Ιουστίνη Φραγκούλη: «Η Κοντυλένια του νησιού», εκδόσεις Ωκεανός | Βιβλιοκριτική

by Πέτρος Γαργάνης
  • Γράφει ο ΠΕΤΡΟΣ ΓΑΡΓΑΝΗΣ

Ιουστίνη Φραγκούλη, «Η Κοντυλένια του νησιού», εκδόσεις Ωκεανός

Εύθραυστη απ’ τη φύση της η ομορφιά, πολύτιμο χάρισμα και δώρο. Ενίοτε όμως και φορτίο βαρύ, δυσβάσταχτο. Σαν απαίτηση χρέους για όσους με το πολύχρωμο πινέλο της ζωγράφισε η μοίρα, μετανιωμένη για τη γενναιοδωρία της θαρρείς. Όμως όσο κι αν θαμπώνει η λάμψη των χρωμάτων, ποτέ δεν σβήνει το περίγραμμα. Γιατί η ομορφιά είναι αγνότητα και αφέλεια συνάμα, που σαν ήλιος πρωινός, φωτίζει βλέμματα και καρδιές.

Η Κοντυλένια είναι η διάφανη αποτύπωση της, φτιαγμένη από ακριβά υλικά που αναδύονται σαν άρωμα απ’ τους χυμούς του κορμιού και της ψυχής της. Χαρισματικό, επιθυμητό πλάσμα, που ασφυκτιά μέσα στο ακαλλιέργητο, ανάξιο περιβάλλον της, αδύνατο να την αντέξει. Σαν να την εκδικείται για όσα της δώρισε η φύση. Αυτή όμως υπομένει και ανέχεται, πρόθυμη να συγχωρήσει, αναλαμβάνοντας αγόγγυστα ευθύνες που άδικα της καταλογίζονται και της αναλογούν. Βρίσκει παρόλα αυτά χώρο για το όνειρο, αναζητώντας την ευτυχία, πηγαία εναντιωμένη στον εγκλωβισμό της. Σαν σφουγγάρι μαζεύει ότι περισσεύει από την καθημερινότητα απελευθερώνοντας φιλτραρισμένα απ’ το βελούδο της καρδιά της εικόνες και βιώματα που συνοδεύουν τα βήματά της. Δεν ξεχνά ούτε αρνείται τον εαυτό της. Μαθαίνει να επιθυμεί και να απορρίπτει. Βαθιά ανθρώπινη η ανυπόμονη φύση της, δεν πρόκειται να την παραμερίσει. Συμβιβάζεται δίχως να υποτάσσεται.

Αποτέλεσμα εικόνας για Ιουστίνη Φραγκούλη, «Η Κοντυλένια του νησιού», εκδόσεις Ωκεανός

Γύρω της πρόσωπα σημαδεμένα απ’ το σκοτάδι της ανέχειας, με ένοχες ή ελλιπείς συνειδήσεις. Ανάρμοστες ζωές, με δυσερμήνευτες συμπεριφορές και πράξεις, σαν αγρίμια τρέμουν το φως που αυτή εκπέμπει. Λίγοι οι σύμμαχοι στο άγουρο ταξίδι της ζωής της. Ακόμα όμως και αυτοί που χαίρονται και θαυμάζουν την εικόνα της, λάφυρο την θέλουν, κτήμα και ιδιοκτησία τους.

Η Κοντυλένια ανήκει στο πάνθεον των τραγικών ηρωίδων μιας Ελλάδας μακρινής, που ‘κλεισε τον βάναυσο κύκλο της αρκετά χρόνια πριν. Όμως αυτές οι εποχές υπήρξαν, αντίξοες, ακόμα και απάνθρωπες, ξεχωρίζοντας με κυνισμό τους νικητές απ’ τους ηττημένους, δίχως το περιθώριο κανείς τους να μπορεί να διαπραγματευτεί την επόμενη μέρα. Όμως και οι ευεργετημένοι του παρελθόντος πλήρωσαν τίμημα δυσανάλογο, περιπλανώμενοι παρίες στα μονοπάτια του χρόνου αντιμέτωποι με την ανάγκη της επιβίωσης, την πρόκληση του επιτεύγματος που θα το εξέθεταν σαν θρίαμβο, ολότελα δικό τους.

Έτσι, τα καράβια γέμισαν από χαμένες ψυχές που απέλπιδα αναζητούσαν την ευκαιρία της απόδρασης, με όποιο το κόστος και την οδύνη. Οπλισμένοι απ’ την απελπισία αναμετρήθηκαν με Θεό και δαίμονες, επιλέγοντας την αβέβαιη αίγλη της αντιπαράθεσης μαζί τους, παρά τον άδοξο συμβιβασμό στην υποτέλεια και τη συνήθεια της φτώχειας, αναξιοπρεπείς όντες και έγκλειστοι στα στενά όρια μιας Ελλάδας στεγνής από όνειρα και φιλοδοξίες.

Και αυτός ακριβώς ο θρίαμβος όταν ευτυχεί, εμφανίζεται ως δικαίωμα επιβολής με την γυναίκα αναγκαίο συμπλήρωμα που επιδεικνύει την ισχύ, πολύτιμο έκθεμα στην τροπαιοθήκη του εγωισμού. Όταν μάλιστα αυτός πληγώνεται επανακάμπτει με βία που τροφοδοτείται αστείρευτα από τη χαίνουσα πληγή του.

Συμβαίνει συχνά η νοσταλγία γλυκά να επουλώνει τραύματα από μνήμες και βιώματα για όσα αγαπάμε ή θα θέλαμε να αγαπούμε. Όμως όσο προσεκτικά κι αν επιλέγουμε από τις αποθήκες των αναμνήσεων, αδυνατεί ο νόστος να καλύψει με τον απαλό του μανδύα όσα μας σημάδεψαν στην πορεία του χρόνου. Ανεκπλήρωτα όνειρα, χαμένες προσδοκίες, αδόκιμοι έρωτες, χαμένες ευκαιρίες. Σαν φαντάσματα στοιχειώνουν τα δωμάτια της ανθρώπινης ύπαρξης. Ευλογημένοι ή καταραμένοι, η μοίρα μόνο αποφασίζει.

Ο υπαινιγμός της νοσταλγίας που επισημαίνεται στις σελίδες του μυθιστορήματος αφορά την άδολη αγάπη της συγγραφέως για τον τόπο όπου μεγάλωσε, με τους θρύλους και τις ιστορίες που άκουγε να περιγράφονται με ρεαλισμό χωρίς υποψία εξωραϊσμού. Μεστά κείμενα με βάθος και ειλικρίνεια, που αφήνουν ορθάνοιχτα παράθυρα σε σκέψεις και συναισθήματα έντονα, βασανιστικά, με τη γεύση τους, αδύνατο να αγνοηθεί. Και είναι αυτή η ένταση που δεσμεύει τις αισθήσεις αποσπώντας το απόλυτο της προσοχής σαν δίκαιη προτροπή, όχι απαίτηση.

Είναι η ιστορία της Κοντυλένιας. Γλυκιά, πικρή, επώδυνη και τραγική. Γιατί η ομορφιά συγχωρεί δίχως να συγχωρείται.

Αποτέλεσμα εικόνας για Ιουστίνη Φραγκούλη, «Η Κοντυλένια του νησιού», εκδόσεις Ωκεανός

The following two tabs change content below.
Πέτρος Γαργάνης
Ο Πέτρος Γαργάνης, γεννημένος και μεγαλωμένος στην Θεσσαλονίκη καταγόμενος από την Φλώρινα, με μουσικές κατά βάση σπουδές στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, ασχολήθηκε με την λογοτεχνία, την λογοκριτική και την αρθρογραφία συνεργαζόμενος με διάφορα έντυπα και εφημερίδες. Συγγραφέας της νουβέλας Μια γειτονιά είμαστε από τις εκδόσεις του Παρατηρητή.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή