Σκέψεις για την επικούρεια φιλοσοφία

by ΜΗΝΑΣ ΤΑΥΛΑΡΙΔΗΣ
  • Γράφει ο ΜΗΝΑΣ ΤΑΥΛΑΡΙΔΗΣ

Στις 8 και 9 Φεβρουαρίου διοργανώθηκε στο Πολιτιστικό Κέντρου του Γέρακα το 10ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Επικούρειας Φιλοσοφίας, και γίνεται στον Γέρακα, γιατί ο περίφημος αυτός φιλόσοφος και πρόγονός μας (341-270 π.Χ.) καταγόταν όντως από τον αρχαίο Γαργηττό, τον σημερινό δηλαδή Γέρακα, ενώ σύμφωνα με τον Διογένη Λαέρτιο γεννήθηκε «μηνός Γαμηλιώνος εβδόμη», που ταυτίζεται με τον σημερινό μήνα Φεβρουάριο. Ο Επίκουρος ασχολήθηκε με την ζωή και την φύση επικεντρώνοντας στον θάνατο και την κοσμολογία και ιδιαίτερα στους «πολλαπλούς κόσμους».

Οι απόψεις αυτές του Επίκουρου περιγράφονται σε τρεις επιστολές που αποτελούν το απαύγασμα της επικούρειας φιλοσοφίας και οι οποίες έχουν διασωθεί από τον Διογένη Λαέρτιο (3ος αιώνας μ.Χ.), ενώ ιδιαίτερα βοηθητικό για την κατανόηση της επικούρειας φιλοσοφίας είναι επίσης και το περίφημο ποίημα «De Rerum Natura» (Για τη Φύση των Πραγμάτων) του επικούρειου Ρωμαίου Λουκρήτιου (94-55 π.Χ.). Σύμφωνα με τις απόψεις τού Επίκουρου, Γη και ουρανός, Σελήνη κι όλα τ’ άλλα, δεν είναι μοναδικά. Υπάρχουν αμέτρητοι κόσμοι και διαφορετικές φυλές ανθρώπων και θηρίων και για τη ζωή τους, όπως και για καθετί άλλο, έχει οριστεί ένα τέρμα.

Τις αντιλήψεις αυτές για την ύπαρξη «πολλών κόσμων» είχαν και άλλοι από τους αρχαίους μας προγόνους, με πρώτο τον Αναξίμανδρο τον Μιλήσιο (611-547 π.Χ.), ο οποίος θεωρούσε ότι το σύμπαν ήταν άπειρο σε έκταση, ενώ δεν δεχόταν κάποια κεντρική θέση της Γης σ’ ένα σύμπαν όπου υπάρχει άπειρο πλήθος άλλων κόσμων! Παρόμοιες ιδέες για τους άπειρους κόσμους είχαν και οι ατομικοί φιλόσοφοι Λεύκιππος (5ος π.Χ. αιώνας) και Δημόκριτος (~460 – 370 π.Χ.), οι οποίοι υποστήριζαν την ύπαρξη ενός άπειρου σύμπαντος, οι αναρίθμητοι κόσμοι του οποίου ήσαν γεμάτοι ζωή και από τους οποίους κάποιοι μοιάζουν με τον δικό μας κόσμο, ενώ άλλοι είναι τελείως διαφορετικοί.

Θεωρούσαν οι παραπάνω φιλόσοφοι, ότι σε μερικούς από αυτούς τους κόσμους, μερικοί από τους οποίους είναι έρημοι από ζώα και φυτά και χωρίς καθόλου νερό, δεν υπάρχει ούτε ήλιος ούτε σελήνη, σε άλλους υπάρχουν με μεγαλύτερο μέγεθος και σε άλλους υπάρχουν περισσότεροι ήλιοι και σελήνες. Τα ίδια πίστευε και ο Μητρόδωρος ο Χίος (400-350 π.Χ.), που ήταν μαθητής του Δημόκριτου και δάσκαλος του Επίκουρου, ο οποίος υποστήριζε ότι «είναι παράλογο να βγει ένα μόνο στάχυ σε μια ολόκληρη έκταση κι ένας μόνο κόσμος μέσα στο άπειρο. Το ότι οι κόσμοι είναι άπειροι σε πλήθος είναι φανερό από το ότι τα αίτια είναι άπειρα. Διότι, όπου είναι άπειρα τα αίτια, είναι άπειρα και τα αποτελέσματα».

Σήμερα, η σύγχρονη επιστήμη της Αστροφυσικής επιβεβαιώνει με πολλαπλές παρατηρησιακές αποδείξεις την ορθότητα των αρχαίων εκτιμήσεων του Επίκουρου και του Λουκρήτιου για τους «πολλούς κόσμους» του σύμπαντος. Μάλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι τον περασμένο Δεκέμβριο το ήμισυ του βραβείου Νομπέλ Φυσικής του 2019 απονεμήθηκε στους ερευνητές Μισέλ Μαγιόρ και Ντιντιέ Κελό που ανακάλυψαν το 1995 τον πρώτο εξωηλιακό πλανήτη, ο οποίος περιφέρεται γύρω από ένα άστρο παρόμοιο με τον ήλιο μας.

Θα ήταν παράλειψή μας να μην αναφέρουμε ότι υπάρχου διαφωνίες στην ευρύτερη επιστημονική κοινότητα τόσο για το αν υπάρχει όντως το «πολυσύμπαν» όσο και για το αν το «πολυσύμπαν» αποτελεί πραγματικό αντικείμενο επιστημονικής έρευνας.

  • Για το κείμενο αυτό πήρα στοιχεία από το βιβλίου του Διονύση Σιμόπουλου : «Οι πολλαπλοί κόσμοι του Επίκουρου».
The following two tabs change content below.
ΜΗΝΑΣ ΤΑΥΛΑΡΙΔΗΣ

ΜΗΝΑΣ ΤΑΥΛΑΡΙΔΗΣ

Σπούδασε οικονομία και φιλοσοφία στη Γερμανία, όπου είχε αγώνες ενάντια στην Χούντα μέσα από τις τάξεις του ΠΑΚ. Για χρόνια υπήρξε Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ελληνικών Φοιτητικών Ενώσεων Δ. Γερμανίας και σύνεδρος σε Πανσπουδαστικά συνέδρια στην Ελλάδα. Εκπρόσωπος των ξένων φοιτητών στο σύλλογο φοιτητών του Πανεπιστημίου του Σααρμπρύκεν. Μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου της ΠΑΣΠ από το πρώτο της συνέδριο και ιδρυτικό μέλος του ΠΑΣΟΚ, όπου και διετέλεσα από το Φλεβάρη του 1986 έως το 1994 μέλος της Κεντρικής του Επιτροπής. Μέλος του συλλόγου εργαζομένων στην Εμπορική Τράπεζα με συμμετοχή σε 5 συνέδρια της ΟΤΟΕ ως σύνεδρος.
ΜΗΝΑΣ ΤΑΥΛΑΡΙΔΗΣ

Τελευταία άρθρα απόΜΗΝΑΣ ΤΑΥΛΑΡΙΔΗΣ (δείτε τα όλα μαζί)

Σχετικά Άρθρα

Leave a Comment

* By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή