«Χαμόγελο του Μάρκο»

by ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ
  • Γράφει η ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ

Με μια γλυκόπικρη γεύση κλώθω τ’ απογεύματά μου και μια απόλυτη νοσταλγία που δεν διαπραγματεύομαι, δεν συζητώ, μόνο …νοσταλγώ και δηλώνω! Σαν εμιγκρέ που ψάχνει τόπους και Εδέμ, μαζί και τις κερκόπορτές τους για να περάσει απ’ εκεί στα άδυτα των αδύτων, να μυηθεί σε μεταφυσικές που δεν αποφαίνονται ευχετήριες προσδοκίες.

Χρόνια τώρα ταξιδεύοντας, σιγουρεύτηκα. Δεν υπάρχει τόπος ή παρέα, ζωή πάει να πει, χωρίς μυστικό, χωρίς αμαρτίες πασπαλισμένες με ενοχές και κρίματα. Όλα μαζί κυκλώνουν πλαγιομετωπικά το μικρό ή μέγιστο σύμπαν καθενός, υπομνηματίζουν παθήματα, που νόμισες πώς ήταν μαθήματα, κι όλα κραυγάζουν μια γλώσσα προφορική και παραπονιάρα, κάτι σαν αμανέ στο αχανές.

Όσο πιο απόκεντρα κινηθείς στους χώρους, όταν επιλέξεις να ξεκόψεις και να περάσεις –ας πούμε- τα όρια της “διπλής ταρίφας”, θα αντικρίσεις ένα αλλιώτικο τοπίο με τραύματα, ουλές. Έχουν δέσει άγκυρες θαρρείς στο μέσον του πουθενά, ταυτολογώντας το παρόν. Αποτύπωμα εν τω βάθει σαν να λέμε στα τάρταρα, «πλίνθοι και κέραμοι» που αφηγούνται… Λένε ιστορίες, παραμυθιάζονται, λένε λόγια καφενείου, αραδιάζουν ονειρώξεις, αναπλάθουν, ασφαλτοστρώνουν, οικοδομούν, άλλοτε ισχυρίζονται ότι μεταρρυθμίζουν, ότι ανατρέπουν. Τα κυνηγώ αυτά τα σκηνικά, σε κάθε ευκαιρία.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 1 άτομο

Κι όσο τρέχω πίσω τους, τόσο δυσκολεύομαι να καταλάβω το παρόν σαν άνθρωπος παλιάς σπουδής, που συνδύασε πολλαπλές αφηγήσεις στα νιάτα του. Μια πολλαπλότητα καθαρή σε προγνώσεις, ξεκάθαρη όμως στην προσδοκία, έτοιμη να αντιμετωπίσει και κερκόπορτες. Έχω την αίσθηση πως έμεινα καθηλωμένη απέναντι σε πολλαπλάσιες τέτοιες, χωρίς παρέα. Με το χέρι στην κλειδωνιά… Φορτωμένη με το βάρος απωλειών, θεατής «πανηγυριών», λογής-λογής παζαριών που συναλλάσσονταν με θράσος μπροστά στα μάτια μου.

Απέναντι σ’ αυτή την ερημία, σε αυτή την απέλπιδα να μη σβηστεί το «ταξίδι», άλλη επιλογή δεν έχω, παρά μονάχα τη γεωγραφία-παρέα της βιβλιοθήκης μου. Ξεφυλλίζω λοιπόν «Τα διηγήματα της Ανατολής» της Μ. Γιουρσενάρ και ελευθερώνομαι, διαβάζοντας μύθους…

Η έξοχη Γιουρσενάρ γράφει στο διήγημά της «Το Χαμόγελο του Μάρκο», λαϊκού Σέρβου ήρωα από τη Ραγούζα (Ντουμπρόβνικ), που πέθανε χαμογελαστός, αφού βασανίστηκε από τους δημίους του στα ταραγμένα Βαλκάνια του 18ου αιώνα:

«Δεν θέλω να πω τίποτε για τους έλληνες ήρωές σας… Κλείνονταν στις σκηνές τους, σε μια κρίση οργής, ούρλιαζαν από οδύνη πάνω στους νεκρούς φίλους τους, έσερναν απ’ τα πόδια τα πτώματα των εχθρών τους γύρω σε νικημένες πόλεις αλλά πιστέψτε με, από την Ιλιάδα λείπει το χαμόγελο ενός Αχιλλέα».

Τα ίδια σκέπτομαι κι εγώ για τους «ήρωες» όπως τους έμαθα στην ιστορία και στα κάδρα που κρεμόταν στους τοίχους των σχολικών μας αιθουσών. Από τον Κολοκοτρώνη και τον Ανδρούτσο, τους θλιμμένους Παλαιολόγους μέχρι και τον Μέγα Αλέξανδρο, όλοι με εκείνη τη «ρομαντική» οργή κι ένα θυμό που πέρασε στο γονίδιο του γένους… Κι εκεί ανάμεσα ανακαλύπτω την υπέροχη εξαίρεση ενός από τους λίγους διάσημους χαμογελαστούς ήρωές μας, νεώτερης εποχής, τον Νίκο Μπελογιάννη, τον Αμαλιαδίτη, που άφησε το αποτύπωμά του με πλατύ χαμόγελο στολισμένο από το κόκκινο γαρύφαλλο.
Χωρίς να είμαστε ήρωες εμείς, τα καημένα ελληνάκια του παρόντος, αναπαριστούμε λεβεντιά ή οργή, ίδιες με εκείνες στα σχολικά κάδρα παρά στην Ιλιάδα που υπαινίσσεται η Γιουρσενάρ. Μια αναπαράσταση που φωτίζει υπομειδιώσα η άνοιξη, μέσα στην ερημία, στην πανδημία ακούγοντας υποσχέσεις ….

The following two tabs change content below.
ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ

ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ

Η Ελένη Σκάβδη είναι δημοσιογράφος και ζει στην Αμαλιάδα. Φοίτησε στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συμμετείχε σε εκδοτικές προσπάθειες στη διάρκεια των δεκαετιών '70 και '90, διάστημα που έζησε στην Αθήνα. Υπήρξε μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του "Θούριου", περιοδικό που εξέδιδε η Νεολαία του ΚΚΕ εσωτερικού, συνεργάστηκε με το περιοδικό Κάπα και στην εβδομαδιαία εφημερίδα Εποχή. Το 1996 κυκλοφόρησε το πρώτο μυθιστόρημά της, με τον τίτλο "Εκείνη η Πόλη". Συνεργάστηκε και με την εφημερίδα Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή