Αλμπέρτο Μοράβια: Ο άνθρωπος είναι άνθρωπος επειδή υποφέρει

by Times Newsroom 1
Share this
  • Αλμπέρτο Μοράβια

Ο Pascal διατυπώνοντας την διαφορά μεταξύ ανθρώπου και θάμνου με τον πασίγνωστο ορισμό: ο άνθρωπος είναι ένας θάμνος που σκέπτεται, ήθελε να πει, εφαρμόζοντας τους όρους αυτού του δοκιμίου, ότι το επιπλέον του ανθρώπου, δηλαδή αυτό που συνιστά τον ιερό χαρακτήρα ή, ακόμη λιγότερο, την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, είναι η σκέψη. Τώρα, όμως, δεν έχουμε παρά να δούμε την περίπτωση ενός επιστήμονα ειδικευμένου σε κάποιον εξαιρετικά περιορισμένο κλάδο και στην εν γένει πρακτική της επιστήμης, ενός ανθρώπου κατεξοχήν της σκέψης, ο οποίος θέτει την σκέψη του στην υπηρεσία της αποτελεσματικότητας, ας πούμε, των ραδιοφωνικών συσκευών, και θα έχουμε κατεξοχήν έναν θάμνο, το οποίου η πνευματική δραστηριότητα δεν τον καθιστά καθόλου ανώτερο από τον θάμνο, μήτε περισσότερο σκεπτόμενο.

Αυτό σημαίνει ότι η σκέψη δεν αποτελεί καθόλου ένα άκαυστο επιπλέον και ότι εάν ο άνθρωπος είχε πλασθεί μόνον από σκέψη, κάποτε ριγμένος μέσα στο καμίνι της χρηστικότητας, θα καιγόταν μέχρι το βάθος. Ο άνθρωπος της σκέψης κατορθώνει να μην γίνεται εξ ολοκλήρου ένα μέσο, όταν χρησιμοποιείται σαν μέσο, χάρις σ’ ένα σκοπό ο οποίος δεν είναι η σκέψη. Η σκέψη είναι ένας υπηρέτης· και μέσα σ’ έναν κόσμο ορθολογικό, έναν κόσμο σκοπών και μέσων ορθολογικών, είναι ιδιαίτερα ο υπηρέτης ο πιο δουλοπρεπής και ποταπός. Αναστρέφοντας και βλέποντας μεταφορικά τον Pascal, πόσοι είναι εκείνοι που υποπτεύονται την δουλεία μέσα στην ταυτοποίηση της σκέψης τους με την σκέψη του Κράτους; Δηλδή, πόσοι είναι εκείνοι που γνωρίζουν να αποφεύγουν την χιονοστοιβάδα; Οι περισσότεροι προτιμούν να αφήνονται να γίνονται ένα με την χιονοστοιβάδα και αυταπατώνται ότι αυτοί οι ίδιοι είναι η χιονοστοιβάδα.

Στην πραγματικότητα, αφού έχουμε ονομάσει με ποικίλους τρόπους το επιπλέον του ανθρώπου ο οποίος χρησιμοποιείται σαν μέσο: παράλογο, μη ορθολογικό, ιερός χαρακτήρας κ.λπ., έρχεται η στιγμή να προφέρουμε το αληθινό και μοναδικό όνομα αυτού του επιπλέον: οδύνη. Το επιπλέον το άκαυστο, το αναλλοίωτο, το μη χρηστικό που προηγείται από κάθε χρησιμοποίηση του ανθρώπου σαν μέσου, δεν είναι η σκέψη, όπως το ήθελε ο Pascal, και μετά απ’ αυτόν όλοι οι διαφωτιστές, αλλά η οδύνη.

Η οδύνη αυτή δεν έχει τίποτε να κάνει με την οδύνη που μπορεί να δοκιμάζει κάποιο ζώο, είτε επειδή χάνει την ελευθερία του υπηρετώντας τον άνθρωπο, είτε επειδή ο άνθρωπος το μεταχειρίζεται με τρόπο βάναυσο και άσπλαχνο. Η οδύνη του ζώου, εκείνη που το άγριο άλογο νιώθει όταν για πρώτη φορά γνωρίζει το βάρος της σέλλας, εκείνη που το μουλάρι νιώθει όταν ο καροτσιέρης το ξυλοκοπά, αυτή η οδύνη δεν γεννιέται από μιαν αίσθηση βεβήλωσης, καθώς θα δούμε πως γεννιέται η οδύνη του ανθρώπου. Πράγματι, το άλογο και το μουλάρι δεν θεωρούν τον εαυτό τους σαν σκοπό καθ’ εαυτόν· και κατά συνέπειαν δεν συναισθάνονται το γεγονός ότι χρησιμοποιούνται σαν μέσο, αλλά μόνον σαν μετάβαση από μια καλύτερη κατάσταση σε μια χειρότερη. Το ελεύθερο άλογο αποτελεί ένα μέσο που δεν γνωρίζει ακόμη ότι είναι ή μπορεί να είναι μέσο, και όχι έναν σκοπό που γνωρίζει ότι είναι ή μπορεί να είναι σκοπός και δεν επιθυμεί να το μεταχειρίζονται σαν μέσο. Με όμοιο τρόπο, το μουλάρι που το ξυλοκοπούν δεν είναι παρά ένα μέσο που θα ήθελε να αλλάξει σκοπό, αλλά όχι και να πάψει να είναι μέσο.

Αντίθετα, η οδύνη του ανθρώπου, αυτό το επιπλέον το αναλλοίωτο και άκαυστο που καθιστά παράλογα τόσο την χρησιμοποίηση του ανθρώπου σαν μέσου όσο και τον κόσμο μέσα στον οποίο πραγματώνεται η χρησιμοποίηση αυτή, η οδύνη του ανθρώπου, λοιπόν, γεννιέται ακριβώς από μιαν αίσθηση βεβήλωσης, ιεροσυλίας, εξευτελισμού που μόνον ο άνθρωπος ανάμεσα σε όλα τα πλάσματα φαίνεται ότι είναι σε θέση να δοκιμάζει. Αυτή η οδύνη αποτελεί την απόδειξη του γεγονότος ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί παρά να είναι ένας σκοπός, και μάλιστα ο μόνος δυνατός σκοπός και ότι, όσες προσπάθειες και αν καταβληθούν, αυτός δεν θα μεταβληθεί ποτέ σε μέσο.

Από την οδύνη αυτή είναι, αν μπορούμε να το πούμε έτσι κατασκευασμένος όλος ο σύγχρονος κόσμος. Η οδύνη βρίσκει την έκφρασή της μέσα στην ασχήμια των πόλεων, μέσα στην μωρία των διασκεδάσεων, μέσα στην κτηνωδία του έρωτα, μέσα στην δουλειά της εργασίας,μέσα στην θηριωδία των πολέμων, μέσα στην καταρράκωση των τεχνών στην μαστροπεία, την προπαγάνδα και την κολακεία. Η οδύνη εκδηλώνεται σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες, είναι, με λίγα λόγια, το στημόνι πάνω στο οποίο εξυφαίνεται όλη η συνωμοσία του σύγχρονου πολιτισμού.

Alberto Moravia Archives - Now24.gr

Ο σύγχρονος κόσμος είναι ένας κόσμος κατεξοχήν βεβηλωμένος και βεβηλωτής. Στον σύγχρονο κόσμο, οπουδήποτε και αν γυρίσει κανείς τα μάτια του, δεν θα δει παρά πράγματα διαστρεβλωμένα σε αξιοκαταφρόνητους σκοπούς: μεγάλες ανακαλύψεις όπως η δημοσιογραφία και το ραδιόφωνο που δεν υπηρετούν παρά την διάδοση του ψεύδους, της μωρίας και της διαφθοράς όταν δεν συνεισφέρουν με τον δικό τους τρόπο στην αύξηση της βίας που ήδη έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις· θαυμάσιες επιστημονικές εφευρέσεις, από το αεροπλάνο μέχρι την ατομική ενέργεια, που χρησιμοποιούνται για πολέμους· άμετρα πλούτη που σπαταλώνται με χίλιους τρόπους για να αυξάνουν το κακό αντί να το αποτρέπουν. Η ομορφιά, η καλοσύνη, η διανόηση, ο ενθουσιασμός, η θέληση, η συναίσθηση της αυταπάρνησης και, γενικά, όλες οι μέγιστες ανθρώπινες ποιότητες υπόκεινται σε έναν συνεχή και έκδηλο βιασμό. The right thing in the wrong place είναι το απόφθεγμα που στολίζει το μαύρο στέμμα του σύγχρονου κόσμου.

Ο σύγχρονος κόσμος μοιάζει με τα δέντρα εκείνα που οι Γιαπωνέζοι τα κλείνουν μέσα σε κουτιά για να τα κάνουν να γίνουν νάνοι και άσχημα. Μέσα στις διαστρεβλώσεις των κλάδων που δεν θα μπορέσουν να αναπτυχθούν ελεύθερα διαβάζει κανείς μιαν οδύνη βουβή και εύγλωττη. Ο σύγχρονος κόσμος είναι καθώς τα δέντρα εκείνα: όλοι οι κλάδοι των δραστηριοτήτων του έχουν διαστρεβλωθεί και προκαλούν μιαν αίσθηση οδύνης.

***

Το επιπλέον που απομένει από το άνθρωπο όσες φορές αυτός χρησιμοποιείται σαν μέσο είναι λοιπόν η οδύνη. Αλλά μια από τις μεγαλύτερες αποκαλύψεις της ανθρωπότητας, από την εποχή του Χριστού και μετά, είναι η λειτουργία της οδύνης που καθαίρει, μεταμορφώνει, απελευθερώνει και ανυψώνει. Ο Χριστιανισμός, μάλιστα, κατέστησε την οδύνη το κλειδί ολοκλήρου του ηθικού και θρησκευτικού συστήματός του. Ο Χριστός αποδεχόμενος να ξεπλύνει επάνω στον σταυρό τις αμαρτίες των ανθρώπων προς χάριν όλων των ανθρώπων, αποδεχόμενος δηλαδή να υποφέρει για ολόκληρη την ανθρωπότητα, εξάγνισε, ανακούφισε και απελευθέρωσε τους ανθρώπους από την αμαρτία. Έτσι ακριβώς ο κάθε χριστιανός γνώριζε να υποφέρει για όλη την ανθρωπότητα και η οδύνη ήταν ένα μέσο για τον εξαγνισμό τόσο αυτού του ίδιου όσο και των άλλων. Από τον Χριστό μέχρι τον Ντοστογιέβσκη, μέσα από τους αιώνες, αυτή η ενεργητική και προωθητική λειτουργία της οδύνης ερμηνεύθηκε, επικυρώθηκε, κηρύχθηκε με χίλιους τρόπους. Πώς γίνεται, λοιπόν, και η οδύνη στον σύγχρονο κόσμο δεν διατηρεί πλέον αυτή την πρωταρχική της λειτουργία και παρ’ όλον που έχει αυξηθεί απροσμέτρητα, δεν εμφανίζεται πλέον να προκαλεί την ίδια διέξοδο προς την απελευθέρωση, την εξάγνιση, την κάθαρση μιας εποχής;

alberto-moravia-sophia-loren - Eleuteri

Ο Αλμπέρτο Μοράβια με την ηθοποιό Σοφία Λόρεν

Είναι εκτός πάσης αμφιβολίας ότι ποτέ ο άνθρωπος στην ιστορία δεν υπέφερε τόσο όσο σήμερα· και εν τω μεταξύ, ποτέ τόσος πόνος δεν θα παραμείνει έτσι τέλεια μάταιος. Ο θάνατος, η καταπίεση, η αθλιότητα, η δουλεία εκατομμυρίων ανθρώπων δεν έχουν οδηγήσει, ανάμεσα σε τόση οδύνη, σε μιαν αναγκαστική βελτίωση των συνθηκών της ανθρωπότητας, μα αντίθετα έχουν παραγάγει νεες και υπέρτερες ποσότητες θανάτων, καταπιέσεων, δυστυχίας και δουλείας. Σήμερα ο καθαρτικός μηχανισμός της οδύνης μοιάζει στομωμένος. Και η οδύνη δεν φαίνεται να παραγάγει παρά κτηνωδία, βαρβαρότητα, διαφθορά και δουλεία. Αυτό, ειρήσθω εν παρόδω, αποτελεί μιαν από τις πρωταρχικές όψεις της ήττας του Χριστιανισμού στον σύγχρονο κόσμο.

Και το ότι αυτό αληθεύει το αποδεικνύει, αν όχι τίποτε άλλο, ο φόβος της οδύνης του σύγχρονου κόσμου. Όμως υποφέροντας περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον κόσμο του παρελθόντος, ο σύγχρονος κόσμος απορρίπτει την οδύνη σαν κάτι άχρηστο και επιζήμιο και αποζητά έναν τρόπο για να ζει χαρούμενα. Η οδύνη έχει εξορισθεί από την σύγχρονη ζωή σαν ένα παρείσακτο και φορτικό εμπόδιο. Μεγάλες χώρες που αντιπροσωπεύουν τον σύγχρονο κόσμο, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία αν και με διαφορετικούς τρόπους, υποκρίνονται πως δεν υποφέρουν και δεν θέλουν να υποφέρουν. Φυσικά, χάρις σε μιαν αντίφαση μόνον φαινομενική δεν καταφέρνουν με τον τρόπο αυτόν παρά να παραγάγουν έναν μεγαλύτερο βαθμό οδύνης. Αφού, το φετίχ της υλικής ευτυχίας, είναι το πλέον απάνθρωπο από όλους τους ανθρώπινους σκοπούς και είναι εκείνο που περισσότερο φανερά εξαναγκάζει στην χρησιμοποίηση του ανθρώπου σαν μέσου.

Pasolini-con-Alberto-Moravia | Rome Central Magazine

Ο Αλμπέρτο Μοράβια με τον σκηνοθέτη Πιέρ-Πάολο Παζολίνι

Κι όμως τίποτε δεν έχει αλλάξει κι ούτε μπορεί ν’ αλλάξει στον άνθρωπο· και η οδύνη σήμερα όπως ακριβώς είκοσι ή τριάντα αιώνες τώρα, αποτελεί ακόμη μια πανίσχυρη ενέργεια εξαγνισμού και μεταμόρφωσης. Ο σύγχρονος κόσμος, αντί να απορρίπτει την οδύνη σαν κάτι άχρηστο και επιζήμιο, θα έπρεπε να κοιτάζει τον εαυτό του και να αναρωτιέται μήπως κατά τύχην είναι αυτός ο ίδιος που κατέστησε την οδύνη άχρηστη και επιζήμια. Με άλλα λόγια, ο μηχανισμός της οδύνης είναι πάντα καλός· όμως κάτι τον έχει στομώσει.

Από τους πολυάριθμους εκφυλισμούς του Χριστιανισμού είναι εκείνος που περιστρέφεται γύρω από την μετάνοια, την αίσθηση της οδύνης που έπεται της αμαρτίας και εξαγνίζει την αμαρτία. Ο Ρασπούτιν, ο διεφθαρμένος καλόγερος, είχε επινοήσει να αμαρτάνει σκόπιμα για να μετανοεί κατόπιν. Η λογική του Ρασπούτιν ήταν αυτή: καλός χριστιανός είναι εκείνος που μετανοεί επειδή αμάρτησε και όσο πιο πολύ μετανοεί τόσο περισσότερο είναι χριστιανός. Λοιπόν, καλός χριστιανός είναι εκείνος που αμαρτάνει. Κατά συνέπειαν, όσο πιο πολύ αμαρτάνει κανείς τόσο περισσότερο είναι χριστιανός. Αυτός ο τρόπος να σκέπτεται κανείς και να αισθάνεται διαστρεβλωμένα δεν ανήκει μόνον στον Ρασπούτιν αλλά και σε πολλούς σημερινούς χριστιανούς.

The Daily on Twitter: "Alberto Moravia, #BOTD in 1907, with Jean ...

Ο Αλμπέρτο Μοράβια με τον σκηνοθέτη Ζαν-Λικ Γκοντάρ

Ανάλογα: έχει ειπωθεί ότι στον σύγχρονο κόσμο ο άνθρωπος χρησιμοποιείται καθολικά σαν μέσο. Από την άλλη μεριά, αυτό που επιτρέπει στον άνθρωπο να παραμένει άνθρωπος και όχι μέσο είναι η οδύνη που αυτός δοκιμάζει όταν τον χρησιμοποιούν σαν μέσο, το επιπλέον της οδύνης που αφήνει η χρησιμοποίησή του σαν μέσου. Τώρα συμβαίνει τούτο: ότι ο άνθρωπος μέσα στον σύγχρονο κόσμο είναι άνθρωπο και όχι μέσο ακριβώς επειδή υποφέρει· και αφ’ ετέρου δεν κατορθώνει να υποφέρει, δηλαδή να αισθάνεται άνθρωπος, αν δεν αποδέχεται και δεν εύχεται να είναι μέσο. Με άλλα λόγια μοιάζει με λογοπαίγνιο· αν δεν είχε υπάρξει μέσο δεν θα μπορούσε να είναι άνθρωπος, και αν δεν είχε υπάρξει άνθρωπος δεν θα μπορούσε να είναι μέσο. Πρόκειται για ένα είδος ρασπουτινισμού που εφαρμόζεται στην οδύνη, ο οποίος προκαλείται με αυτόν τον τρόπο σκόπιμα για να γίνει κατόπιν αισθητός. Φυσικά, μέσα σ’ αυτόν τον φαύλο κύκλο, κάθε καθαρτική λειτουργία της οδύνης εξαφανίζεται και η οδύνη γίνεται η πιο σταθερή βάση της ανθρώπινης δουλείας.

Ο άνθρωπος στον σύγχρονο κόσμο, έχοντας αναγνωρίσει την αξιοπρέπειά του σαν ανθρώπου μέσα στην οδύνη, αντί να υπηρετεί αυτή την οδύνη με το σκοπό να αποτρέψει τις αιτίες της, τις καλλιεργεί σκόπιμα για να δοκιμάζει αυτή καθ’ εαυτή την οδύνη. Τούτες οι αιτίες συμποσούνται σε μια μονάχα: την χρησιμοποίηση του ανθρώπου σαν μέσου για σκοπούς που δεν τον αφορούν. Είτε πρόκειται για τους γραφειοκράτες της πολιτείας, είτε για τους εργάτες των εργοστασίων, είτε για τους στρατιώτες του στρατεύματος, αν εξετάσετε καλά την ψυχική τους κατάσταση θα δείτε ότι όλοι αυτοί τοποθετούν ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους στο γεγονός ότι υποφέρουν όντας γραφειοκράτες, εργάτες, ή στρατιώτες, και συγχρόνως δεν κατορθώνουν να φθάσουν αυτή την αξιοπρέπεια παρά με το να είναι περισσότερο από ποτέ γραφειοκράτες, εργάτες, στρατιώτες. Τούτη η αυτοματική συμπεριφορά ονομάζεται στον σύγχρονο κόσμο αστική αυταπάρνηση, αίσθηση της οδύνης, πατριωτισμός, παραγωγικός ενθουσιασμός και ούτω καθ΄εξής. Αλλά παραμένει το γεγονός ότι ο παθολογικός και αρρωστημένος χαρακτήρας αυτής της συμπεριφοράς αποκαλύπτεται την ίδια στιγμή από την ακινησία των ανθρώπινων συνθηκών, δηλαδή από το ότι εξακολουθεί σταθερά να υφίσταται η χρησιμοποίηση του ανθρώπου σαν μέσου και από την καταστροφικότητα των αποτελεσμάτων: την διανοητική αποκτήνωση, την βαρβαρότητα, την ηθική κατάπτωση, την υπολανθάνουσα απελπισία και απαισιοδοξία, την καταπίεση, την βία και τους πολέμους. Και πράγματι τι άλλο θα μπορούσε να συμβεί; Δεν πρέπει κανείς να περιορίζεται στο να υποφέρει για κάποιο κακό, αλλά να προσπαθεί να εξαλείψει το κακό καθ’ εαυτό αναζητώντας το καλό.

Ο φαύλος κύκλος μέσα στον οποίο περιστρέφεται ο σύγχρονος κόσμος μοιάζει με εκείνον μέσα στον οποίο περιστρέφεται ο σαδιστής. Αυτός θα μπορούσε να έχει αγαπηθεί αλλά για να αγαπήσει πρέπει να κάνει τους άλλους να υποφέρουν. Έτσι, περισσότερο αγαπά και λιγότερο αγαπιέται. Δεν σκέπτεται ότι για να αγαπηθεί θα έπρεπε να αγαπά. Δηλαδή να ξεφύγει από την διεφθαρμένη σχέση “πόνος ίσον αγάπη” που συνιστά τον τρόπο του να αγαπά.

Θα έλεγε κανείς πως ο σύγχρονος κόσμος έχει ξεπέσει στον φαύλο κύκλο του ρασπουτινισμού της οδύνης επειδή δεν διαθέτει επαρκή ζωτικότητα· δηλαδή ένα από εκείνα τα τυχαία και μη ιστορικά κίνητρα τα οποία παρ’ όλα αυτά παρεμβαίνουν και μεταλλάσσουν την ιστορία. Εξαιτίας της έλλειψης ζωτικότητας ο σύγχρονος κόσμος δεν φαίνεται ικανός να βγει από τον φαύλο κύκλο μέσα στον οποίο περιστρέφεται και στον οποίο μόνον μια έκρηξη ζωτικής ενέργειας θα μπορούσε να σταματήσει την κυκλική κίνηση. Αυτή η ζωτική ενέργεια σε παλαιότερους καιρούς ονομαζόταν βαρβαρική εισβολή· στους δικούς μας καιρούς αντιπροσωπεύεται από τους λαούς εκείνους με την πιο πρόσφατη ιστορία και την πιο χονδροειδή δύναμη, οι οποίοι ξαναρχίζουν σα να ήταν καινούργια τα προβλήματα στο σημείο ακριβώς που άλλοι λαοί πιο παλαιοί και κουρασμένοι τα έχουν αφήσει. Αφού, η επίλυση ενός προβλήματος δεν είναι άλλο παρά επινόηση, δημιουργία· και η απόσταση ανάμεσα στο πρόβλημα και την λύση δεν γεφυρώνεται παρά με τη ζωή, δηλαδή με την δημιουργία και την επινόηση. Ακόμη και σ’ ένα δέντρο υπάρχει ένα πρόβλημα, και αυτό συνίσταται στο να ξεπετάξει από τον φλοιό, την άνοιξη, κλαδιά και φύλλα. Αλλά αυτό δεν θα συμβεί αν η λύμφη που διατρέχει τις ίνες του δέντρου είναι ασθενική και σπάνια. Χρειάζεται ένα πλεόνασμα λύμφης.

Μετάφραση: Στέφανος Ροζάνης

  • Δημοσιεύτηκε στην ΕΥΘΥΝΗ. Φυλλάδιο νεοελληνικού προβληματισμού. Τεύχος 43, Ιούλιος 1975.

Alberto Moravia (With images) | Writers and poets, Moravia, Book ...

Ο Αλμπέρτο Μοράβια (1907-1990) γεννήθηκε και πέθανε στη Ρώμη, που είναι το σκηνικό των περισσότερων βιβλίων του. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς της Ιταλίας: ο Μοράβια έγραψε μέσα στο περιβάλλον του μεταπολεμικού ρεαλισμού χωρίς να ταυτιστεί με κανένα λογοτεχνικό κίνημα, δημιουργώντας, μάλλον, ο ίδιος σχολή με το έργο του. Το 1929 εκδόθηκε στο Μιλάνο το πρώτο του μυθιστόρημα, “Οι αδιάφοροι”, μια ρεαλιστική περιγραφή της μεσαίας τάξης, που έγινε μπεστ σέλερ και αργότερα μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με πρωταγωνιστή τον Ροντ Στάιγκερ. Με τα επόμενα μυθιστορήματά του επιχείρησε να σχολιάσει την κατάσταση των πραγμάτων στην Ιταλία κατά τη διάρκεια του φασισμού, προκαλώντας το θρησκευτικό και πολιτικό κατεστημένο της εποχής. Η κοινωνική αλλοτρίωση, το σεξ χωρίς αγάπη, η συχνά αξιολύπητη εικόνα του ανδρικού φύλου, το οιδιπόδειο σύμπλεγμα, η συναισθηματική ανικανότητα, τα προβλήματα του σύγχρονου ζευγαριού και η απομόνωση αποτελούν μερικούς από τους θεματικούς άξονες στα μυθιστορήματα “Αγκοστίνο”, 1944, “Μια γυναίκα από τη Ρώμη”, 1947, “Η ανυπακοή”, 1948, “Ο κομφορμιστής”, 1951, “Η χωριάτισσα”, 1957, “Η πλήξη”, 1960. Έγραψε, επίσης, νουβέλες, σενάρια και συλλογές διηγημάτων. Πολλά βιβλία του μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο (όπως τα “Μια γυναίκα από τη Ρώμη”, το 1954, από τον Λουίτζι Τζάμπα, “Αγκοστίνο”, το 1962, από τον Μάουρο Μπολονίνι, “Η περιφρόνηση”, το 1963, από τον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, “Η πλήξη”, το 1963, από τον Νταμιάνο Νταμιάνι, “Οι αδιάφοροι”, το 1964, από τον Φραντσέσκο Μαζέλι, “Ο κομφορμιστής”, το 1970, από τον Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, κ.ά.), καθώς διακρίνονται από καθαρά “κινηματογραφικές” αρετές: απλό αφηγηματικό στιλ, δυνατή πλοκή, καίριες ψυχολογικές παρατηρήσεις και αυθεντικούς χαρακτήρες.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΙ ΕΔΩ:

Αλμπέρτο Μοράβια. Σύζυγος: Έλσα Μοράντε, Σύντροφος: Ντάτσα Μαραΐνι!!!

Αλμπέρτο Μοράβια: Έγραψε για την μοναξιά και την ανθρώπινη αλλοτρίωση

Αλμπέρτο  Μοράβια: «Γυναίκα αθέατη» / διήγημα

Share this

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή