Τα μαθήματα από την κρίση του κορονοϊού

by ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΑΚΤΙΚΟΣ
  • Γράφει ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΑΚΤΙΚΟΣ

Όλοι οι ηγέτες σε παγκόσμια κλίμακα μετά τον κορωνοϊό, ακόμα και οι πιο συντηρητικοί μιλούν για αναπότρεπτες εκ βάθρων αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, χωρίς όμως να προσδιορίζουν αυτές τις αλλαγές. Αυτό που δεν μας λένε τι σημαίνουν αυτές οι αλλαγές για το οικονομικό σύστημα του κυρίαρχου παραδειγματικού μοντέλου του νεοφιλελευθερισμού.

Εάν μπορεί να συνεχιστεί ή πλήττεται κι αυτό από ένα οριζόντιο αόρατο πόλεμο. Ποιος είναι τώρα ο προσανατολισμός. Μέχρι τώρα είχαμε προτεραιότητα στην κερδοσκοπία με μόχλευση στον καταναλωτισμό. Τώρα προτεραιότητα έχουν αναγκαστικά η υγεία, η κοινωνική πρόνοια και η διατροφή. Αλλάζουν οι κανόνες του παιγνιδιού. Δεν χρειαζόμαστε τα έπη των ληστρικών πολέμων. Η ιδιοκτησία είναι περιττή όταν χάνει κανείς την υγεία του. Το κράτος είναι αναγκασμένο να χρηματοδοτεί την κοινωνική πρόνοια αντί για τις τράπεζες.

Μέχρι τώρα είχαμε ολοκληρωτισμό της νομισματικής πολιτικής από τις τράπεζες. Τα κράτη ακολουθούσαν τις επιταγές της παγκόσμιας οικονομικής ολιγαρχίας. Τώρα γίνεται αναπότρεπτος ο εκδημοκρατισμός του νομίσματος. Συζητείται ένα νέο παγκόσμιο σχέδιο τύπου Μάρσαλ. Ο κρατικός καπιταλισμός με παράδειγμα την Κίνα φαίνεται να επιστρέφει. Το τέλος της ιστορίας δεν ήλθε ακόμη. Ούτε ο κορονοϊός θα φέρει τη συντέλεια του κόσμου. Ο κίνδυνος είναι μέτριος, ο φόβος όμως μεγάλος και αυτό μας βοηθάει να πάρουμε ορισμένα μαθήματα από τα παθήματα της διαχείρισης της κρίσης.

ΜΑΘΗΜΑ 1ο

Στα ζητήματα ζωής και θανάτου όπως είναι η υγεία δεν μπορούν να εφαρμοστούν τα κριτήρια της αγοράς και του κέρδους. Όταν οι πάντες θνητοί, πλούσιοι και φτωχοί χωρίς ταξικές διαφορές. Ο κορονοϊός έρχεται να μας υπενθυμίσει με τραγικό τρόπο τη θνητότητα ανθρώπων και συστημάτων. Αυτός ο αόρατος πόλεμος δεν κάνει διακρίσεις. Μόνο τα κράτη μπορούν να αντιμετωπίσουν τις πανδημίες και οι συνεργασίες κρατών. Οι ιδιωτικές εταιρείες και οι φιλάνθρωποι ιδιώτες μόνο επικουρικά μπορούν να βοηθήσουν.

ΜΑΘΗΜΑ 2ο.

Τα παθήματα γίνονται κατ’ ανάγκη μαθήματα και οι υπερφίαλοι ηγέτες όπως ο Τραμπ και Τζόνσον που στην κρίση πρόταξαν τα συμφέροντα της αγοράς την πάτησαν. Υπήρξε μια παγκόσμια ύβρις σε σχέση με τις ανθρώπινες αξίες. Ξυρίαρχη αξία υπήρξε ο υπερκαταναλωτισμός έναντι της πρόνοιας και της υγείας, ο ρόλος αυτός χωρίς περίσκεψη αφέθηκε σε μεγάλο βαθμό στις επιλογές της αγοράς.

ΜΑΘΗΜΑ 3ο

Η κρίση μέσα από το ζοφερό της περιβάλλον επισπεύδει τους εκσυγχρονισμούς που πρέπει να γίνουν προς όφελος του πολίτη. Το ψηφιακό Κράτος, το ψηφιακό σχολείο και η εργασία στο σπίτι. Ο πανικός στις αγορές από την ανεξέλεγκτη κρίση τις έχει εξαναγκάσει να ζητούν κι αυτές κρατικό παρεμβατισμό.

Τι μπορούν να κάνουν φαύλοι ηγέτες;

Μπορούν να κηρύξουν κάποιο συμβατικό πόλεμο ή θα τους καταπιεί ο κορονοϊός;

Είναι προφανές πλέον ότι έχουν δεμένα τα χέρια τους από την κρίση για τέτοιους τυχοδιωκτισμούς.

ΜΑΘΗΜΑ 4ο

Το ψηφιακό κράτος μπορεί να περιορίσει δραστικά το κόστος της γραφειοκρατίας και να εξοικονομηθούν πόροι για το σύστημα υγείας. Ας δούμε πόσοι είναι οι απασχολούμενοι σήμερα στην Ελλάδα ανά υπουργείο για να αντιληφθούμε τι αλλαγές μπορούν να γίνουν στο επίπεδο της απασχόλησης

  • υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων 168.056
  • υπουργείο Εθνικής Άμυνας 85.800
  • ΟΤΑ 83.422
  • υπουργείο Υγείας 78.842

Στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων που είναι από τα τελευταία σε απασχόληση 2.057.

Κατά ένα μέρος δικαιολογημένα γιατί το κράτος δεν μπορεί να παράγει τρόφιμα υπάρχει όμως ανάγκη για τις υποδομές στον αγροτικό τομέα.

Βλέπουμε επομένως ότι το υπουργείο Υγείας είναι τέταρτο κατά σειρά ενώ όφειλε να είναι το πρώτο καθώς οι ανάγκες για νοσηλευτικό προσωπικό όχι μόνο δεν μπορούν να περιοριστούν, αλλά οφείλουν να επεκταθούν σε αντίθεση με τη γραφειοκρατία άλλων υπουργείων που περιορίζεται λόγω ψηφιοποίησης.

ΜΑΘΗΜΑ 5ο

Με την πανδημία αλλάζει η παγκόσμια πολιτική οικονομική ατζέντα. Το κράτος είναι αναγκασμένο να χρηματοδοτεί την κοινωνική πρόνοια αντί να χρηματοδοτεί τις τράπεζες. Μέσα στην κρίση δεν υπάρχει πλέον ο μονόδρομος των τραπεζιτών. Είναι βέβαιο ότι θα πληγούν καίρια ο Τουρισμός και οι μεταβιβάσεις της ιδιοκτησίας για ένα χρονικό διάστημα πηγαίνουν στα τάρταρα. Είναι η πτώση της κατανάλωσης, επιπλέον ανεργία πάνω από 20% για τουλάχιστον 2 χρόνια παγκόσμια ύφεση πάνω από 10%. Άλλοι υποστηρίζουν ότι θα χαθεί πάνω από το 20% του ΑΕΠ. Δεν μαθαίνουμε καλά παρά μόνο μέσα από τις εμπειρίες και τα παθήματα. Από εκεί και πέρα χρειάζεται νους για να δούμε την αιτιότητα των πραγμάτων.

Νικητές και ηττημένοι έμαθαν καλά μέσα από τα ερείπια του 2ου παγκοσμίου πολέμου. Το σχέδιο Μάρσαλ ήταν το αποκορύφωμα αυτής της μάθησης όταν η Αμερική έκοψε χρήμα χωρίς αντίκρισμα χρυσού αλλά με βάση την κρατική της ισχύ.

Το πρακτικό αποτέλεσμα ήταν να ξαναπάρει εμπρός η παγκόσμια οικονομία.

Έτσι τηρουμένων των αναλογιών μπορεί να γίνει και τώρα.

ΜΑΘΗΜΑ 6ο

Δεν είμαι υπερασπιστής του Κρατικού Καπιταλισμού της Κίνας έναντι της οικονομικής ολιγαρχίας του νεοφιλελευθερισμού. Πολιτικά δεν είναι προτιμότερη μια δικτατορία έναντι της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας της Δύσης. Αυτό που θέλω να επισημάνω εδώ είναι ότι ο κρατικός Καπιταλισμός της Κίνας είναι ανθεκτικότερος στην κρίση όταν η οικονομία υποχρεωτικά λειτουργεί με αναγκαστικούς μηχανισμούς του κράτους. Το πλεονέκτημα της Δύσης είναι η κοινοβουλευτική δημοκρατία και όχι το οικονομικό της σύστημα.

Αυτό σημαίνει και κάτι άλλο. Μεταβάλλεται η γεωπολιτική ισχύς Ανατολής και Δύσης. Ισχυροποιείται η Κίνα και αδυνατίζει η Αμερική καθώς μετατοπίζεται το βάρος τις οικονομίας προς πραγματική επικοινωνία και σκάει η φούσκα των υπηρεσιών.

Στα θετικά της κρίσης θα μάθουμε να δουλεύουμε στο σπίτι, να διδασκόμαστε από το σπίτι, να διευθετούμε τις υποθέσεις από το σπίτι. Όλο αυτό οδηγεί σε ένα μοντέλο αυτοδιαχείρισης.

ΜΑΘΗΜΑ 7ο

Ο ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΕ ΧΑΛΕΠΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ

Είπαμε ότι ο ιός δεν κάνει διακρίσεις σε πλούσιους και φτωχούς. Σε εξουσιαστές και εξουσιαζόμενους. Ωστόσο λειτουργεί σαν γενική πρόβα ενός τρίτου παγκοσμίου πολέμου. Αλλά ας μη μας πιάνει ο απόλυτος πανικός. Οι μεγάλες συνέπειες θα είναι οικονομικές από το πάγωμα της εργασίας και της αγοράς και λιγότερο θα στοιχίσει σε ζωές εάν εφαρμοστούν τα περιοριστικά μέτρα μένοντας σπίτι. Αυτό που επιφέρει η κρίση του κηροποιού κλονίζοντας τα συστήματα υγείας είναι η Νέμεση στα πολιτικά οικονομικά εγκλήματα που έχουν γίνει . Με ποια λογική ξοδεύονται τρισ. στις οικιστικές φούσκες και περιορίζονται οι επενδύσεις στην κοινωνική πρόνοια; Δεν υπήρχε ούτε λογική ούτε ορθολογισμός.

Τώρα είναι καιρός να απαντηθεί αυτό το κρίσιμο ερώτημα γιατί εκείνοι που θα το αγνοήσουν μπορεί και να τιμωρηθούν πολιτικά.

The following two tabs change content below.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΑΚΤΙΚΟΣ

Ο Βασίλης Τακτικός είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Παράλληλα, είναι συντονιστής του Πανελλήνιου Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Οικονομίας και εργάζεται ως εμπειρογνώμων σύμβουλος σε σχετικά προγράμματα Τοπικής Ανάπτυξης. Αναφορικά με την Τοπική Αυτοδιοίκηση προωθεί το μοντέλο των «Κοινωνικών Αναπτυξιακών Συμπράξεων» σε συνεργασία με τις Οργανώσεις Κοινωνίας Πολιτών με έμφαση στους τομείς της κοινωνικά υποστηριζόμενης Γεωργίας και κοινωνικών αγροκτημάτων – την αυτονομημένη ενέργεια, τους κοινωνικούς συνεταιρισμούς υγείας, τον βιοτουρισμό – αγροτουρισμό, την πράσινη ανάπτυξη και το περιβάλλον. Διευθύνει την επιστημονική ομάδα Μελετών για την Κοινωνική Οικονομία. Έχει γράψει τα βιβλία: «Θεσμοί και εφαρμογές Κοινωνικής Οικονομίας», «Κοινωνική Οικονομία και Αυτοδιαχείριση. Τοπικές αναπτυξιακές συμπράξεις».

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή