε’ βρήκε νέα αφορμή διαμάχης: Το 1474 ο Ερρίκος Δ’ βασιλιάς της Καστίλλης απεβίωσε αφήνοντας μόνο μία κόρη, την Ιωάννα Τρασταμάρα από το γάμο του με την Ιωάννα Αβίς, αδελφή του Αλφόνσου Ε’. Ο βασιλιάς νυμφεύτηκε -σε δεύτερο γάμο- την κληρονόμο της Καστίλλης και ανιψιά του και διεκδίκησε το βασίλειο της Καστίλλης. Όμως όταν η Ιωάννα ήταν 6 ετών, ορισμένοι ευγενείς ισχυρίστηκαν ότι δεν ήταν κόρη από τον Ερρίκο Δ’, αλλά από τον Μπελτράν ντελά Κουέβα· την αποκαλούσαν Ιωάννα λα Μπελτρανέχα. Έτσι όταν ο Ερρίκος Δ’ απεβίωσε, το στέμμα διεκδίκησε η αδελφή του Ισαβέλλα Α’ Τρασταμάρα, που την υποστήριζε ο σύζυγός της Φεδινάνδος Β’ βασιλιάς της Αραγωνίας. Μετά τη μάχη του Τόρο το 1476 μεταξύ του Αλφόνσου Ε’ και του Φερδινάνδου Β’ που ήταν αμφίρροπη, ο βασιλιάς της Πορτογαλίας πήγε στη Γαλλία για να εξασφαλίσει την υποστήριξη του Λουδοβίκου ΙΑ’, αλλά εξαπατήθηκε από εκείνον. Επέστρεψε απογοητευμένος και παραιτήθηκε υπέρ του υιού του Ιωάννη Β’. Αποσύρθηκε στη μονή της Σίντρα και απεβίωσε 4 έτη αργότερα. Πηγή: https://el.wikipedia.org

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή