Τάσος Αγγελίδης Γκέντζος: «Ύποπτοι καθ’ έξιν» // Κριτική βιβλίου

by Πέτρος Γαργάνης
Share this
  • Τάσος Αγγελίδης Γκέντζος, «Ύποπτοι καθ’ έξιν», μυθιστόρημα, εκδόσεις Ωκεανός.

Στις ράγες της νουάρ μυθολογίας τροχοδρομείται το μυθιστόρημα,  αποκλίνοντας παρόλα αυτά με συνετή φιλοδοξία μη διστάζοντας να εμβαθύνει στους βασικούς χαρακτήρες, απογυμνώνοντάς και αφήνοντας τους εκτεθειμένους. Και αυτό ακριβώς είναι το κυρίαρχο στοιχείο που μέσα στη λιτότητα του άκρως περιγραφικού λόγου επιβάλλεται και επιβάλλει καθαρές τις μορφές των ηρώων που μέσα στην εσωστρέφεια και τα πάθη τους εμφανίζουν το απόλυτα ανθρώπινο πρόσωπο ή και προσωπείο ακόμα, αντιφατικό και ατελές.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια πραγματεία ανθρωπίνων σχέσεων με το ύφος και τη δομή του νουάρ τρόπου γραφής, σαν ένα βασανιστικό παιχνίδι μεταξύ εξουσιαστών και εξουσιαζόμενων, οι οποίοι αλλάζουν συχνά ρόλους, προσπαθώντας να ισορροπήσουν εν μέσω ενός περιβάλλοντος συμβιβασμών και υποκρισίας. Και πράγματι, οι σχέσεις δοκιμάζονται ολοκληρώνοντας τον μακρύ τους κύκλο, καθώς τα βασικά πρόσωπα και οι περιφερειακοί εν γένει χαρακτήρες που προελαύνουν στις σελίδες, βρίσκουν τον τρόπο και την ευκαιρία της αντιπαράθεσης με το πεπρωμένο, υπερβαίνοντας τις ατομικές τους αντοχές.

Εν προκειμένω, αυτή η αναμέτρηση συμβαίνει ακριβώς τη στιγμή που οι συμβάσεις πρόκειται να καταστήστουν αμετάκλητη την περαιτέρω εξέλιξη των ηρώων ως δέσμιοι αυτών ακριβώς των συνθηκών. Όμως η ακρότητα του εγκλήματος λειτουργεί ως ευκαιρία να κλείσουν οι λογαριασμοί του παρελθόντος, ανοίγοντας έναν καινούργιο, υποχρεωτικό όσο και αναγκαίο κατά μία έννοια κύκλο, είτε σαν λύτρωση, είτε σαν την μοιραία ώθηση για μια άνευ προηγουμένου αντιπαράθεση με αυτό ακριβώς το παρελθόν. Πρόκειται με άλλα λόγια για μια ακραία διαδικασία επαναπροσδιορισμού συναισθημάτων και λογικής που συνεχώς αναβαλλόταν.

Έτσι, η βίαιη αυτή απώλεια της ζωής μιας γυναίκας συνδεδεμένης άμεσα και έμμεσα με κάθε πιθανή ή μη παθογένεια του μικρόκοσμού της, ενεργοποιεί ένστικτα και αισθήματα, ακόμα και δεξιότητες που παρέμεναν παροπλισμένες και τοποθετημένες στο περιθώριο. Είναι το έναυσμα για μια περαιτέρω αξιολόγηση και έρευνα πέραν της αναμενόμενης αστυνομικής, για τους ίδιους τους πρωταγωνιστές του δράματος, που καλούνται να αναλάβουν ευθύνες, ενώπιον κυρίως των εαυτών τους.

Στο πρώτο πλάνο εμφανίζεται ο Αλέξης, ως ο σύζυγος  της κυριαρχικής Όλγας της οποίας ο θάνατος θα τον απελευθερώσει από τον ασφυκτικό κλοιό του περιβάλλοντος του. Με ανεκπλήρωτες επιθυμίες και με δεδομένη την δική του ευθύνη της ατομικής  του αποτυχίας, αναζητά υποκατάστατα που αδυνατούν να τον βγάλουν από τα προσωπικά του αδιέξοδα, με αποτέλεσμα να περιφέρεται στα ανήλιαγα στενά της ύπαρξής του. Και μετά ο Μιχάλης, το τρίτο πρόσωπο, παιδικός φίλος και κουμπάρος του ζεύγους, δείχνει να απολαμβάνει και όχι απλά να αποδέχεται το ρόλο του εξουσιαζόμενου, πειθήνιος ακόλουθος των επιθυμιών της νεκρής πλέον Όλγας.

Όμως και τα άλλα πρόσωπα, περισσότερο ή λιγότερο σημαντικά για τη ροή και εξέλιξη του μύθου, εμπλέκονται δραστικά συμμετέχοντας με ξεχωριστό τρόπο και  όχι πάντοτε ξεκάθαρο. Αυτό είναι κάτι που επιδιώκει να αποσαφηνίσει ο αστυνομικός διευθυντής Ηρακλής Κρόκος, ο οποίος λίγο πριν τη συνταξιοδότησή του καλείται και πρόθυμα ερμηνεύει τον κορυφαίο και πλέον συναρπαστικό ρόλο της επαγγελματικής του ζωής, θύμα και ο ίδιος της αλαζονείας του, καθώς δεν αποφεύγει τα ατοπήματα που του προκαλεί η γενόμενη εκ της ιδιότητάς του αμετροέπεια. Όμως τελικά καταφέρνει αυτός ο λιλιπούτειος και επαρχιώτης Πουαρό μιμούμενος τον διάσημο συνάδελφο του να λύσει το μυστήριο, πλήρως δικαιωμένος για τις επιλογές του σε αυτή τη διαρκή αντιπαράθεση με τους καθ’ έξιν υπόπτους!

Η συνεχής δράση και οι ευρηματικές ανατροπές της εξελισσόμενης πλοκής προκαλούν περαιτέρω το ενδιαφέρον για το κατ’ εξοχήν νουάρ κομμάτι του μυθιστορήματος. Υπάρχουν εξαιρετικά ευρήματα που υποστηρίζουν τον μύθο, αν και οι εκτιθέμενοι χαρακτήρες, είτε πρόκειται για τους πρωταγωνιστές είτε για τα λοιπά πρόσωπα, είναι αυτά που ορίζουν και πιστοποιούν την ταυτότητα του μυθιστορήματος. Τουτέστιν, πρόκειται για ένα έργο περισσότερο χαρακτήρων που ταυτόχρονα εξυπηρετεί και αποδίδει με συνέπεια τους τρόπους του νουάρ διαφεύγοντας ταυτοχρόνως των επιφανειακών αυτοσχεδιασμών. Δύσκολο όσο και φιλόδοξο εγχείρημα, αλλά άκρως πετυχημένο και εν τέλει, απολύτως εφαρμόσιμο.

Share this
The following two tabs change content below.
Πέτρος Γαργάνης
Ο Πέτρος Γαργάνης, γεννημένος και μεγαλωμένος στην Θεσσαλονίκη καταγόμενος από την Φλώρινα, με μουσικές κατά βάση σπουδές στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, ασχολήθηκε με την λογοτεχνία, την λογοκριτική και την αρθρογραφία συνεργαζόμενος με διάφορα έντυπα και εφημερίδες. Συγγραφέας της νουβέλας Μια γειτονιά είμαστε από τις εκδόσεις του Παρατηρητή.
Πέτρος Γαργάνης

Τελευταία άρθρα απόΠέτρος Γαργάνης (δείτε τα όλα μαζί)

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή