Ο έρωτας σκέπει την πόλη…

by Times Newsroom 1

Η Αψίδα του Γαλερίου υπό βροχή

  • ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΣΚΩΦ

Ο έρωτας σκέπει την πόλη… Ο έρωτας όχι της απλής σαρκός, αλλά ο έρωτας του παντός, ο έρωτας που αναβλύζει από την λειτουργία της πόλης της Θεσσαλονίκης ως κέντρου συντακτικού της οικονομικής, της πολιτικής και της πολιτιστικής ζωής της Βαλκανικής για περισσότερο από 2300 χρόνια! Ο έρωτας που αναβλύζει από την λειτουργία της ως κέντρου συνάντησης και ανταλλαγής τόσο υλικών αγαθών όσο και αισθήσεων και ιδεών, πραγμάτων και “βλεμμάτων”…

Η Θεσσαλονίκη είναι το κατεξοχήν κέντρο συνάντησης με τον Άλλο και το Άλλο, το προϊόν του και το σώμα του, κέντρο έτσι της παραδομένης μας βίωσης της ζωής ως Πράξης ενοποίησης της διασκορπισμένης ύλης του κόσμου. Κέντρο της παραδομένης βίωσης που εκφράζεται στον παραδομένο Λόγο – την Ορθοδοξία – καθιστώντας σε αυτόν επίκεντρο της ζωής, μόνη κατάφαση για το Καθόλου, την μετουσίωση του Εγώ σε Εσύ και σε Εμείς, αυτού του συλλογικού Εγώ μεγαλυμένου από την Πράξη του Άλλου, καθιστώντας λοιπόν επίκεντρο της ζωής – δηλαδή “Θεό” – τον Έρωτα, την ενσαρκωμένη Αγάπη. Γατί η “Αγάπη” είναι ο μόνος ορισμός που υπάρχει στην Ορθοδοξία για το Καθόλου…

Δεν είναι σύμπτωση πως στην άμεση περιφέρεια της βυζαντινής και ελλαδικής αυτής συμπρωτεύουσας βρίσκεται το Αγιονόρος, η κιβωτός του πραδομένου Λόγου, σε άμεση συνάρτηση, σε συνεχή διάλογο με αυτήν.

Η Θεσσαλονίκη μέσα στην ιστορία της υπήρξε ένα από τα επίκεντρα της δυσυπόστατης Πράξης του ανθρώπου, συντάκτης και συντονιστής της είπαμε για όλη την Βαλκανική. Της Πράξης του ανθρώπου ως ενοποίησης γύρω από τον άνθρωπο και τους καημούς του, της διασκορπισμένης ύλης του κόσμου, ως κέντρου δηλαδή της κοινωνικής πρακτικής. Και της Πράξης του ανθρώπου ως μέθεξης του ανθρώπου με την υπόσταση του κόσμου, όχι τώρα μέσα από την κοινωνική πρακτική, την πραγμάτωση της ιστορίας, αλλά μέσα από την μετουσίωση του Εγώ σε πρόσωπο, σε “προς-όψιν” ανθρώπου, στραμμένου στον διαπροσωπικό έρωτα του Άλλου, που έτσι μετουσιώνεται σε Εσύ…

Η δυσυπόστατη Πράξη του ανθρώπου βρίσκει την έκφρασή της μέσα από το δραστικό κοινωνικό κίνημα από την μία πλευρά, μέσα από την διαπροσωπική σχέση με το καθολικό Εσύ από την άλλη.

Η Θεσσαλονίκη είναι η πόλη του Αγίου Δημητρίου, αυτού του φαντάρου του έρωτα Αγίου, είναι η πόλη του Νικόλαου Καβάσιλα, του δεύτερου πολιούχου της Γρηγορίου Παλαμά. Αλλά η Θεσσαλονίκη είναι και η πόλη πρωτεργάτης του εκπολιτισμού των Σλαύων στον Μεσαίωνα, στις μέρες μας είναι το επίκεντρο του κοινωνικού κινήματος των λαών της Βαλκανική, κέντρο της Φεντερασιόν στις αρχές του αιώνα μας, αυτή της πρώτης μαζικής σοσιαλιστικής οργάνωσης στον Βαλκανικό χώρο. Και η Θεσσαλονίκη δυσυπόστατη στον “ερωτικό Λόγο” της, εκφράζεται τόσο με την γλώσσα του Μανόλη Αναγνωστάκη έτσι, όσο και του κυρ Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη.

Ο έρωτας σκέπει την πόλη – ο έρωτας είπαμε του παντός, ο έρωτας της όλης σαρκός, ο έρωτας που ως Πράξη κοινωνική και ως Πράξη διαπροσωπική – Πράξη του Εγώ μεγαλυμένου σε Εμείς, και Πράξη του Εγώ μεγαλυμένου στο Εσύ, είναι αισθητός μέσα από την Πράξη και στον Λόγο της πόλης, στην όλη όψη της, στο βλέμμα της, στην καθημερινή της ζωή. Ο άνθρωπος στην Θεσσαλονίκη χάρη στην Πράξη αυτή και στον Λόγο της αντιστέκεται, παλεύει να μην αλλοτριωθεί, πάσχει να μείνει ως ο “κατ’ εικόνα” του “έρωτα”, παλεύει να μη γίνει ο “κατ’ εικόνα” του “μοναχικού εμπορεύματος”, του θεού που πασχίζει να εγκαθιδρύσει ο καπιταλισμός – διαιρώντας το “όλο σώμα” σε τάξεις – και η Εξάρτηση από την ατομοκρατική Δύση. Ο άνθρωπος της Θεσσαλονίκης είναι έτσι ακόμα “πρόσωπο”, είναι στραμμένος στον Άλλο, στην ενσάρκωση της ύλης γύρω από τον Άνθρωπο, στον εξανθρωπισμό – μέσα από τον έρωτα και μέσα από την ιστορία – της απρόσωπης διαλεκτικής του κόσμου…

Πρώη δημοσίευση: ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ. Αφιέρωμα στη Θεσσαλονίκη. Χριστούγεννα 1985

Αποτέλεσμα εικόνας για Κωστής Μοσκώφ

Ο Κωστής Μοσκώφ (Θεσσαλονίκη, 15 Νοεμβρίου 1939 – Θεσσαλονίκη, 29 Ιουνίου 1998), ήταν ποιητής, ιστορικός, δοκιμιογράφος, συγγραφέας και δημοσιογράφος. Κατέλαβε σημαντικές διοικητικές και όχι μόνο θέσεις ενώ θεωρείται ένας από τους αξιόλογους εκπροσώπους της αριστερής διανόησης και της μεταπολεμικής λογοτεχνίας της Θεσσαλονίκης. Ο πατέρας του Ηρακλής Μοσκώφ ήταν καπνέμπορος από τον Πόντο ενώ η μητέρα του Αμίνα Αρριγκόνι είχε ιταλική και ισπανοεβραϊκή καταγωγή. Ο παππούς του, Πιέτρο Αρριγκόνι αρχιτέκτονας στο επάγγελμα, έχει χαρίσει μερικά χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικά δείγματα στη Θεσσαλονίκη. Η πρώτη κατοικία της οικογένειας ήταν στην περιοχή της Διαγωνίου.

Σπούδασε στα Αμερικανικά Κολέγια Αθηνών και Θεσσαλονίκης, στη Νομική Σχολή του Α.Π.Θ., στο Ecole des Hautes Etudes στη Σορβόνη. Αναγορεύτηκε διδάκτωρ Ιστορίας και Ανθρώπινης Σκέψης στην Ανώτερη Σχολή Σπουδών στο Παρίσι. Ασχολήθηκε ενεργά με τα κοινά. Επί τρεις τετραετίες ήταν ο πρώτος σε προτίμηση δημοτικός σύμβουλος της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, για ένα διάστημα διετέλεσε Δήμαρχος Θεσσαλονίκης (άνοιξη 1981). Ακόμα, ήταν υποψήφιος βουλευτής με το Κ.Κ.Ε, σύμβουλος του Υπουργείου Πολιτισμού και Διευθυντής του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών. Το 1956 συμμετείχε στην πολιτική νεολαία του Γρηγορίου Λαμπράκη, έχοντας επηρεαστεί από τον «Οδηγό για το Σοσιαλισμό» του Μπέρναρντ Σω.

Από το 1989 και εξής, έδρασε ως Μορφωτικός Σύμβουλος της Ελληνικής Πρεσβείας στην Αίγυπτο. Αξίζει να σημειωθεί ότι, κατά την παραμονή του στην Αίγυπτο, συνέβαλε στη λειτουργία της κατοικίας του Κ. Π. Καβάφη ως μουσείο, ενώ θέσπισε και το λογοτεχνικό βραβείο «Καβάφη» (1991 κ.ε.) Στο μουσείο αυτό, για επτά έτη, πραγματοποιούνταν το ετήσιο λογοτεχνικό συνέδριο για το έργο του Αλεξανδρινού ποιητή.

Επιπρόσθετα, ήταν Εκπρόσωπος του Ιδρύματος του Ελληνικού Πολιτισμού στη Μέση Ανατολή, το οποίο επί των ημερών του πραγματοποίησε σειρά από εκδόσεις (μεταφράσεις Ελλήνων λογοτεχνών στην αραβική γλώσσα και το αντίστροφο) και εκδηλώσεις με στόχο τη σύσφιξη των Ελλήνων με την «καθ’ ημάς Ανατολή», κατά την προσφιλή του έκφραση.

Έγραψε αξιόλογο ιστορικό έργο και ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για την ανθρωπογραφία, την κοινωνιολογία και την ιστορία της Ελλάδας. Ως δημοσιογράφος εργάστηκε από το 1988 συμμετέχοντας στη Διαδημοτική Ραδιοφωνία Ένατο Κύμα και στην εφημερίδα «Πρώτη». Παντρεύτηκε το 1967 την Πόπη Πασχαλίδου και απέκτησε δύο παιδιά.

Το 1970 διαγνώστηκε με καρκίνο στους λεμφαδένες, από τον οποίο και κατέληξε τελικά. Πέθανε στη Θεσσαλονίκη στις 29 Ιουνίου του 1998. Αναπαύεται στο πατρικό του κτήμα στον Πλαταμώνα όπου και συνέγραψε το μεγαλύτερο μέρος του έργου του. Πέντε έτη μετά το θάνατό του, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση τιμής στη μνήμη του στο Κάστρο του Πλαταμώνα (Σεπτέμβριος 2003).

Το έργο του Μοσκώφ ήταν πολυπληθές και ποικίλο. Διακρίθηκε σε μία πλειάδα μορφών γραπτού λόγου και συγκεκριμένα στην ποίηση, το πεζογράφημα, το δοκίμιο και το άρθρο. Στις βασικές του επιρροές ανήκουν ο Κ. Π. Καβάφης, ο Αμερικανός ποιητής Έζρα Πάουντ, ο Σαλβαντόρ Κουαζιμόντο και μοντέρνοι Εβραίοι ποιητές.

Η επιρροή που του άσκησε η αριστερή διανόηση διαπερνά βαθύτατα το έργο του. Μολονότι μαρξιστής, προσπάθησε να ξεπεράσει με το ιστορικό του έργο τη μηχανιστική οπτική της μαρξιστικής ιστοριογραφίας. Συνέδεσε τον Κομμουνισμό με τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό και την ιστορικοϋλιστική μεθολογία με τη μεταφυσική του τελευταίου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας μαρξιστικής θεολογίας. Παρόμοιους στόχους είχε και με τη συγγραφή γεωγραφίας, πολιτικής ιδεολογίας και, εν τέλει, λογοτεχνίας.

Το πρώτο του βιβλίο «Η Εθνική και Κοινωνική Συνείδηση στην Ελλάδα – Ιδεολογία του Μεταπρατικού Χώρου»(1972) αναπαράγει την έννοια που πρώτος πρότεινε ο Φερνάν Μπροντέλ για τη «μακρά διάρκεια της Ιστορίας». Η ποίησή του κινήθηκε θεματικά γύρω από τον έρωτα και την ιστορία.

Κεντρική θέση στο έργο του κατέχει η γενέτειρα Θεσσαλονίκη. Ο ίδιος έγραψε στο βιβλίο του «Θεσσαλονίκη 1700-1912: Τομή της Μεταπρατικής Πόλης»: «Η αίσθηση του άλλου, ο έρωτας εντοπίζεται στον άνθρωπο της Θεσσαλονίκης, όπου και αν αυτός βρίσκεται και όπου τον έχει τοποθετήσει η θέση του μέσα στο σύστημα». Επιπροσθέτως, ο πεζογράφος Γιώργος Ιωάννου τον καταλογίζει, μαζί με τον ίδιο και το Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη στους Θεσσαλονικιώτες συγγραφείς οι οποίοι κατέχονται από «το σύμπλεγμα του ιδιοκτήτη αυτής της πόλης ή του ιδιοκτήτη της ιδέας αυτής της πόλης».

Πηγή: wikipedia

Σχόλια

No tags for this post.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή