Ποτέμκιν…!

by Πέτρος Γαργάνης
  • Γράφει ο ΠΕΤΡΟΣ ΓΑΡΓΑΝΗΣ

Διάσημος ο Ρώσος αυτός πρίγκιπας, κατά βάσιν ως θωρηκτό, παρά για τις λοιπές, εξίσου θα ‘λεγα χαρακτηριστικές του ιδιότητες. Στην πραγματικότητα είχε ήδη εξασφαλίσει την αθανασία, αρκετά πριν αναδείξει και αναδειχθεί ο Αϊζενστάιν  μέσα από τα κινηματογραφικά του αριστουργήματα!

Και αυτό γιατί στα πλαίσια μιας περιοδείας της Μεγάλης Αικατερίνης στην αχανή αυτοκρατορία, επιχείρησε αδίστακτα να εξωραΐσει στα μάτια της εμβληματικής τσαρίνας  την εικόνα της Ρωσικής υπαίθρου ρετουσάροντας με μπογιές και πινέλα, σπίτια και αγροικίες.

Επιπλέον, εκμεταλλευόμενος στο έπακρο τη λαμπρή καλλιτεχνική παράδοση των Ρώσων εικαστικών, τους ανέθεσε να στήσουν άρτιες σκηνογραφικά προσόψεις υποτιθέμενων χωριατόσπιτων από χαρτόνι, αποδίδοντας με ζωντάνια το ύφος και το ήθος της ενδοχώρας. Περαιτέρω δε, ως καίριο μέτρο πρόληψης, μη ρισκάροντας για την προθυμία των μουζίκων να συνδράμουν στην απάτη, μεταμφίεσε τους στρατιώτες του σε περιχαρείς και αισιόδοξους χωρικούς, δικαιολογώντας εν μέρει την αργομισθία και τα προνόμια που ‘χαιρε απ’ την τσαρική αυλή!

Θεωρώ αδύνατο να το ‘χαψε η Μεγάλη Αικατερίνη, ευφυής ούσα και άτομο εγνωσμένων ικανοτήτων. Παρά ταύτα η λάγνα και φιλήδονη φύση της, την απέτρεψε απ’ το να καρατομήσει τον μπρουτάλ εραστή της πρίγκιπα, ο οποίος εκτός των άλλων, καθώς λέγεται, της εξασφάλιζε ο ίδιος, όταν οι δυνάμεις του τον εγκατέλειπαν, νέους και ακμαίους εραστές  τους οποίους και υπευθύνως εκπαίδευε αυτοπροσώπως!  Στην ιστορία οι εν λόγω άθλιες κοινότητες που μετετράπησαν σε fake παραδείσους της στέπας, θα μείνουν γνωστές ως «χωριά Ποτέμκιν».

Με αυτού του τύπου τον εξωραϊσμό  ήρθα σε επαφή κατά τη διάρκεια του θεσμού της ευρωπαϊκής πολιτιστικής πρωτεύουσας, όταν και απεδόθη στη Θεσσαλονίκη η εν λόγω τιμή το 1997! Στην παλιά μου γειτονιά, την Άνω Πόλη, πλήθη υπεργολάβων ανακαίνιζαν τις προσόψεις των υπό κατάρρευση διατηρητέων κτιρίων της περιοχής, αποδίδοντας μια νοσταλγική εσάνς στην ατμόσφαιρα, σεβόμενη πάνω απ’ όλα την παράδοση και τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της συμβασιλεύουσας! Αξίζει να επισημάνω τον εστιασμένο στην λεπτομέρεια  επαγγελματικό ζήλο των συνεργείων,  καθώς δεν απέφυγαν να βάψουν και μερικούς κάδους απορριμμάτων, αλλά και κανά δυο σταθμευμένα αυτοκίνητα, με τους ιδιοκτήτες τους να απειλούν θεούς και δαίμονες όταν και διαπίστωσαν την κάπως πλημμελή εκτέλεση των εργασιών!

Υποθέτω πως το αντίστοιχο συνέβη, σε ευρύτερη σίγουρα κλίμακα και επί εποχής ισχυράς Ελλάδας του ευρώ, όταν και επρόκειτο να λάβει χώρα η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων στα μέρη μας. Πλην όμως δεν έζησα από κοντά τα γεγονότα, παρά μόνο κάτι ψιλά σε Καυτατζόγλειο και Χαριλάου, οπότε και μόνο να εικάζω μπορώ!

Συνήθης αυτή η πρακτική υπήρξε ακόμα πιο συχνή, στα χρόνια της υπερδραστήριας εθνοσωτηρίου, όταν και κάθε πόλη αποκτούσε στάδιο, τα δε χωριά, γυμναστήριο!  Έργα που αν μη τι άλλο επέδρασαν καταλυτικά στην ανάπτυξη του βιοτικού επιπέδου ανά την επικράτεια.

Με βαθιά ανέκαθεν εδραιωμένη την αντίληψη του Ποτέμκιν, δεν προκαλεί καμία εντύπωση η εκ νέου ανάδειξη της εικονικής πραγματικότητας σε εθνική προοπτική. Από τους σταθμούς του μετρό της Θεσσαλονίκης, έως την φιλανθρωπία των μερισμάτων, ο κόσμος συνηθίζει και συναινεί για κάτι πολύ λιγότερο από τον ανοργάνωτο παράδεισο που κάποτε υπαινίχθηκε πως είναι αυτή η χώρα.

Έτσι, σε μια κυκλική πορεία της ιστορίας, εκ των πραγμάτων οπισθοδρομική, επανέρχονται στο προσκήνιο ισχυροποιημένες και πλήρως καθαγιασμένες όλες οι  παθογένειες και τα πρόσωπα που έδρασαν στο πρόσφατο παρελθόν. Και αυτό είναι το ασυγχώρητο, όχι η αποτυχία.

The following two tabs change content below.
Πέτρος Γαργάνης
Ο Πέτρος Γαργάνης, γεννημένος και μεγαλωμένος στην Θεσσαλονίκη καταγόμενος από την Φλώρινα, με μουσικές κατά βάση σπουδές στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, ασχολήθηκε με την λογοτεχνία, την λογοκριτική και την αρθρογραφία συνεργαζόμενος με διάφορα έντυπα και εφημερίδες. Συγγραφέας της νουβέλας Μια γειτονιά είμαστε από τις εκδόσεις του Παρατηρητή.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή