Προσφάι: τι είναι αυτό;

by Νίκος Τσούλιας
Share this

Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΤΣΟΥΛΙΑΣ

Πώς να το πεις σήμερα – ακόμα και στην εποχή της κρίσης; Μπορούν οι νέοι μας να καταλάβουν το νόημά του;

Μεγαλώναμε με το προσφάισμα. Μεγαλώναμε με το ψωμί. Τα καρβέλια ήταν η βασική έγνοια των οικογενειών. Δεν θα μπορούσε να υπάρξει κάτι άλλο. Να φας το κρέας «ξερό», χωρίς ψωμί, μπόλικο ψωμί; Μα τη χοντροελιά (λίγο μεγαλύτερη από τη λαδοελιά τότε…) την τρώγαμε με 3 – 4 μπουκιές μπουκωμένοι με ψωμί.

Φυσικά ήταν η φτώχεια. Δεν ήταν επιλογή. Αλλά μάθαινες κάτι πολύ βασικό: την αξία της ολιγάρκειας και της εγκράτειας, την αισθητική του μερικώς ανικανοποίητου. Δεν υπήρχε το «έτοιμο». Έπρεπε να το δημιουργήσεις εσύ, στο μέλλον, στη ζωή σου. Και σ’ αυτό το σκηνικό στήναμε το όνειρό μας: να αγωνιστούμε για να πάμε τον ορίζοντά μας πιο πέρα, με τις δικές μας δυνάμεις.

Γιατί ποια ήταν η απάντηση των καιρών της ευμάρειας; Ο καταναλωτισμός, ο άκρατος, ο πάντα ακόρεστος καταναλωτισμός. Η απόκτηση ενός υλικού αγαθού πυροδοτούσε τη φαντασίωση για ακόμα περισσότερα υλικά αγαθά. Η κοινωνική μας προβολή ήταν τα προσωπικά και οικογενειακά περιουσιακά στοιχεία.

Και έγινε ο καταναλωτισμός η βασική μας κοσμοθεωρία. Αριστεροί, δεξιοί, κεντρώοι συμφωνούσαμε σε αυτό. Ήταν το μοναδικό κοινό πεδίο αναφοράς μας. Δίναμε τον αγώνα της ζωής για να καταναλώνουμε καθετί υλικό αγαθό και φυσικά καταναλώναμε την ίδια τη ζωή μας, χωρίς να το συνειδητοποιούμε!

Δεν ξέρουμε ποιες είναι οι ανάγκες μας, οι πραγματικές ανάγκες μας. Το «αμερικάνικο όνειρο» κουβαλούσε και κουβαλάει μόνο ό,τι είχε χρηματική αξία. Εμπορευματοποιήσαμε κάθε πτυχή των φιλοδοξιών μας και των σχεδίων μας – ακόμα και τα όνειρά μας μορφή εμπορεύματος ήταν!

Πνευματική καλλιέργεια; Τι είναι αυτό;

Προαγωγή των ανθρώπινων σχέσεων; Μα για ποιο λόγο;

Δημόσιο συμφέρον και κοινό καλό; Αστεία πράγματα, παλαιολιθικά ευρήματα… Τα σύνορα του κόσμου μου είναι ο εαυτός μου και η οικογένειά μου.

Κοινωνικοί αγώνες; Ας πάνε άλλοι, εγώ θα κοιτάξω την πάρτη μου!

Και ήρθε η κρίση. Ξαφνιαστήκαμε. Θυμώσαμε. Εξεγερθήκαμε. Κατηγορήσαμε. Ενοχοποιήσαμε. Συνωμοσιολογήσαμε. Κάναμε ταξικές αναλύσεις. Κάψαμε την Αθήνα. Λατρέψαμε το λαϊκισμό. Πολιορκήσαμε τη Βουλή. Βάλαμε στη Βουλή το ναζισμό. Νομοθετήσαμε τρία (+) Μνημόνια – κάθε κόμμα ήθελε τη δική του εκδοχή για την «απελευθέρωση» από τους δανειστές. Εθνική συνεννόηση; Για ποιο λόγο;

Όχι, δεν στοχαστήκαμε. Δεν προβληματιστήκαμε. Δεν αναρωτηθήκαμε μήπως υπήρχαν και άλλες αιτίες. Όχι, δεν ισχυρίζομαι ότι ο καταναλωτισμός έφερε την κρίση. Ισχυρίζομαι όμως ότι συνετέλεσε κατά πολύ. Γιατί πολύ απλά, η ευμάρειά μας ήταν πλασματική. Ζούσαμε με δανεικά, με πολλά δανεικά…. Και το φοβερό είναι ότι το ξέραμε. Αλλά δεν μας ένοιαζε!

Και πάλι βουτιά στο παρελθόν. Έλεγαν και το τηρούσαν οι παλιότεροι στο μικρό χωριό μου – το ακούγαμε κλεφτά (και πολλά άλλα φυσικά…) σαν πηγαίναμε στο καφενείο να φωνάξουμε τον πατέρα μας. «Μην παίρνεις δανεικά, γιατί θα παίρνεις όλο και περισσότερα. Θα βάλεις θηλιά στο λαιμό σου». Ναι, η εγκράτεια και η ολιγάρκεια διαπαιδαγωγούν στις πραγματικές αξίες της ζωής.

Από το προσφάι στις πολιτικές αναλύσεις και στην κουλτούρα; Γιατί όχι; Η ζωή είναι ενιαία. Η σκέψη, ο τρόπος ζωής, η αισθητική, η ηθική, τα υλικά αγαθά, τα σχέδιά μας, οι αποφάσεις μας, τα όνειρά μας… δεν είναι κόσμοι ξεχωριστοί. Σε έναν δρόμο βαδίζουμε που έχει καθετί που μας αφορά. Εμείς επιλέγουμε τη σκευή της ζωής μας.

anthologio.wordpress.com/

Share this
The following two tabs change content below.
Νίκος Τσούλιας
Ο Νίκος Τσούλιας κατάγεται από την Αυγή Αμαλιάδας. Είναι εκπαιδευτικός στο 3ο Γενικό Λύκειο Ζωγράφου. Έχει εκλεγεί πρόεδρος της ΟΛΜΕ τέσσερις φορές (1996 – 2003) και έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή στην Ειδική Αγωγή. Έχει εκδώσει δύο βιβλία εκπαιδευτικού περιεχομένου τα: “Σε πρώτο πρόσωπο” και “Παιδείας εγκώμιον“. Έχει συνεργαστεί με τις εφημερίδες «Μεσημβρινή» (1980 – 1986) και «Εξόρμηση» (1988 – 1996).Τα τελευταία χρόνια αρθρογραφεί σε εκπαιδευτικά περιοδικά, στην εφημερίδα “Το Άρθρο” και στις εφημερίδες της Ηλείας, “Η Αυγή” και “Η Ενημέρωση”.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή