Της Αλεξανδρούπολης…

by ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ

Μπήκα πάλι σε ρυθμούς, μετά το διάλειμμα της Αλεξανδρούπολης. Πέντε μέρες στην πόλη, μακριά από χωράφια και ζωντανά, αισθανόμουν τον «πολιτισμό» του άστεως, να αναδύεται από την παθητική μου μνήμη… Τι όμορφα που ήταν να κυκλοφορούμε από το σπίτι στην αγορά με το καροτσάκι και την Ελενίτσα να χαμογελάει στους περαστικούς! Περπάτησα στη γειτονιά. Ένα δυο σπίτια έμειναν όπως ήταν τότε… Κλειστά τα περισσότερα, παραδομένα στη μοναξιά, βουβά, χωρίς να αλυχτούν παραπονιάρικα τις νύχτες. Ένα δυο θύματα πρόσφατα μιας μπουλντόζας, της αντιπαροχής.

Είναι απίστευτο πόσα γκρεμίζονται εντός σου αν βρεθείς μπροστά στο γυμνό οικόπεδο που στέγαζε επί χρόνια ένα οικείο σπίτι, που μέσα του έπαιξες, μπήκες και βγήκες σε ποικίλες περιστάσεις με πολλαπλές αφορμές. Οπως το σπίτι της Σούλας Ο. που είδα πια οικόπεδο… Αυτή τη φορά δεν περπάτησα στην πόλη όπως συνήθως, έτσι στην τύχη χάριν της απόλαυσης. Όλα έγιναν προγραμματισμένα.

Μια διαδρομή από τον Παλιό Σταθμό, στη Στρατιωτική Στάση, όπερ εστί μεθερμηνευόμενον στα παρόντα, από το ΚΑΠΗ στο Γκαρ Μιλιτέρ, με τους Φίλους του Γαλλικού Σταθμού. Στο «Λοξό» δρόμο, που νομίζω πως μετονομάστηκε σε Εθνικής Αντιστάσεως… Γειτονιά μου ο Λοξός, θα μου άρεσε αν τον μετονόμαζαν σε Οδό Σιδηροδρόμων. Όχι, δεν έχω τίποτε με την Εθνική Αντίσταση, αλλά να, υπάρχουν δρόμοι βαφτισμένοι μοναχοί τους από την Ιστορία, μυρωμένοι, λαδωμένοι, ευλογημένοι από τον προορισμό τους βρ’αδερφέ. Ο λοξός χαράχτηκε χάριν του σιδηρόδρομου, αν σκάψει κανείς σε κάποια σημεία μπορεί να αποκαλύψει σιδηροτροχιές και τραβέρσες.

Θυμάμαι τον Παντελή να μου αφηγείται ιστορίες από το ίδιο τοπίο, από μάχες στον Εμφύλιο, 1948-1949. Έμενε στο σπίτι του θείου μου του Γιώργη, επί της 14ης Μαϊου, κολλητά στο Σταθμό, εκεί πρέπει να αποβιβάστηκε η μάνα μου με τα τρία της παιδιά, πλην εμού που δεν είχα προκύψει ακόμα, όταν ήρθε στην πόλη για οριστική εγκατάσταση. Νεοφερμένος ήταν ο Παντελής, το 48 χειροτονήθηκε, έζησε τον εμφύλιο στην Αλεξανδρούπολη. Τα βράδια χάλαγε ο κόσμος και το πρωϊ έβγαιναν τα δυο αδέρφια να δουν το αποτέλεσμα των μαχών, και μάζευαν θραύσματα από οβίδες και σφαίρες γύρω από τις ράγες.

Στον περίπατό μας και η Νατάσα και το καροτσάκι με το Λενιώ. Απολαύσαμε τα μεγάλα πεζοδρόμια, περάσαμε από το σπίτι του Γιάννη Ξανθούλη, κι αυτό πολυκατοικία, στάχτη και μπούλμπερη η αυλή των χρυσανθέμων τους, έψαξα το σπίτι της Βασιλικούλας δεν το βρήκα, περάσαμε από το μπακάλικο του Φωτάκη και το Φούρνο του πατέρα του, όλα πολυώροφα. Τραύμα και αποστροφή όταν είδα στο όμορφο σπίτι της θρυλικής Φλώρινας που μιλούσε φαρσί τα βουλγάρικα, μια τεράστια πολυκατοικία. Σε όλο εκείνο το οικοδομικό τετράγωνο των πατρογονικών της ανάμεσα σε δυο τεράστια οικοδομικά συγκροτήματα, παραμένει κλειστό το παλιό σπίτι της μιας της κόρης, με τα σκαλάκια το υπόγειο και την ξύλινη εξώπορτα με τα σαγρέ τζαμιλίκια.

Μένω κολλημένη στα παλιά τοπωνύμια γιατί με βολεύει, δεν θυμάμαι πια οδούς, οι «οροί» του τόπου άλλαξαν, σαν παλιός ληξίαρχος έχω απομνημονεύσει τις λέξεις που όριζαν τη μικρή πολεοδομία της τότε που την γλεντούσα με άνεση καθώς περιδιάβαινα τις γειτονιές. Αυτή τη διγλωσσία των ονομάτων που ορίζουν τα σημεία της πόλης, την καταλάβαινε μονάχα ο Παντελής και η Καλλιώ, έζησαν την εξέλιξη και τις αλλαγές, τις κατάπιαν, αλλά ποτέ δεν ξέχασαν. Πήγαμε και στο Καλαμάκι, Θέα Θάλασσα το μεταβάφτισαν, πήγαμε και στο Μοτέλ, δεν συγκράτησα το όνομά του το σημερινό, σημασία δεν έχει.

Έκανα και μια πρωινή βόλτα στον παραλιακό, έκατσα με τη Σπυριδούλα στο Μύλο, πάλι δεν είμαι σίγουρη για το όνομα του μαγαζιού, εκεί απέναντι από το σπίτι του Φαράτση, και τον Εβρο που έχει αναληφθεί στους ουρανούς, κυκλοφόρησα στον πεζόδρομο, ξέρετε, το στενό που βγάζει στο Ταχυδρομείο, αλλά και στην οδό χοληστερίνης. Όλοι μου οι περίπατοι κατέληγαν στο σημείο μηδέν, στο ΚΑΦΚΑ, στην οδό Εμπορίου με το λιθόστρωτο, στην Κούλα και τον Ανδρέα… Σημείο ασφαλές, οικείο και ευφρόσυνο για μένα προσωπικά, εκεί μέσα νομίζω ότι παραμένει η καρδιά της δικής μου πόλης, όπως θέλω να θυμάμαι. Είναι η αυλή, ο μαντρότοιχος, πέτρα και συμπαγές τούβλο, ένα στενό πέρασμα από την οδό Εμπορίου στο βάθος με τον κήπο, μια μικρή διαδρομή πυκνή μεστή από τα ράφια με τα βιβλία, στην κρυψώνα… είναι η Κούλα και ο Ανδρέας…

Σ΄αυτό το ταξίδι δεν περπάτησα πολύ, αφέθηκα στα βλέμματα των ανθρώπων, που χρώμα δεν άλλαξαν. Κι ήταν εξίσου όμορφο να αναζητάς νεύματα ακουμπώντας πραγματικούς ανθρώπους, όχι φαντάσματα της μνήμης… Συναντήσεις κι αγκαλιές που γιατρεύουν την αλγεινή υπερμνησία, που τραβούν απ΄το μανίκι την αίσθηση της απόστασης. Εντάξει, δεν ζω σε άλλο πλανήτη, παραμένω κολλημένη σε μια μυθολογία που με ευχαριστεί, ίσως και να βολεύει τις ανάγκες μου, μια καταφυγή στην αίσθηση ότι «ανήκω» σε μια αληθινή συλλογικότητα, τώρα που ενδιάμεσες παρέες και οι φίλοι έχουν στρατολογηθεί σε άλλου είδους …τάγματα!

Ο περίπατος στο Λοξό με τους Φίλους του Γαλλικού Σταθμού, κατέληξε στο Φυτώριο, στο Γκαρ Μιλιτέρ, που το προφέραμε Κάλμιτερ. Η στόχευσή του είναι άλλου σημειώματος υπόθεση. Σαν περίπατος ήταν έξοχος, κι ας μας βράδιασε… Μόνο που δεν είδαμε τρένο, δεν περνάει πια από εκεί εδώ και ένα δίμηνο περίπου. Τότε παλιά ο σταθμός ανήκε σε Αγγλογάλλους,. Τώρα σε Ιταλούς. Λες και δεν πέρασε μια μέρα… Κι ας μην έμεινε τίποτε ίδιο. Πήγαμε και στο νέο Νεκροταφείο. Χρέος και απαντοχή. Συνομίλησα με τους αγγέλους μου, κι εκείνοι μου ψιθύρισαν «μη μας ξεχνάς, εδώ να έρχεσαι, εδώ είναι πατρίδα…»

Το ξέρω… Κι α γκρεμίζονται κι ας αλλάζουν όλα. Οι άνθρωποι μένουν όμως άγγελοι εκεί πάνω…

The following two tabs change content below.
ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ

ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ

Η Ελένη Σκάβδη είναι δημοσιογράφος και ζει στην Αμαλιάδα. Φοίτησε στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συμμετείχε σε εκδοτικές προσπάθειες στη διάρκεια των δεκαετιών '70 και '90, διάστημα που έζησε στην Αθήνα. Υπήρξε μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του "Θούριου", περιοδικό που εξέδιδε η Νεολαία του ΚΚΕ εσωτερικού, συνεργάστηκε με το περιοδικό Κάπα και στην εβδομαδιαία εφημερίδα Εποχή. Το 1996 κυκλοφόρησε το πρώτο μυθιστόρημά της, με τον τίτλο "Εκείνη η Πόλη". Συνεργάστηκε και με την εφημερίδα Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία.
ΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ

Τελευταία άρθρα απόΕΛΕΝΗ ΣΚΑΒΔΗ (δείτε τα όλα μαζί)

Σχόλια

No tags for this post.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή