Εκεί που σκάει το κύμα…

by Νίκος Τσούλιας

Έχουν και οι παραλίες την κοινωνιολογία της τόσο για τη μελέτη των διαφοροποιήσεών τους ανάλογα με το που βρίσκονται αυτές – άλλες στη κοσμοπολίτισσα Μύκονο και άλλες στην φτωχική Ιθάκη – όσο και για την έρευνά τους στο εσωτερικό κάθε παραλίας, αφού γίνεται μια σύμμειξη κοινωνικών στρωμάτων, που δύσκολα βρίσκουμε σε τέτοια έκταση σ’ άλλα σημεία λαϊκής συνάθροισης.

Η κοινωνιολογική ομογενοποίηση, που τόσο εύκολα συναντάμε στην παραλία, επιτείνεται και από το γεγονός της σχετικά ομοιόμορφης ενδυμασίας και από το ότι είναι η εικόνα αυτού καθαυτού του σώματος του ανθρώπου που διαμορφώνει και τις ανάλογες αξιολογήσεις και όχι άλλα μη βιολογικά χαρακτηριστικά.

Οι παραλίες έχουν και τη δική της φυσιογνωμία ανάλογα με τη γεωγραφική τους και με την πολιτισμική τους θέση αλλά και με την ιστορία τους και τις παραδόσεις τους. Άλλους παραθεριστές θα συναντήσουμε στη Φασουλού της Σίφνου και στη Χιλιαδού της Εύβοιας και άλλους στην Κουρούτα της Αμαλιάδας και στη Μαρώνεια της Ροδόπης, άλλους στο Μαυροβούνι της Λακωνίας και άλλους στον Άγιο Προκόπη της Νάξου κλπ

Ωστόσο, υπάρχουν και κοινά χαρακτηριστικά που αξίζουν μιας κάποιας προσέγγισης, γιατί καταδεικνύουν στοιχεία της κουλτούρας μας και κυρίως της υποκουλτούρας μας. Πρώτο και καλύτερο στοιχείο είναι οι κινήσεις επίδειξης – πλούτου, κοινωνικής θέσης, «μορφωτικού» πλούτου, γνωριμιών κλπ – που γίνονται με έναν δήθεν αθώο τρόπο συζητώντας με την προσωρινή και τυχαία ή και με τη μόνιμη παρέα μας αλλά με τέτοια ένταση της φωνής, που είναι ολοφάνερο ότι αποδέκτες δεν είναι η άνθρωποι της παρέας αλλά οι τριγύρω. Η δυνατή φωνή εκφράζει – εκτός της σκοπιμότητας της προβολής – και την ανάγκη επίδειξης επιχειρηματολογίας για το δίκιο που έχουμε από τα κληρονομικά της οικογένειας, μέχρι τις επαγγελματικές αντιζηλίες και τα κάθε λογής κουτσομπολιά. Αν έλθει μια παρέα πιο φασαριόζικη δίπλα μας, τότε μπορεί να καταλάβουμε και τι σημαίνουν οι δικές μας φωνάρες και ίσως μαζευτούμε ή το πιο πιθανό να αγριοκοιτάμε τους πιο φωνακλάδες, μήπως και καταλάβουν αυτό που εμείς μέχρι λίγο πριν δεν είχαμε καταλάβει. Τελικά, ένας παρατηρητής αποκομίζει την εντύπωση ότι οι περισσότεροι παραθεριστές πάνε διακοπές όχι για να αλλάξουν παραστάσεις κλπ κλπ αλλά για να σχολιάσουν την εκτός παραλίας προηγούμενη ζωή τους.

Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό είναι το «διάβασμα». Πρόκειται για ανάλαφρο διάβασμα ευπώλητων βιβλίων του τύπου «το σπίτι στο ποτάμι», που θυμίζουν την παλιότερη ιστορία των βιβλίων «Βίπερ», για διάβασμα της ξαπλώστρας και της μοναδικής για κάθε χρόνο ανάγνωσης εκεί που σκάει το κύμα. Είτε γιατί είναι έθιμο να διαβάζουμε στην παραλία είτε γιατί δηλώνει και ένα εκπαιδευτικό επίπεδο, η εικόνα του ανοιχτού βιβλίου είναι μια εικόνα που εκφράζει τις μέσες κυρίως ηλικίες και πάνω, και πιο πολύ το γυναικείο φύλο αλλά δεν έχει καμιά σχέση με το πραγματικό διάβασμα. Είναι μια καρικατούρα διαβάσματος…

Το ξεφωνητά των γιαγιάδων και των γονέων προς τα εγγόνια και τα παιδιά τους έχουν την τιμητική τους θέση. Είτε για να φάνε είτε για να προσέχουν στη θάλασσα, οι υπεύθυνοι δεν θεωρούν σωστό να πλησιάζουν τους μικρούς για να τους πούνε αυτό που θέλουν αλλά ξεφωνίζουν όπως έκαναν κάποτε στα χωριά για να ακούσει ο ένας τον άλλον που βρίσκονταν σε μακρινές μεταξύ τους ραχούλες. Αλλά μαζί με τις προσταγές θα ειπωθούν και χίλια μύρια οικογενειακά στοιχεία αγνοώντας κάθε έναν μη ενδιαφερόμενο, που θα επιθυμούσε σφόδρα να μην μάθε τίποτα περί αυτών και να απολαύσει τη φλυαρία της θάλασσας με την ακτή ή το διάβασμά του ή το χάζεμά του ή την παρατήρηση όμορφων περιπτώσεων…

Η υποκουλτούρα μας αποκαλύπτεται σε κάθε κίνησή μας. Δύσκολο, πολύ δύσκολο είναι να πετάμε τα σκουπίδια στο σχετικό δοχείο και αν είναι σχετικά μακριά, τότε το πιο πιθανό είναι να απομείνουν πίσω μας ως δείγμα κακομαθημένων παιδιών. Όσο για τα αποτσίγαρα, η καλύτερη αντιμετώπισή τους είναι το σβήσιμό τους στην άμμο και η εγκατάλειψή τους εκεί που θα καθίσουν και θα περπατήσουν ίσως και ξυπόλητοι κάποιοι άλλοι…

Τελικά, το πιο χαρακτηριστικό κοινό στοιχείο της παραλιακής συμπεριφοράς μας ως νεοελλήνων είναι ο μη σεβασμός των διπλανών και η με κάθε τρόπο επίδειξή μας. Δυστυχώς δεν έχουμε καν καταφέρει να συνειδητοποιήσουμε ότι το να μη σεβόμαστε τον άλλον σημαίνει απλά και μόνο ότι δεν σεβόμαστε τον εαυτό μας. Δεν μας αφήνει η ψευτομαγκιά να σκεφτούμε λίγο λογικά, να αναλογιστούμε μήπως τα πράγματα είναι καλύτερα αν ήταν διαφορετικά από ό,τι τα έχει δημιουργήσει η υποκουλτούρα της παραλίας, η δική μας υποκουλτούρα… Συμπερασματικά, πας στη θάλασσα για να απολαύσεις τη μαγεία της και σου απομένει μια πικρή γεύση κυριαρχίας της ανοησίας. Ίσως γι’ αυτό επιζητούμε μια ερημική παραλία, για να ακούσουμε το κύμα και να ψυχανεμιστούμε με την ομορφιά και με τον εαυτό μας…

The following two tabs change content below.
Νίκος Τσούλιας
Ο Νίκος Τσούλιας κατάγεται από την Αυγή Αμαλιάδας. Είναι εκπαιδευτικός στο 3ο Γενικό Λύκειο Ζωγράφου. Έχει εκλεγεί πρόεδρος της ΟΛΜΕ τέσσερις φορές (1996 – 2003) και έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή στην Ειδική Αγωγή. Έχει εκδώσει δύο βιβλία εκπαιδευτικού περιεχομένου τα: “Σε πρώτο πρόσωπο” και “Παιδείας εγκώμιον“. Έχει συνεργαστεί με τις εφημερίδες «Μεσημβρινή» (1980 – 1986) και «Εξόρμηση» (1988 – 1996).Τα τελευταία χρόνια αρθρογραφεί σε εκπαιδευτικά περιοδικά, στην εφημερίδα “Το Άρθρο” και στις εφημερίδες της Ηλείας, “Η Αυγή” και “Η Ενημέρωση”.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή