Η δολοφονία του Κλείτου ήταν «τυχαίο συμβάν» ή «πράξη ύψιστης πολιτικής επιλογής»;;

by Νίκος Λαγκαδινός
Share this

Αναπαράσταση της μάχης του Γρανικού όπου ο Κλείτος διακρίνεται στο κέντρο δίπλα από τον Αλέξανδρο, να τον σώζει από το χτύπημα του Σπιθριδάτη – πίνακας του Σαρλ Λε Μπραν του 17ου αιώνα, Λούβρο

  • Συνέντευξη του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΡΑΝΤΣΙΟΥ στον ΝΙΚΟ ΛΑΓΚΑΔΙΝΟ

Από τα πολλά ιστορικά επεισόδια της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η δολοφονία του Κλείτου από τον ίδιο τον επιστήθιο φίλο του Μέγα Αλέξανδρο. Ο Κλείτος  ήταν ένας από τους πιο έμπιστους αξιωματικούς του Αλεξάνδρου,  και φίλος του. Μάλιστα δε του είχε σώσει τη ζωή κατά τη μάχη στον Γρανικό ποταμό, μια μάχη που εδραίωσε τη φήμη του ως μέγα στρατηλάτη.

Οι δυο τους λογομάχησαν μεθυσμένοι το 328 π.Χ. στη Σαμαρκάνδη. Ο Κλείτος υποστήριξε ότι τα επιτεύγματα του Αλεξάνδρου οφείλονταν στον στρατό του και ο Αλέξανδρος το εξέλαβε ως προσβολή και τον δολοφόνησε με ένα δόρυ, για να το μετανιώσει αμέσως μετά.

Παρόλο που το περιστατικό συνέβη κάτω από συνθήκες μειωμένης νηφαλιότητας και από τις δύο πλευρές, και ενώ καταρχήν θεωρείται τυχαίο συμβάν, όμως δεν μπορεί με απόλυτη βεβαιότητα να αποκλεισθεί ως πράξη ύψιστης πολιτικής επιλογής. Αυτά υποστηρίζει ο κ. Απόστολος Ράντσιος, που προέβη στο εγχείρημα της συγγραφής ενός βιβλίου με τίτλο “Κλείτος και Αλέξανδρος – Δρώμενο σε τέσσερις πράξεις, επτά σκηνές” (Εκδότης: Ινφογνώμων).

  • Τι ήταν εκείνο που σας ώθησε ν’ ασχοληθείτε μ’ ένα επεισόδιο της μακρινής αυτής ιστορίας;

Οι λόγοι που οδήγησαν στο ΄΄επεισόδιο’’ που είναι διαχρονικοί. Στην πραγματικότητα είναι η συνεχής πάλη του συντηρητισμού προς το νεωτερισμό. Πιο σημαντικό όμως ήταν οι θέσεις του Αλεξάνδρου ότι το κριτήριο για την ανάδειξη πρέπει να είναι η αρετή (με την αρχαία έννοια) και όχι η φυλή, το φύλο, η συγγένεια ή οτιδήποτε άλλο ανάλογο.

  • Ήταν «τυχαίο συμβάν» ή «πράξη ύψιστης πολιτικής επιλογής», όπως υπαινίσσεσθε;

Μπορεί το συμβάν να ήταν τυχαίο. Ταίριαζε όμως απόλυτα και διευκόλυνε τις πολιτικές επιλογές του Αλέξανδρου.

  • Σ΄ αυτό το δοκίμιό σας που το παρουσιάζετε υπό μορφή θεατρικού δρώμενου επιχειρείτε να νοηματοδοτήσετε εκείνο το γεγονός. Ποιο είναι αυτό το «νόημα»;

Το «νόημα» του γεγονότος εκείνου εκφράζεται κατά τη γνώμη μου με τις προαναφερόμενες απαντήσεις. Ο Αλέξανδρος έκανε τις επιλογές του και θα τις ακολουθούσε μέχρι τέλους ανεξάρτητα του ψυχικού κόστους που ο ίδιος θα εκαλείτο να πληρώσει. Η επιτυχία στους σκοπούς του ήταν εκείνο που τον ενδιέφερε.

  • Πώς αυτό εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των κοινωνικών, φιλοσοφικών και πολιτικών δεδομένων της εποχής;

Το γεγονός είναι ότι η όλη συμπεριφορά του Αλέξανδρου αποκλίνει ουσιωδώς από τα δεδομένα της εποχής, όσον αφορά στις κρατούσες απόψεις περί ελευθερίας και δουλείας, καθώς και Ελλήνων και βαρβάρων. Ο Αλέξανδρος δέχεται στη δομή της αυτοκρατορίας του αξιωματούχους με μοναδικό κριτήριο την αρετή. Δεν τον απασχολεί αν είναι Έλληνες ή όχι, ελεύθεροι ή δούλοι. Οι θέσεις αυτές είναι πρωτοφανείς για την εποχή του. Η δολοφονία του Κλείτου είναι το αποτέλεσμα της διαπάλης του παλιού που κατεδαφίζεται και του νέου που οικοδομείται.

  • Τι σηματοδοτεί για την πολιτική του Μεγάλου Αλεξάνδρου;

Πιστεύω ότι μετά το επεισόδιο με τον Κλείτο και εξαιτίας της εξέχουσας θέσης που αυτός κατείχε έγινε κατανοητό από όλους ότι η πορεία προς ένα «νέο κόσμo» ήταν αδιαπραγμάτευτη.

  • Πώς και κατά πόσο κατανοήθηκε, από τους τότε σύγχρονους, αλλά και μετέπειτα, Έλληνες και αλλόφυλους, η πολιτική του Μεγάλου Αλεξάνδρου;

Πιστεύω ότι ελάχιστα κατανοήθηκε η πολιτική αυτή. Πρώτα-πρώτα στην εποχή του επειδή η βραχύτητα του βίου του δεν επέτρεψε την εδραίωση των θέσεών του. Αργότερα επειδή οι πάντες σχεδόν ασχολήθηκαν με το μέσον επιβολής, που ήταν ο ελληνικός πολιτισμός και η ελληνική γλώσσα και όχι ο σκοπός που ήταν η δημιουργία μιας ελεύθερης και δίκαιης κοινωνικής παγγαίας. Γι’ αυτό και η χρήση της ελληνικής γλώσσας και η διάδοση του ελληνικού πολιτισμού από τον Αλέξανδρο δεν πήρε τη μορφή πολιτιστικού σωβινισμού.

  • Τι διδάγματα μπορεί να αντλήσει απ’ αυτά η εποχή μας;

Καμιά προσπάθεια για ειρήνη στον κόσμο δεν μπορεί να ευδοκιμήσει παραγνωρίζοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η παραγνώριση του ανθρώπου, όπως εκφράζεται κοινωνικά και πολιτιστικά εμποδίζει την ειρήνη διότι η έλλειψη δικαιοσύνης δεν αποτελεί στοιχείο ισορροπίας που είναι προϋπόθεση ειρήνης. Επειδή ειρήνη δεν είναι ο ‘’μη πόλεμος’’. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί το ελληνικό πνεύμα όπως εκφράστηκε από τον Μ. Αλέξανδρο. Αυτός όχι μόνο δεν απέρριψε αλλά σεβάστηκε τους λαούς που κατέκτησε, υιοθετώντας αλλότριες πολιτισμικές συνήθειες, χωρίς να απεμπολεί τις Ελληνικές. Έβαλε έτσι τις βάσεις για την οικοδόμηση ενός Κόσμου Δικαιοσύνης και Αρετής. Αυτή μπορεί και σήμερα να είναι η απάντηση στην επιχειρούμενη παγκόσμια νέα τάξη πραγμάτων, ‘’Παγκοσμιοποίηση’’, προωθείται με μοναδικά κριτήρια επιβολής οικονομικές παραμέτρους. Εκδηλώνεται ως χρηματοπιστωτική φεουδαρχία και έχει ως χαρακτηριστικό τον εκμηδενισμό του ανθρώπου και τη μετατροπή των κοινωνιών σε άμορφη μάζα  προς όφελος μιας ελάχιστης μειονότητας ‘’ανθρώπων’’, που διακατέχεται από μια ακατανόητη παροξυντική απληστία χωρίς όρια. Είναι επομένως επίκαιρη όπως ποτέ η προβολή της εναλλακτικής πρότασης όπως αυτή εκφράστηκε από τον Αλέξανδρο, στην οποία το κέντρο του γίγνεσθαι είναι ο άνθρωπος.

Ο Απόστολος Τ. Ράντσιος σπούδασε Κτηνιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ως μαθητής της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής. Είναι διδάκτορας και υφηγητής (επίκουρος καθηγητής) στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Υπηρέτησε στο Στρατό ως αξιωματικός του Κτηνιατρικού, του οποίου διετέλεσε διευθυντής για τέσσερα χρόνια. Διετέλεσε πρόεδρος της Ελληνικής, για περισσότερο από δέκα χρόνια, και της Παγκόσμιας Κτηνιατρικής Εταιρείας για τέσσερα χρόνια. Είναι πρόεδρος της Ελληνικής Κτηνιατρικής Ακαδημίας. Από μικρή ηλικία σαγηνεύτηκε από την Ιστορία της Μακεδονίας των χρόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Συνέτεινε σ αυτό η καταγωγή του από τον τόπο εξόρυξης του περίφημου χρυσού του Παγγαίου (Νικήσιανη, ταυτιζόμενη με τη Σκαπτή Ύλη), στον οποίο στηρίχτηκε σημαντικά η Μακεδονική ισχύς. Οι δρόμοι από το χωριό στα καμίνια της εποχής εκείνης ήταν μέχρι πρόσφατα γεμάτοι από τις “σκουριές”, τα υπολείμματα εκαμίνευσης του προϊόντος της εξόρυξης. Η πυροδότηση του σχετικού ενδιαφέροντός του και η δια βίου ενασχόλησή του με το αντικείμενο ήρθε ως φυσιολογική συνέπεια των προαναφερόμενων.

Share this
The following two tabs change content below.
Νίκος Λαγκαδινός
Ο Νίκος Λαγκαδινός είναι δημοσιογράφος [ΕΣΗΕΑ]. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Θεατρολογία στο 8ο Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Έχει εργαστεί ως συντάκτης και αρχισυντάκτης στην ΕΡΤ [τηλεόραση και ραδιόφωνο], στις εφημερίδες Ελεύθερη Γνώμη, Νίκη, Ενημέρωση, Βραδυνή, Ακρόπολις, Αθηναϊκή. Διηύθυνε την εφημερίδα ΕΞΟΡΜΗΣΗ.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή