Μια γυροβολιά ακόμη…!

by Πέτρος Γαργάνης
  • Γράφει ο ΠΕΤΡΟΣ ΓΑΡΓΑΝΗΣ

Χορός αυστηρά ανδρικός, μονήρης. Παρά ταύτα, καίτοι πρόδηλα εσωστρεφής, τυγχάνει υπέρ το δέον φιγουρατζίδικος, αναλόγως βεβαίως των συχνών περιστάσεων. Ίσως και γι’ αυτό να επιχειρείται συχνότατα απ’ τις γυναίκες παρερμηνεύοντας τις προθέσεις του Λοϊζου, ο οποίος, ναι μεν έγραψε σε μια μαγική του στιγμή το ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας, όχι όμως για να το χορέψει αυτή! Αναμφίβολα, σε μια εμφανέστατα unisex εποχή, δικαίως νομιμοποιείται της ύβρεως η κάθε Ευδοκία, σε αντιπαραβολή με την προσπάθεια των ανδρών να λικνίσουν την απροσδιόριστη μέση τους χορεύοντας τσιφτετέλι.

Ομολογώ, πως αγνοώ, ως μη άμεσα ενδιαφερόμενος, την καθ’ αυτό προέλευση αμφοτέρων των χορών, ολίγιστος να κατανοήσω τους βαθείς συμβολισμούς, περαιτέρω δε, την εξέλιξή τους. Εν προκειμένω του ζεϊμπέκικου, του οποίου πάντως την ιστορική ακμή μετά βεβαιότητος τοποθετώ στα χρόνια της Αλλαγής. Όσο όμως κι αν υπαινίσσομαι την άγνοια, δήθεν σνομπ, οφείλω να παραδεχθώ την λαϊκότητά του, επισημαίνοντας ταυτοχρόνως ότι τα όρια μεταξύ αυτής και του εκχυδαϊσμού δεν αποσαφηνίζονται με επάρκεια. Μόνο με επιείκεια, της οποίας το εύρος μάλλον περιπλέκει τα πράγματα παρά τα ξεκαθαρίζει.

Αλήθεια είναι ότι η Αριστερά τηρούσε κάποιες ευδιάκριτες αποστάσεις από το πολιτιστικό θαύμα της μεταπολίτευσης. Εξίσου σνομπ και αυτάρεσκη επένδυε από κεκτημένη ταχύτητα στην πνευματική της ανωτερότητα, με καλλιτέχνες και διανοούμενους να αναζητούν στους δαιδαλωδώς προοδευτικούς της διαδρόμους, κοινό και αναγνώριση. Στερούνταν πιθανόν πλήρους ηθικής αυτή η σχέση, στην πραγματικότητα όμως υπήρχε ισορροπία και ειλικρίνεια, άσχετα αν τα τσούγκρισαν κάποιοι μεταγενέστερα. Λίγο έως πολύ καθένας απ’ τη μεριά και για την πάρτη του βγήκε ωφελημένος!

Προγενέστερα όμως, όταν τα πράγματα ήταν όντως ζόρικα, η σύμπλευση των διανοούμενων με την Αριστερά, χρειάζονταν πάνω απ’ όλα κότσια, πέραν της ηθικής. Έτσι σχηματίστηκε η λανθάνουσα αντίληψη περί πολιτιστικής της ηγεμονίας, συναισθηματικής κυρίως προελεύσεως, μια και η αλληλεγγύη ερμηνεύτηκε ως ταύτιση, πράγμα που ο καιρός διέψευσε άσχετα αν ελάχιστοι το παραδέχονται. Αυτά φυσικά αφορούσαν αποκλειστικά και μόνο τις πνευματικές ελίτ του τόπου, με εκ των πραγμάτων μικρή έως ελάχιστη διεισδυτικότητα στις λαϊκές τάξεις, κάτι το οποίο επέτρεπε έναν πιο χαλαρό έλεγχο τους απ’ το μετεμφυλιακό καθεστώς. Αντιθέτως, στον απόλυτα ελεγχόμενο κινηματογράφο, καθότι με τεράστια λαϊκή απήχηση, ουδέποτε επετράπη να αποτυπώσει με ειλικρίνεια την κοινωνική πραγματικότητα, παρά μόνον στο επίπεδο μιας ανώδυνης ηθογραφίας μέσω της οποίας αναδείχθηκαν γκροτέσκοι κυρίως τύποι νεοέλληνα. Σαν τους ρόλους της Βασιλειάδου καλή ώρα ή του Αυλωνίτη, των οποίων η διασκεδαστική τους εικόνα εξακολουθεί να μας προκαλεί ευχάριστα τη νοσταλγία, τίποτα όμως παραπάνω. Αυτό βέβαια είναι μια άλλη ιστορία.

Με τα χρόνια και τους καιρούς να θέτουν επ’ αμφιβόλω, πέραν του ηθικού πλεονεκτήματος, ακόμα και αυτή την υποτιθέμενη πολιτιστική της ηγεμονία, αναρωτιέμαι που να βρίσκονται τώρα πια εκείνοι οι νηφάλιοι σοφοί διανοούμενοι που δίδασκαν με τον μεστό τους λόγο την αλήθεια του σοσιαλισμού, ακριβώς λίγο πριν αυτός παραδοθεί στις διαθέσεις του αμήχανα επιθετικού καπιταλισμού των ‘80s. Όσον αφορά τους επιγόνους τους, πρόκειται, στην καλύτερη των περιπτώσεων, για ένα ιδεοληπτικό περίπου το οποίο ακολουθεί στον πανικό του τις οδηγίες των σοσιαλιστικών εγχειρίδιων που πρόχειρα ξεφυλλίζει.

Εν πάση περιπτώσει, η ιστορία συνεχίζεται με τις αντιφάσεις και τις ακρότητες της κάθε εποχής. Όπως ακρότητα είναι και η τρέχουσα εναλλακτική που προσφέρει η σύγχρονη εκδοχή της ελληνικής Αριστεράς, επιλέγοντας να εκθέσει στη βιτρίνα της ως πραμάτεια το απόλυτο μπρουτάλ αρσενικό της. Κατά συνέπεια, – και δεν πρέπει να προκαλεί καμία απολύτως έκπληξη – αυτή η βίαιη και κατ’ επιλογή έκπτωση στην αισθητική οδηγεί και σε μια αναμενόμενα ανάλογη της ηθικής.

The following two tabs change content below.
Πέτρος Γαργάνης
Ο Πέτρος Γαργάνης, γεννημένος και μεγαλωμένος στην Θεσσαλονίκη καταγόμενος από την Φλώρινα, με μουσικές κατά βάση σπουδές στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, ασχολήθηκε με την λογοτεχνία, την λογοκριτική και την αρθρογραφία συνεργαζόμενος με διάφορα έντυπα και εφημερίδες. Συγγραφέας της νουβέλας Μια γειτονιά είμαστε από τις εκδόσεις του Παρατηρητή.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή