Τίτος Πατρίκιος: Τους εκτελέσανε | Ο φωτογράφος | Μπαλάντα ενός μικρού γραφειοκράτη

by Times Newsroom 1

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ

Τους εκτελέσανε

Τους εκτελέσανε στην κεντρική πλατεία
τους εκτελέσανε σε λατομεία με τη βαθιάν ηχώ
μπροστά σ’ ερημωμένα καφενεία και μνημεία,
και τρέχανε τρελές γυναίκες να βρουν τα ματωμένα ρούχα,
τους εκτελέσανε στων σκουπιδιών τη μάντρα
μέσα στα κοφτερά γυαλιά  και τις κονσέρβες,
τους εκτελέσανε στο δρόμο, στο κατώφλι του σπιτιού τους,
στο πεδίο βολής χιλιάδων στρατοπέδων,
στην άφωνη ερημιά συνωστισμένων χωραφιών,
τους εκτελούσαν κάθε μέρα μες στα χέρια σας,
μες στη φωνή σας, στη φόδρα του καινούργιου ρούχου σας…

Και σεις τους ξεχάσατε;

Ο φωτογράφος

Ήρθε σαν επισκέπτης μας δεν έλεγε να φύγει. Άπλωσε στα παράθυρα τοπία που έφερε μαζί του, ακούμπησε τον ήλιο σαν ομπρέλ στη γωνιά, επιτιμούσε τον οικοδεσπότη για τις καθυστερήσεις του. Παντού σωλήνες, παροχές ρευστών και αερίων διακοσμούσαν τα δωμάτια. Τέλος πείστηκε να βγουν μαζί. Οι τοίχοι προεκτείνονταν απ’ τα σπίτια, ακολουθούσαν το συγκοινωνιακό δίκτυο, κόβανε τη γη σ’ ατέλειωτους διαδρόμους. Οι επιβάτες μόλις κατέβαιναν από τα τρένα, τ’ αυτοκίνητα, τ’ αεροπλάνα, άνοιγαν τον πτυσσόμε νο λαβύρινθό τους κι άρχιζαν να βαδίζουν. Στις οδηγίες αναφέρονταν όλοι οι δυνατοί συνδυασμοί στροφών και πισωγυρισμάτων. Άνοιξαν κι εκείνοι τους δικούς τους, κανονίζοντας να διαστααυρωθούν σε μιαν από τις κεντρικέςπλατίες. όταν έφτασαν έγερνε η μέρα, τριάντα μέτρα πιο βαθιά ήσαν οι κατακόμβες. Μια κυρία εξηγούσε τη ροή του ποταμού, το παλιό κτίριο που είχε στηθεί για τις φωτογραφίες. Μα ο φωτογράφος φώναζε, γύρευε έναν άλλον αιώνα, τον είχαν εξαπατήσει, εξηγούσε στους περίεργους. Είπε θα μείνει να τον περιμένει. Μετά ηρθε κάποιος άλλος φωτογράφος, κάθησε, παρήγγειλε έναν καφέ. Εύρισκε πολύ ωραία αυτήν την πόλη απ’ την οποία θα έφευγε την επομένη. (Φλεβάρης ’72)

Μπαλάντα ενός μικρού γραφειοκράτη

Άνθρωπος καθώς λεν πολύ συνειδητός.
Άλλοτες έλεγε τ’ όνομα του Στάλιν
δυο-τρεις φορές την ώρα.
Τώρα θυμάται λίγο ξεχασμένο Μαρξ και Λένιν
μα πιο πολύ κουβέντες
συγχρόνων ηγετών της μόδας

Άνθρωπος καθώς λεν πολύ συνειδητός.
Άλλοτε τολμηρός πολύ
να κριτικάρει τους πιο κάτω.
Τώρα μιλάει πού και πού
για κριτική και προς τα πάνω
και ξεσκονίζει λίγο πιο διακριτικά.

Άνθρωπος καθώς λεν πολύ συνειδητός.
Άλλοτες έτοιμος να καταγγείλει όποιον διαφωνούσε
χαφιέ, τσιράκι της Ασφάλειας, όργανο της Ιντέλλιτζενς.
Τώρα, αληθινά αλλαγμένος,
τον βγάζει μόνο ρεβιζιονιστή, οπορτουνιστή,
κι επιεικώς, χαλαρό ηθικά.

Άνθρωπος πραγματικά συνειδητός
που τώρα όπως και πριν
στο κίνημα αφιερώνει
τη ζωή του ολόκληρη
έχοντας τη ματιά προσηλωμένη
στιςς πρώτες θέσεις στις εξέδρες.

Τίτος Πατρίκιος, δύο καινούργια ποιήματα (Προσπάθειες διαλόγου, Προσγειώσεις) - ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ

Ο Τίτος Πατρίκιος γεννήθηκε (1928) στην Αθήνα, γιος των ηθοποιών Σπύρου και Λέλας Πατρικίου. Το 1946 ολοκλήρωσε τα γυμνασιακά του μαθήματα στο Βαρβάκειο και γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάστηκε για κάποια χρόνια ως δικηγόρος. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση, στρατευμένος αρχικά στην ΕΠΟΝ και στη συνέχεια στον ΕΛΑΣ. Το 1944 καταδικάστηκε σε θάνατο από συνεργάτες των γερμανών και η εκτέλεσή του ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας εξορίστηκε στη Μακρόνησο (1951-1952) και κατά τη διετία 1952-1953 στον Άη Στράτη, από όπου επέστρεψε στην Αθήνα με άδεια εξορίστου. Από το 1959 ως το 1964 σπούδασε κοινωνιολογία στην Ecole Pratique des Hautes Etudes του Παρισιού και πήρε μέρος σε έρευνες του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας. Επέστρεψε στην Ελλάδα, μετά την επιβολή της δικτατορίας του Παπαδόπουλου όμως, κατέφυγε ξανά στο Παρίσι, όπου πήρε μέρος σε εκδηλώσεις ενάντια στο παράνομο καθεστώς, και εργάστηκε στην έδρα της Unesco στο Παρίσι και στη Fao στη Ρώμη. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1975 και εργάστηκε ως δικηγόρος, κοινωνιολόγος και λογοτεχνικός μεταφραστής. Το 1982 επέστρεψε στη θέση που κατείχε στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών πριν το 1967. Στην Αθήνα εργάστηκε επίσης στο Κέντρο Μαρξιστικών Μελετών. Η πρώτη του εμφάνιση στο χώρο των γραμμάτων πραγματοποιήθηκε το 1943 με τη δημοσίευση ενός ποιήματός του στο περιοδικό “Ξεκίνημα της Νιότης”, ενώ το 1954 εκδόθηκε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο “Χωματόδρομος”. Ιδρυτικό μέλος του περιοδικού “Επιθεώρηση Τέχνης” από το 1954 δημοσίευσε πολλά άρθρα και κριτικές στις στήλες του, ενώ πολλά δοκίμιά του συμπεριλήφθηκαν σε συγκεντρωτικές εκδόσεις. Ασχολήθηκε επίσης με τη μετάφραση (κείμενα των Σταντάλ, Αραγκόν, Μαγιακόφσκι, Νερούντα, Γκόγκολ, Γκαρωντύ, Λούκατς και άλλων) και την πεζογραφία, ενώ τα περισσότερα κοινωνιολογικά έργα του είναι γραμμένα στα γαλλικά. Έργα του μεταφράστηκαν στα γαλλικά, τα φλαμανδικά, τα γερμανικά και τα ολλανδικά. Το 1994 τιμήθηκε με ειδικό κρατικό βραβείο για το σύνολο του έργου του. Το Φεβρουάριο του 2020 έλαβε τα διάσημα του Αξιωματούχου του Τάγματος Γραμμάτων και Τεχνών από τον πρέσβη της Γαλλίας στην Ελλάδα, Patrick Maisonnave. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Τίτου Πατρίκιου βλ. Αλέξανδρος Αργυρίου, “Τίτος Πατρίκιος”, στο “Η ελληνική ποίηση · η πρώτη μεταπολεμική γενιά”, Αθήνα: Σοκόλης, 1982, Αλέξανδρος Αργυρίου, “Πατρίκιος Τίτος”, στο “Παγκόσμιο βιογραφικό λεξικό”, τ. 8, Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1988 και Δώρα Μέντη, “Πατρίκιος Τίτος”, στο “Λεξικό νεοελληνικής λογοτεχνίας”, Αθήνα, Πατάκης, 2007. (Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.)

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή