Πόλεμος και ειρήνη, κάποτε και τώρα!

by Νίκος Λαγκαδινός
  • Γράφει ο Νίκος Λαγκαδινός

Αυτή την περίοδο που διεξάγεται ουσιαστικά ένας πόλεμος, αλλά  με αόρατο τον αντίπαλο, αναγκαστικά μαζευτήκαμε στην ασφάλεια του σπιτιού μας και αφήσαμε την πολιτεία και τους επιστήμονες να τον αντιμετωπίσουν. μέχρι στιγμής είναι ορατά τα θετικά αποτελέσματα. Το μέλλον όμως είναι αόρατο όπως και ο εχθρός! Δεν ξέρω αν από εδώ ορμώμενοι οι υπεύθυνοι της ΕΡΤ2 έβαλαν στο πρόγραμμά τους τη σειρά “Πόλεμος και ειρήνη”, μια παραγωγή του BBC, βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Τολστόι. Και καλά έκαναν. Μια υπέροχη τηλεοπτική σειρά που δεν πρόδωσε το έργο του μεγάλου Ρώσου. Είναι η τρίτη τηλεοπτική μεταφορά του μεγαλειώδους έργου του Λέοντος Τολστόι και περιγράφει τον τρόπο ζωής στη Ρωσία του 19ου αιώνα, καθώς και την αντίσταση των Ρώσων απέναντι στον Ναπολέοντα.

Θα ξέρετε, όσοι έχετε διαβάσει αυτό το τεράστιο έργο, ότι θέμα του είναι οι περιπέτειες της Ρωσίας κατά τη Ναπολεόντεια εποχή, λίγο πριν από το 1805 μέχρι την πλήρη συντριβή των Γάλλων στα 1812. Προφανώς ο Τολστόι για να γράψει αυτό το επικό έργο θα είχε μελετήσει πολύ καλά τη στρατιωτική ιστορία, αλλά δεν ενστερνίστηκε την άποψη ότι οι μεγάλοι στρατηλάτες καθοδηγούν τις μάχες, καθώς αυτή  η άποψη εξατμιζόταν αν αναλογιστεί κανείς το χάος που επικρατεί στις τεράστιες στρατιωτικές συγκρούσεις. Αυτό άλλωστε το λέει η ιστορία. Και στην περίπτωση του έργου του Τολστόι, εκείνος που προβάλλεται ως ήρωας είναι ο ρωσικός λαός· αυτός είναι ο πραγματικός ήρωας του έπους που είδαμε να ξετυλίγεται με την καθημερινή του υπομονή που δεν ταυτιζόταν με μυθικούς ηρωισμούς.

Δηλαδή, ενώ σκιαγραφεί με πολλές λεπτομέρειες τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν εξαιτίας της γαλλικής εισβολής στη Ρωσία περιγράφοντας συνάμα και το αντίκτυπο της εποχής του Ναπολέοντα στην τσαρική κοινωνία, όπως φαίνεται μέσα από τα μάτια των πέντε ρωσικών αριστοκρατικών οικογενειών, τελικά η μάχη του Μποροντίνο αποτελεί το κέντρο ολόκληρου του έργου. Και τούτο διότι στη μάχη αυτή μπαίνει σε δράση ολόκληρο το δυναμικό του ρωσικού λαού για να αποκαλυφθεί η ουσία του βαθύτερου είναι του- η φιλοπατρία.

Λέγεται ότι αν δεν είχε προηγηθεί ο Σταντάλ με το “Μοναστήρι της Πάρμας”, όπου δίνεται η περιγραφή της μάχης του Βατερλώ, ο Τολστόι ίσως να μη κατάφερνε να δώσει τόσο πειστικά τα πολεμικά γεγονότα στο δικό του έργο. Κάπου και ο ίδιος το είχε ομολογήσει. τέλος πάντων, αυτό δεν έχει και τόση σημασία, όπως έχει το γεγονός ότι το έργο, “Πόλεμος και Ειρήνη”, είναι ένα μεγαλειώδες ιστορικό μυθιστόρημα. σχετικά έχει κρίνει το μυθιστόρημα του Τολστόι ως εξής: “Τι ζωγράφος, τι ψυχολόγος! Οι δυο πρώτοι τόμοι είναι ένα θαύμα.Μόνο στον τρίτο σκοντάφτει ο άνθρωπος, πάνω στη φιλοσοφία. Διαφαίνεται ο συγγραφέας κι ο Ρώσος. Πιο πριν, δεν βλέπεις παρά τη φύση και την ανθρωπότητα. Πότε-πότε μου φαίνεται πως υπάρχουν εκεί πράγματα σαιξπήρειου μεγαλείου…”.

του επιλόγου περιέχει κριτική του Τολστόι που θέτει έξι ερωτήματα και εξηγεί σχετικά τα διάφορα ιστορικά γεγονότα: Ποιο είναι το αντικείμενο της ιστορίας, ο ιδιαίτερος χαρακτήρας κάθε ιστορικής εποχής, οι διαφορετικές απόψεις για τα ιστορικά γεγονότα που υπάρχουν ανάμεσα στη δική του περιγραφή και τους ιστορικούς. Αλλά ακόμη, γιατί πολεμάει ο άνθρωπος. Και, επιπλέον, ο μηδαμινός έως ελάχιστος ρόλος που παίζουν, κατά τη δική του αντίληψη αυτοί που αποκαλούνται “μεγάλοι άνδρες” στην εξέλιξη των ιστορικών γεγονότων.

Δεν μπορώ να πω φυσικά ότι ο “πόλεμος” που σήμερα διεξάγεται σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη μας, έχει σχέση με αυτόν που κάποτε έγινε και περιγράφει αριστοτεχνικά ο Τολστόι στο έργο του. Ο λεκτικός συνειρμός με οδήγησε να ξαναπιάσω στα χέρια μου τα έργα του μυθικού Ρώσου, διότι είναι μοναδική η απόλαυση της ανάγνωσης. Μην ξεχνάμε ότι επικά είναι και τα άλλα δυο έργα του, η “Ανάσταση” και η “Άννα Καρένινα”, για τα οποία θα μιλήσουμε σε άλλο σημείωμα.

The following two tabs change content below.
Νίκος Λαγκαδινός
Ο Νίκος Λαγκαδινός είναι δημοσιογράφος [ΕΣΗΕΑ]. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Θεατρολογία στο 8ο Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Έχει εργαστεί ως συντάκτης και αρχισυντάκτης στην ΕΡΤ [τηλεόραση και ραδιόφωνο], στις εφημερίδες Ελεύθερη Γνώμη, Νίκη, Ενημέρωση, Βραδυνή, Ακρόπολις, Αθηναϊκή. Διηύθυνε την εφημερίδα ΕΞΟΡΜΗΣΗ.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή