Η ισχύς του περιθωρίου…!

by Times Newsroom 1
Share this
  • Γράφει ο Πέτρος Γαργάνης

Η Δημοκρατία ανεξάρτητα του επιπέδου λειτουργίας της, δεν φείδεται εναλλακτικών, σοφά προνοώντας για τυχόν παρεκτροπές και πολλά άλλα πιθανώς κακόβουλα που την αφορούν. Κυρίως δε όταν στη ροή των πραγμάτων τίθεται εν αμφιβόλω το κύρος θεσμών και αξιωμάτων, δοκιμάζοντας και τα όρια των αντοχών της. Παρά ταύτα σπάνια με το άλγος της αποκαθήλωσης.

Γιατί, ως γνωστόν, στη Δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Ίσως κάποιες χλιαρές και μόνον επιφυλάξεις, ούτως ή άλλως αναμενόμενες, συνήθως όταν οι κοινωνίες αδυνατούν να εξελιχθούν βάσει πλάνου ή και αντιστρόφως. Τουτέστιν, όταν συμβαίνουν κοσμογονικές κι άλλες αλλαγές, πράγματα δηλαδή που ξεπερνούν το θυμικό, οπότε εύλογα αναζωπυρώνονται παλαιά πάθη με νέες αντιπαλότητες φρεσκάροντας γόνιμα τον ανταγωνισμό! Και πράγματι, κάθε είδους άμιλλα, λιγότερο ή περισσότερο ευγενής, παράγει αποτέλεσμα, συχνά ολέθριο αλλά σχεδόν πάντα αναστρέψιμο.

Αυτό όμως είναι κι ένα προαπαιτούμενο που αυταπόδεικτα πληροί η Δημοκρατία ή τουλάχιστον έτσι πρέπει: Να εξελίσσεται παράλληλα και όχι ερήμην των κοινωνιών, προσφέροντας το πλεόνασμα υπηρεσιών και επιτευγμάτων δίχως να εξαιρεί κανέναν απ’ τον αλγόριθμο των μερισμάτων. Τα υπόλοιπα επί του πρακτέου είναι θέμα εξατομικευμένης αντίληψης και νοοτροπίας σε συνάρτηση με την προσωπική, παρά ατομική ευθύνη.

Κανείς εθελοντής δεν αποσύρεται οικειοθελώς στο περιθώριο της δράσης σαν περιττός συναινώντας ουσιαστικά στην απώλεια της αξιοπρέπειάς του. Καθόσον, στη Δύση τουλάχιστον, ουδείς αντιλαμβάνεται τα δικαιώματά του σαν απλή παραχώρηση, δωρεά ή φιλανθρωπία. Επιδιώκει επίμονα ή πιο χαλαρά τον υποσυνείδητα υπαρξιακό του ρόλο, έστω και αν φαινομενικά δεν τον αισθάνεται ως τέτοιον, καθότι προβάλλει το ατομικό κύρια ως καταναλωτικό. Όπως και να’ χει δεν αποφεύγει καθήκοντα και υποχρεώσεις, σαν δίκαιη οφειλή του προς διασφάλιση των προνομίων που χαίρει.

Όταν όμως εστιάζεται ανελέητη η κριτική εγκαλώντας την οκνηρία, ή νωθρότητα των αντανακλαστικών του, αποκτά συνείδηση, ενίοτε λανθάνουσα, αντιδρώντας με κάθε πρόσφορο τρόπο, μπουκάροντας στο Καπιτώλιο και όπου αλλού κρίνει σκόπιμο. Πρόκειται για μια απότομη, μάλλον βίαιη μεταβολή, που αφυπνίζει τα ένστικτα απ’ τον λήθαργο της αμέριμνης ρουτίνας, τη θαλπωρή της όποιας ευημερίας. Με πλήρη αντίληψη της απειλής οχυρώνεται με ανακλαστική αφέλεια πίσω από τα κεκτημένα πετώντας πανικόβλητος την μπάλα στην εξέδρα, παροδικά αναστέλλοντας τον αφανισμό του. Εκεί όμως περιμένουν κυνικά τα δραστήρια ball boys και γρήγορα την επιστρέφουν στην αρένα, ανεβάζοντας τον ρυθμό του παιχνιδιού! Όσο κερδίζεται ή χάνεται χρόνος, απρόσκλητες εμφανίζονται οι εναλλακτικές που αρνήθηκαν πεισματικά να παραχωρήσουν οι αποξενωμένες ελίτ. Απρόοπτες και απροσδιόριστες συχνά καταλήγουν ανεξέλεγκτες καλλιεργώντας ψευδείς προσδοκίες στο έδαφος των ανισοτήτων.

Στη μετεξέλιξη των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, δημιουργήθηκε ένα βαθύ χάσμα στη σκιά της καινοτόμου τεχνολογικής ανάπτυξης, αποσαφηνίζοντας τη θέση του καθενός στον γενναίο νέο κόσμο. Ένα εύλογο και αναγκαίο δηλαδή ξεσκαρτάρισμα, άλλως ξεπάστρεμα, ελάχιστα συμβατό στις ιδέες του διαφωτισμού! Οι ελίτ στον πυρήνα τους παραμένουν συντηρητικές όπως ανέκαθεν υπήρξαν δίχως να νοιώθουν την ανάγκη να εξελιχτούν και οι ίδιες. Αντίθετα, αναβαθμίζοντας τους μηχανισμούς τους εφαρμόζουν την ευγονική για όσους πρόθυμους υπερασπιστές, επιδοτώντας τις δεξιότητες τους γενναιόδωρα με ψευδαισθήσεις! Κάποιοι βέβαιοι μετρημένοι θα αμειφθούν περαιτέρω για τις αυτές υπηρεσίες, ως δόκιμα μέλη της λέσχης των εστέτ, ποτέ όμως ισότιμα.

Στην πραγματικότητα μέχρι τώρα επρόκειτο για μια συνεπή και συνετή προσπάθεια συντήρησης της τάξης των πραγμάτων, εξασφαλίζοντας μέσω παραχωρήσεων, συναίνεση και ανοχή. Δεν τα λες και λίγα, ούτε και ανώφελα όσα πέτυχε η Δύση, τιθασεύοντας το κτηνώδες κομμάτι του εαυτού της ύστερα από τις συμφορές των πολέμων. Εξελίχθηκε, μέσα από μια επίπονη και μακρά διαδικασία, νοιώθοντας δικαίως πανίσχυρη και ακατάβλητη. Πλην όμως, υπερφίαλη, υποτίμησε την ισχύ του περιθωρίου, όπου συνειδητά έκρυβε τις ενοχές της. Μια πρακτική που εντατικοποίησε με το πέρασμα των χρόνων με αποτέλεσμα να μην συνωστίζονται στα στενά του όρια μόνο απόμαχοι, παρίες και βετεράνοι, ή ακόμα χώρες και πολιτισμοί.

Αλλά και νέοι άνθρωποι, δραστήριοι και ενεργοί, ξεπερασμένοι και υποτιμημένοι, που φυσιολογικά αρνούνται να παραιτηθούν πόσο μάλλον να συνθηκολογήσουν διαπραγματευόμενοι το τίποτα της απαξίωσής τους. Και φυσικά ακολουθούν τον οποιοδήποτε που αμβλύνει απλά τους φόβους και τον πανικό, εφόσον στερούνται κάθε άλλης επιλογής.

Αυτά όσον αφορά την καθεαυτό Δύση και την αμερικανική κοινωνία ως την πιο εξελιγμένη καίτοι ολίγον μπρουτάλ. Αλλά όχι, η Δημοκρατία δεν κινδυνεύει από τον ψεκασμένο όχλο, ή τον ανερμάτιστο λαϊκισμό. Στην πραγματικότητα δεν κινδυνεύει από κανέναν. Απλά και μόνο επισημαίνεται η συχνή της αλαζονεία..

Share this

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή