Με αφορμή την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, επιδεινώνονται οι σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ

  • Γράφει ο Γιώργος Παπαγιαννόπουλος

Το θέμα της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις, από απλά λεκτικές και ανώδυνες, έως κάποιες σοβαρότερες. Θα αναφερθούμε σήμερα σε κάποιες από τις αλληλοεπιδράσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Στις 10 Ιουλίου, το Κρατικό Συμβούλιο της Τουρκίας εξέδωσε την ετυμηγορία του για την τύχη του πρώην καθεδρικού ναού της Αγίας Σοφίας (Ayasofya), μουσείου από το 1935, δίνοντας πράσινο φως στη μετατροπή του σε τζαμί.

Η απόφαση εκδόθηκε στο τέλος ενός μεγάλου μήνα που χαρακτηρίζεται από μια έντονη διπλωματική σύγκρουση μεταξύ της Άγκυρας, των πατριαρχιών του Ορθόδοξου Χριστιανισμού και πολλών δυτικών κυβερνήσεων, και “καθιέρωσε” την υποψηφιότητα της Τουρκίας ως του πρώτου και κύριου διεκδικητή έναντι της Σαουδικής Αραβίας για την ηγεσία της Μουσουλμανικός κόσμος (dar al-islam).

Μετά την απόφαση, οι μουσουλμάνοι πιστοί γέμισαν τους δρόμους για να γιορτάσουν την εκδήλωση και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πραγματικός ενορχηστρωτής όλης της “δουλειάς”, ήθελε να στείλει ένα μήνυμα στο έθνος και σε ολόκληρο τον κόσμο για να εξηγήσει τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Ένα απόσπασμα ειδικότερα από την ομιλία ανησυχούσε το Ισραήλ: «η ανάσταση της Αγίας Σοφίας είναι πρόδρομος για την απελευθέρωση του τζαμιού al-Aqsa». Το τελευταίο βρίσκεται στην Ιερουσαλήμ και βρίσκεται στο όρος του ναού, ένα μέρος που οι μουσουλμάνοι αποκαλούν «πλατεία των τζαμιών», και είναι θεμελιώδους σημασίας στην ισλαμική εσχατολογία.

Η Τουρκία γίνεται όλο και μεγαλύτερη απειλή για το Ισραήλ” επισημαίνεται σε άρθρο της ισραηλινής εφημερίδας Jerusalem Post που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη. Στο άρθρο καταγράφεται οι βλέψεις της Άγκυρας στη Μεσόγειο και η αντίθεσή της στην ελληνοϊσραηλινή ενεργειακή συνεργασία.

“Αφού η Τουρκία ανακοίνωσε ότι θα μετατρέψει το μουσείο της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είπε ότι η Άγκυρα θα «απελευθερώσει» το Αλ Άκσα” ( ο τρίτος ποιο ιερός τόπος του Ισλάμ). Η εφημερίδα σχολιάζει ότι η Τουρκία προσπάθησε σιωπηρά να διεισδύσει μέσω της Χαμάς στη Γάζα καθώς και μέσω θρησκευτικών ομάδων στην ανατολική Ιερουσαλήμ, για να αυξήσει την επιρροή της.

“Οι απειλές της Τουρκίας προς το Ισραήλ δεν είναι μόνο λεκτικές, είναι επίσης ιδεολογικές και αποτελούν μέρος μιας ολοένα και πιο θρησκευτικής εκστρατείας” επισημαίνεται.

“Η αυξανόμενη χορεία των αντιισραηλινών δηλώσεων από την Τουρκία, ιδίως όσον αφορά τον τοξικό συνδυασμό θρησκευτικής και ακραίας εθνικιστικής ρητορικής από το κυβερνών κόμμα, γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη απειλή για το Ισραήλ και την περιφερειακή σταθερότητα.

Η ρητορική της Άγκυρας είναι όλο και περισσότερο μια υπενθύμιση του πώς ξεκίνησε η αντιισραηλινή ρητορική του Ιράν τη δεκαετία του 1970 και αργότερα μετατράπηκε σε μια πιθανή υπαρξιακή απειλή πυρηνικής φύσης. Η θρησκευτική ηγεσία του Ιράν, όπως η ηγεσία του Κόμματος AKP στην Τουρκία, εμπνευσμένη από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, βλέπει τον κόσμο μέσω δυαδικών φακών. Υπάρχει η «ισλαμική ummah (ενιαία κοινότητα)» και μετά όλοι οι άλλοι. Και για τους σημερινούς ηγέτες του Ιράν και της Τουρκίας, η άνοδος του θρησκευτικού εξτρεμισμού δείχνει την επιθυμία κινητοποίησης της περιοχής ενάντια στο Ισραήλ.

Για χρόνια, η κύρια αφήγηση ήταν ότι ενώ το Ιράν αποτελεί απειλή για το Ισραήλ, η Άγκυρα και η Ιερουσαλήμ έχουν ιστορικές σχέσεις. Αλλά αυτές οι σχέσεις πήραν μια ριζική στροφή προς το χειρότερο μετά τον πόλεμο του 2009 στη Γάζα. Από τότε, που ήταν κάποτε μια ρέουσα σχέση τη δεκαετία του 1990, έγινε όλο και πιο εχθρική σε πολλά επίπεδα. Υπάρχει αντισημιτισμός στην Τουρκία και η ενεργός εξάπλωση των θεωριών συνωμοσίας Εβραίων-Ισραήλ. Υπάρχει επίσης περισσότερη κινητοποίηση των ακροδεξιών θρησκευτικών δικτύων, όπως εκείνων που βρίσκονται πίσω από τον στολίσκο Mavi Marmara που προσπάθησαν να σπάσουν τον επιβαλλόμενο από το Ισραήλ ναυτικό αποκλεισμό στη Λωρίδα της Γάζας.

Επιπλέον, η σημερινή (τουρκική) κυβέρνηση είναι στενός σύμμαχος της Χαμάς. Το Ιράν και η Τουρκία υποστηρίζουν τη Χαμάς, καθώς τείνουν να βλέπουν τον ρόλο των ΗΠΑ στην ανατολική Συρία μέσω εχθρικών φακών. Η Τουρκία και το Ιράν έχουν επίσης κάνει και οι δύο την Ιερουσαλήμ – ή το “Αλ-Κουντ” όπως το αποκαλούν – κέντρο της εξωτερικής τους πολιτικής. Για παράδειγμα, όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μετακόμισε την πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ, η Τουρκία κάλεσε τους μουσουλμάνους ηγέτες στην Κωνσταντινούπολη να καταδικάσουν την κίνηση. Η Τουρκία οδήγησε την αντιπολίτευση στην προσάρτηση και την κίνηση της πρεσβείας.

Αυτό σημαίνει ότι οι απειλές της Τουρκίας προς το Ισραήλ δεν είναι μόνο λεκτικές, είναι επίσης ιδεολογικές και αποτελούν μέρος μιας ολοένα και πιο θρησκευτικής εκστρατείας που συνδυάζει την υποστήριξη ομάδων όπως η Χαμάς με την προθυμία να βάλουν ιδέες δράσης όπως ο στολίσκος. Οι προσπάθειες συμφιλίωσης με την Τουρκία έχουν αποτύχει, και η Άγκυρα τώρα εμποτίζεται όλο και περισσότερο τον μιλιταρισμό και την προθυμία να χρησιμοποιήσει βία για να πάρει αυτό που θέλει.

Η Τουρκία προσπάθησε σιωπηρά να διεισδύσει μέσω της Χαμάς στη Γάζα καθώς και μέσω θρησκευτικών ομάδων στην ανατολική Ιερουσαλήμ, για να αυξήσει την επιρροή της. Ο δήμος της Ιερουσαλήμ χρειάστηκε πρόσφατα να αφαιρέσει μια πινακίδα που τοποθέτησαν οι τουρκικές υποστηρικτικές ομάδες στην ανατολική Ιερουσαλήμ. Ο στόχος της πινακίδας ήταν μια εκστρατεία που θα διεκδικήσει τις αξιώσεις της Τουρκίας από την Οθωμανική εποχή στην πρωτεύουσα του Ισραήλ.

Η ισραηλινή αντίδραση δεν άργησε πολύ: στις 13 Ιουλίου, τρεις ημέρες μετά την ποινή για τη μετατροπή, ακτιβιστές «επιτέθηκαν» στο τουρκικό προξενείο στην Ανατολική Ιερουσαλήμ ως ένδειξη αλληλεγγύης προς την Ορθόδοξη χριστιανική κοινότητα. Έτσι,την Δευτέρα, μια ομάδα εννέα ανθρώπων, όλοι Ισραηλινοί, περικύκλωσαν το τουρκικό προξενείο στην Ανατολική Ιερουσαλήμ με σκοπό να σκίσουν τη σημαία με το μισοφέγγαρο και το τούρκικο αστέρι και να την αντικαταστήσουν με την ελληνική.

Η ομάδα, η οποία με την πάροδο του χρόνου αυξήθηκε σε πάνω από είκοσι άτομα, έγινε ο πρωταγωνιστής των αντι-τουρκικών τραγουδιών, κουνώντας σημαίες της Ελλάδας και της βυζαντινής αυτοκρατορίας και με ανάρτηση αφισών από τη μετατροπή σε τζαμί της Σάντα Σοφία στους εξωτερικούς τοίχους του προξενείου.Το διπλωματικό προσωπικό του ζήτησε την παρέμβαση της αστυνομίας κυρίως εξοργισμένο με το κάψιμο της τουρκικής σημαίας η οποία γυρίστηκε γρήγορα και έγινε viral. Οι διαδηλωτές ανήκουν σε μια ομάδα γνωστή ως «Πρωτοβουλία Ιερουσαλήμ», της οποίας ο επικεφαλής είναι ο Ηλίας Ζαρίνα, μια δημόσια προσωπικότητα και λομπίστας γνωστός για τη δέσμευσή του στον διαθρησκευτικό διάλογο μεταξύ Εβραίων και Χριστιανών, πρώην επικεφαλής της Σύνδεσμος Συμφωνιών Brotherly.

Όπως καταγγέλλουν τα μέλη της “Πρωτοβουλίας Ιερουσαλήμ”, καμία δυτική χώρα δεν υπερασπίστηκε τους χριστιανούς της Τουρκίας και της Ελλάδας, η οποία συνεχίζει να αναφέρεται στην Αγία Σόφια λόγω του ιστορικού και πνευματικού δεσμού που συνδέει την Αθήνα με τη βυζαντινή αυτοκρατορία, επομένως το Ισραήλ πρέπει να αναλάβει την ευθύνη που του αναλογεί και να “αντεπιτεθεί” στην Τουρκία.

Η Αθήνα και η Λευκωσία, είναι τα πρώτα “θύματα” του νεο-οθωμανικού σχεδιασμού του Ερντογάν.

Η έκκληση της “Πρωτοβουλίας της Ιερουσαλήμ” προς τον Νετανιάχου από τον λομπίστα Ζαρίνα θα μπορούσε να είναι ένδειξη ότι επιζητούν την συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών. Κατά τον Ζαρίνα,τόσο το Ισραήλ όσο και η Ελλάδα πρέπει να συγκρατήσουν τον τουρκικό επεκτατισμό στην περιοχή και μια στενή συνεργασία τους θα λειτουργούσε ανατρεπτικά στους ελιγμούς της Άγκυρας στην ανατολική Μεσόγειο.

Άλλο ένα επεισόδιο λοιπόν στην ταραγμένη περιοχή μας.Νέες ισορροπίες διαμορφώνονται μεταξύ Τουρκίας-Ισραήλ-Ελλαδας. Τελευταίο αλλά όχι έσχατο. “Οτι διακρατική σχέση κι΄αν υπάρχει μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, εμείς από την πλευρά μας δεν ξεχνάμε και το Παλαιστινιακό.

The following two tabs change content below.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Γιώργος Παπαγιαννόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1954. Μετά το τέλος των Γυμνασιακών του σπουδών από το Γυμνάσιο Αρρένων Καλλιθέας, σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Φλωρεντίας την περίοδο 1971-77. Στη συνέχεια αποφοίτησε από το Ελληνικό Μεσογειακό Κέντρο Αραβικών και Ισλαμικών Σπουδών και την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Εργάζεται στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Στα χρόνια της 7χρονης δικτατορίας είχε ενεργό δράση στο φοιτητικό κίνημα καθώς και στον αντιστασιακό αγώνα από τις γραμμές του Π.Α.Κ. Γράφει άρθρα γνώμης, σχόλια, βιβλιοκριτική, επιφυλλίδες σε περιοδικά και εφημερίδες. Είναι τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας Παρόν, των περιοδικών Άρδην, Τετράδια, Λιμπρέτο και άλλων τοπικών εφημερίδων και εντύπων. Εργογραφία: Η σκοτεινή πλευρά του ήλιου, εκδ. Οδυσσέας, 1989. Βροχή στη Δαλματία, καφές στο Τίτογκραντ, εκδ. Δελφίνι, 1997. Η Ελληνική ουτοπία, εκδ. Εναλλακτικές εκδόσεις και Αιγαίον, 1993. Η Ευρώπη των σχισμών, εκδ. Ίνδικτος, 2002. Έχει συγγράψει τα βιβλία: «Η σκοτεινή πλευρά του ήλιου», εκδ. Οδυσσέας, μαρτυρία, 1989, «Βροχή στη Δαλματία, καφές στο Τίτογκραντ»,νουβέλα, α΄ έκδοση Δελφίνι,1997, β΄ έκδοση εκδόσεις Αντίκτυπος,2006, «Ευρώπη των σχισμών»,διηγήματα, εκδ. Ϊνδικτος 2002, «2017-Η Ελλάδα υπό Νέο-Οθωμανική κατοχή», Εναλλακτικές εκδόσεις,2009. "Αιθιοπία (Αβησσυνία), ένα μικρό Βυζάντιο στο Κέρας της Αφρικής", Γόρδιος , α' έκδοση Μάης 2016, β' έκδοση Δεκέμβρης 2016. Έχει συμμετοχή στα συλλογικά έργα: «Η ελληνική Ουτοπία», Εναλλακτικές εκδόσεις και Αιγαίον,1993, «Vivere Pericolosamente.26 ιστορίες από την Ιταλία», εκδ. Αντίκτυπος,2005, «Έξι χρόνια κωμωδίας»,πρόλογος σε ανατύπωση έκδοσης στη Φλωρεντία το 1973, Direct 2005,«Κεφαλονίτες και Ιθακήσιοι στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973», Αργοστόλι 2009

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή