Ρενέ Σαρ: Τρία ποιήματα

by Times Newsroom 1
Share this

ΡΕΝΕ ΣΑΡ

Τρία ποιήματα

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής

Γιατί πετάει η μέρα

Ο ποιητής στα χρόνια της ζωής του στηρίζεται σε κάποιο δέντρο, ή σε θάλασσα, ή σε κατηφοριά, ή σε σύννεφο κάποιας συγκεκριμένης τίντας, σε μια στιγμή, αν η περίσταση το θέλει. Ουδόλως προσκολλάται στην απώλεια του άλλου. Ο έρωτάς του, οι αντιλήψεις του, η ευτυχία του έχουν το ισοδύναμό τους σ’ όλους τους τόπους που δεν έχει πάει, ή που ποτέ του δεν θα πάει, στους ξένους που αποκλείεται ποτέ να γνωρίσει. Όταν υψώνουν τη φωνή μπροστά του πιέζοντάς τον να δεχθεί φιλοφρονήσεις και ρεβεράντζες, και όταν επικαλούνται για λογαριασμό του τ’ άστρα, αυτός τους απαντάει ότι είναι από τη χώρα την απέναντι, από ‘κείνον τον ουρανό που τον έφαγε η μαρμάγκα.
Ο ποιητής πρώτα ζωογονεί και ύστερα σπεύδει να διαπιστώσει των πραγμάτων την έκβαση.
Τα βράδια, παρ’ όλο που πάνω στα μάγουλά του έχουνε σκάσει όχι και λίγες ρυτίδες, αυτός είναι ήδη κάποιος ευγενής διαβάτης που κόβει μαχαίρι τους αποχαιρετισμούς για να ‘ναι παρών όταν βγαίνει το ψωμί απ’ το φούρνο.

Η ευθυμία

Τα σύννεφα είναι στα ποτάμια, οι χείμαρροι κυλούν στον ουρανό. Ακατάσχετα αβγατίζουν σπόρο το σπόρο οι μέρες, ωσεί χόρτος πεθαίνουν. Του λιμού ο καιρός είναι ο θέρος, ο ένας κάτω από τον άλλον μέσα στον ρακένδυτον αγέρα, τη σβήσανε τη διαφορά τους. Και πλέκουν μαζί, συγκαταυλίζονται! Πώς θα ξεχώριζε ο φόβος από την ελπίδα που διαβαίνι αιμάσσουσα και κατασπαραγμένη; Δεν υπάρχουν πια κατώφλια στα σπίτια, καπνός στων δασών στα ξέφωτα. Έχει αβυσσωθεί η επιθυμία της ζέστης – και τούτ’ η ολίγη σκοτεινιά στη ράχη μας όπου εταράσσετο η πριμαβέρα (το ηράνθεμο βεβαίως εννοώ) από τότε που κατασκόπευε τι εμέλλετο προκύψει.
Γεφύρι επί της οδού των εισβολών, να λέει ψέματα στους νικητές και να τους ξεγελάει, να ικετεύει τους κοπιώντας και πεφορτισμένους. Κάτω δε απ’ το πέλμα του θανάου θα γνωρίσουμε  εάν η καρδιά, ετούτ’ η θημωνιάστρα, δεν πρέπει να προηγείται, αλλ’ απλώς να έπεται.

Η αιωνιότητα στη Λουρμαρίνη
Αλβέρτος Καμύ

Δεν υπάρχαι γραμμή ευθεία ούτε δρόμος φωτισμένος με μιαν ανθρώπινη ύπαρξη με έναν άνδρα που μας έχει αφήσει. Πού καταλαγιάζει η στοργική οδύνη μας; Μαύρο κύκλο τον μαύρο κύκλο, εκεί που μας πλησιάζει, εκεί αυτοστιγμεί και χάνεται, θάβεται. Η όψη του έρχεται καμιά φορά και πέφτει επάνω στη δική μας – την πιέζει, τη σπρώχνει, αποφέροντας απλώς μιαν αστραπή παγωμένη. Η μέρα που μακραίνει την ευτυχία ανάμεσα σ’ εκείνον και σ’ εμάς, όχι, πουθενά δεν βρίσκεται. Τα μέρη όλα – και σχεδόν υπερβολικά όλα τους… μέρη όλα τους κάποιας παρουσίας – μεμιάς εξαρθρώνονται, διαλύονται τελείως. Της αγρυπνίας μας η ρουτίνα… Αυτή, ωστόσο, η αποσυρμένη ανθρώπινη ύπαρξη παραμένει μέσα μας σε κάτι άκαμπτο, έρημο, ουσιώδες, κι εκεί οι χιλιετίες μας όλες μαζί δεν είναι πιο πυκνές απ’ όσο ένα  βλέφαρο κατεβασμένο.
Με αυτόν που αγαπάμε σταματήσαμε να μιλάμε, δίχως τούτο να ‘ναι σιωπή. Τι είναι, όμως, τότε; Το ξέρουμε ή νομ΄ζουμε πως το ξέρουμε,… αλλά μόνο όποτε ανοίγεται το παρελθόν που σημαίνει, για να του ανοίξει δρόμο να περάσει. Και νά τον τότε, στο ύψος μας, έπειτα μακριά, ύστερα πολύ μπροστά, επικεφαλής.
Την εποχή της νέας ουσίας, οπού θαυμάζουμε και διαπορούμε γύρω απ’ όλο το βάρος του αινίγματος, αρχίζει ξάφνου ο πόνος, ο πόνος του συντρόφου για τον σύντροφο, που ο τοξότης, τούτη τη φορά, δεν μπορεί να τον πετύχει, να τον τρυπήσει.

Ο ποιητής Ρενέ Σαρ (René Char, 1907-1988) είναι ο τελευταίος των μεγάλων υπερρεαλιστών  και κορυφαία φυσιογνωμία της Γαλλικής Αντίστασης εναντίον των Γερμανών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

  • Πρώτη δημοσίευση: Πόρφυρας. Τριμηνιαίο περιοδικό. Φυλλάδιο 167, Κέρκυρα, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2018.
Share this

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή