«Το κρυφό χέρι του Καρατζαφέρη»

by ΣΙΜΟΣ ΑΝΔΡΟΝΙΔΗΣ
Share this
  • Γράφει ο ΣΙΜΟΣ ΑΝΔΡΟΝΙΔΗΣ

Ο δημοσιογράφος Δημήτρης Ψαρράς, συγγραφέας του βιβλίου ‘Η Μαύρη Βίβλος της Χρυσής Αυγής,’ που αποτέλεσε ίσως την πρώτη εργασία σχετικά με την Χρυσή Αυγή, την συγκρότηση, την ιστορία και την δράση της, όταν ακόμη το φαινόμενο Χρυσή Αυγή βρισκόταν εν εξελίξει, παρέδωσε και μία ιδιαίτερα ‘διεισδυτική,’ πολιτικά όσο και θεωρητικά, μονογραφία για την περίπτωση του κόμματος του ‘Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού,’1 που εν προκειμένω, με επικεφαλής τον Γιώργο Καρατζαφέρη, σημείωσε σειρά εκλογικών επιτυχιών την δεκαετία του 2000, καταφέρνοντας να εκλέξει και βουλευτές στο Κοινοβούλιο.

Εάν παρατηρήσουμε βαθύτερα, θα αναφέρουμε πως ο κύκλος των εκλογικών επιτυχιών, μεταφράζεται στην διαμόρφωση μίας συγκεκριμένης κοινωνικής και πολιτικής επιρροής, η οποία και συμβάδιζε με την εκφορά ενός πολιτικοϊδεολογικού λόγου αντι-μεταναστευτικού, εντός του οποίου, η έλευση των μεταναστών κύρια την δεκαετία του 1990 ‘ενοχοποιήθηκε’ για την θεωρούμενη ως ‘αρνητική’ εξέλιξη της ελληνικής κοινωνίας και για τις προσπάθειες ‘απώλειας’ της ελληνικής πολιτισμικής ταυτότητας (τα περιώνυμα ‘ανοιχτά σύνορα’), παράλληλα με την συγκρότηση ενός κατά βάση πολιτικού-πολιτισμικού μη καθωσπρεπισμού, εκεί όπου αναδείχθηκε εναργώς η μορφή του προέδρου του ‘Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού,’ Γιώργου Καρατζαφέρη.

Ο επικεφαλής του κόμματος, υπήρξε μία πολιτική όσο και τηλεοπτική ‘περσόνα,’ εάν θεωρήσουμε ό,τι αυτές οι δύο διαστάσεις συνέπιπταν, αρκετά πριν από την ανάπτυξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και την εμφάνιση ‘αντισυμβατικών’ πολιτικών τύπου Μπόρις Τζόνσον στη Μεγάλη Βρετανία.

Ως προς αυτό, ο Γιώργος Καρατζαφέρης έτεινε προς την προσίδια συγκρότηση ενός πολιτικού που ομιλεί και πράττει ‘ανορθόδοξα,’ ‘αντισυμβατικά,’ λέγοντας ‘ό,τι δεν λένε οι άλλοι,’ οι περιώνυμοι mainstream πολιτικοί, με την ποιοτική, πολιτικά, ‘διαφορά,’ να είναι ό,τι ο συγκεκριμένος πολιτικός δεν άμβλυνε τις γωνίες του πολιτικού του λόγου. Ο τρόπος εκφοράς, η καλώς νοούμενη ‘λαϊκότητα,’ οι αστεϊσμοί επί διαφόρων θεμάτων, δεν ‘αποφόρτισαν’ τις γωνίες του πολιτικοϊδεολογικού λόγου του ‘Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού,’ η κομματική οργάνωση του οποίου, αντλούσε από το φαντασιακό ενός ‘νέου πατριωτισμού.’

Η μονογραφία του μέλους της ερευνητικής ομάδας του ‘Ιού’ της εφημερίδας ‘Ελευθεροτυπία,’ προβαίνει σε μία τεκμηριωμένη όσο και κατατοπιστική ανάλυση του κομματικού-πολιτικού φαινομένου ‘ΛΑΟΣ’ που και λεκτικά-συμβολικά, επεδίωκε διαμέσου της ονομασίας του την εμβάπτιση στα νάματα του εξιδανικευμένου ‘λαού’ που δεν ζητά παρά το ‘δίκιο’ του, βαθιά ταγμένος στις ορθόδοξες, θρησκευτικές παραδόσεις, παρακολουθεί την πολιτική-τηλεοπτική πορεία του Γιώργου Καρατζαφέρη από τις απαρχές της, έως την περίοδο της ύστερης Μεταπολίτευσης, χρησιμοποιεί τα κομματικά ντοκουμέντα και τους λόγους του επικεφαλής του ‘ΛΑΟΣ’ με τέτοιον τρόπο, ώστε αφενός μεν να αναδειχθεί, και, αφετέρου δε να τεκμηριωθεί η ένταξη του συγκεκριμένου κόμματος στην κατηγορία της άκρας Δεξιάς.

Όχι χωροταξικά, αλλά βαθιά πολιτικά. Άρα, έχουμε να κάνουμε και μία μελέτη που υιοθετεί τυπολογικά χαρακτηριστικά, συμπεριλαμβάνοντας το συγκεκριμένο κόμμα, ή αλλιώς, τον συγκεκριμένο τύπο πολιτικού κόμματος, με τους δικούς του όρους, όχι στις παρυφές, αλλά εντός του κομματικού-πολιτικού συστήματος.

Ο αναγνώστης παρακολουθεί σταδιακά την πορεία του Γιώργου Καρατζαφέρη, την συνύφανση ατομικού και συλλογικού, όπως επίσης και τα εγχειρήματα συγκρότησης παρατάξεων με πολιτικοϊδεολογική ταυτότητα εθνικίζουσα, ενώ παράλληλα δεν εκλείπει και η προσπάθεια ένταξης στο νεότευκτο κόμμα του ‘Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού,’ στελεχών που έχουν ευρύτερη αναφορά στον χώρο της Μεταπολιτευτικής εθνικιστικής-ρατσιστικής ακροδεξιάς, ώστε να επιτευχθεί η κατασκευή ενός ‘αστερισμού,’ ενός μπλοκ θέσεων που ως συνεκτικό ιστό είχαν την έννοια του ‘έθνους.’ Παράλληλα, εξετάζεται η ενδιαφέρουσα συσχέτιση του κόμματος και του ηγέτη του, με ηγέτες όπως ο Γάλλος Ζαν Μαρί Λεπέν, και ο Ιταλός Φίνι, υπό το πρίσμα μίας αναφοράς που δεν αποκόπτει αυτό το κόμμα από παρόμοια ευρωπαϊκά.

Για τον ‘ΛΑΟΣ,’ η ‘άλωση’ του κομματικού-πολιτικού συστήματος επετεύχθη ‘από τα μέσα,’ μέσω αξιοποίησης υπαρκτών αντιφάσεων, μίας ‘πανουργίας’ επί διαφόρων συμβολισμών, και μίας σχετικοποίησης έως άρνησης ιστορικών συμβάντων (άρνηση της ύπαρξης νεκρών κατά την διάρκεια της εξέγερσης του Πολυτεχνείου), που ως επιθυμούσαν να προσλάβουν ως εμπρόθετο νομιμοποιητικό άξονα την μετέπειτα πορεία της χώρας, ‘σκίζοντας’ τις ‘σάρκες’ της Μεταπολίτευσης που δεν υπήρξε παρά ιδιαίτερου τύπου, ‘κλεπτοκρατία.’ Η σύντομη, κοινωνικά και πολιτική, παρουσία στο ελληνικό πολιτικό γίγνεσθαι του κόμματος του Γιώργου Καρατζαφέρη, άφησε ‘ίχνη’ σε αυτό, όντας μία ιδιαίτερη περίπτωση πολιτικού κόμματος-‘κομήτη,’ σύμφωνα με την θεωρία περί πολιτικών κομμάτων.

Ο ‘ΛΑΟΣ’ προέβαλλε ένα ηθικιστικό, κατά βάση, πλαίσιο περί κυβερνητικής διαφθοράς,’ επεχείρησε να προσδώσει στον προσεκτικά ιδωμένο αντι-κομμουνισμό του ιστορικό επίχρισμα, προσιδιάζοντας προς ένα νοηματοδοτικό πλέγμα που αντλούσε από το φαντασιακό του τόπου και του χρόνου: ‘Εδώ για την Ελλάδα,’ ως ‘στρατιώτες,’ με μία σειρά κινήσεων να του προσφέρει επιρροή σε συγκεκριμένα τμήματα του μπλοκ των λαϊκών-υποτελών τάξεων, δίχως όμως να καταστεί, κοινωνικά, πολιτικά και οργανωτικά, αυτό που δύναται να αποκαλέσουμε μαζικό πολιτικό κόμμα.

Η ανάλυση του Δημήτρη Ψαρρά συγκεντρώνει μία σειρά διαφόρων στοιχείων, αποδίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διαδικασία της ‘τηλεοπτικοποίησης’ (απλοϊκά), παραγνωρίζοντας ως έναν βαθμό βέβαια το βαθύ πολιτικό-ιδεολογικό και προγραμματικό πρόσημο που ενείχε ο ‘ΛΑΟΣ,’ τις συνδηλώσεις της επίκλησης σε μία ξεχωριστή πολιτική-ηθική ‘ανωτερότητα.’ Και αυτό το στοιχείο δεν αφαιρεί την ευρύτητα της μονογραφίας, στο βαθμό που αυτή η ίδια ομνύει στον εθνο-κεντρικό ‘ιστορικισμό’ του πολιτικού φορέα, οι λόγοι ύπαρξης (raison detre‘) του οποίου εξέλιπαν την περίοδο της βαθιάς οικονομικής και πολιτικής κρίσης. Έτσι, το κόμμα δεν απέκτησε όρια, όσο στερούνταν κοινωνικο-πολιτικού βάθους, φθάνοντας έως του σημείου της κοινωνικής, πολιτικής και εκλογικής του απίσχνασης.

Δεν θα το ονομάσουμε όμως συγκυριακό φαινόμενο, λαμβάνοντας πρωταρχικά υπόψιν, από την μία πλευρά το ‘ίχνος’ που άφησε στην εγχώρια πολιτική σκηνή, και από την άλλη, την μετέπειτα πορεία και εξέλιξη σημαινόντων στελεχών του, όπως ο Μάκης Βορίδης και ο Άδωνης Γεωργιάδης. Απεναντίας, σε αυτή την όντως σύντομη παρουσία, η δυναμική υπήρξε, καθιερώνοντας ως υποδοχέα δυσαρέσκειας, αξιακού τύπου, όχι όμως και φορέα έκφρασης μίας κυβερνητικής εναλλακτικής. Σε αυτό το πλαίσιο, η ‘Χρυσή Αυγή,’ που ενσωμάτωσε σημαντικό τμήμα της κοινωνικής-εκλογικής βάσης του κόμματος, δεν αποτελεί την απλή ‘συνέχεια’ του, κατά την αντίληψη μίας μερίδας αναλυτών, εγγράφοντας το δικό της και βίαιο πλαίσιο δράσης.

Η ‘Χρυσή Αυγή’ δεν είναι ‘αντίγραφο’ των κινήσεων Καρατζαφέρη, αλλά εκφραστής μίας τάσης ‘βιαιοποίησης-εξτρεμοποίησης’ του πολιτικού συστήματος, χωρίς να μένει σε αυτό. Ο Δημήτρης Ψαρράς ιχνηλατεί το κόμμα μαζί με το ‘χαμόγελο’ του Γιώργου Καρατζαφέρη.


1 Βλέπε σχετικά, Ψαρράς Δημήτρης, ‘Το κρυφό χέρι του Καρατζαφέρη. Η τηλεοπτική αναγέννηση της ελληνικής ακροδεξιάς,’ Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2010.

Share this
The following two tabs change content below.
ΣΙΜΟΣ ΑΝΔΡΟΝΙΔΗΣ

ΣΙΜΟΣ ΑΝΔΡΟΝΙΔΗΣ

Ο Σίμος Ανδρονίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες. Εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ με θέμα την συσχέτιση των Σοσιαλδημοκρατικών πολιτικών κομμάτων σε Ελλάδα, Μεγάλη Βρετανία και Γερμανία με το συνδικαλιστικό κίνημα, την περίοδο 1989-2010. Τα ερευνητικά-επιστημονικά του ενδιαφέροντα αφορούν την θεωρία των πολιτικών κομμάτων, τις σχέσεις κοινωνικής και πολιτικής αντιπροσώπευσης, τα κοινωνικά κινήματα, το ακροδεξιό φαινόμενο. Μελετά επίσης ποίηση και λογοτεχνία. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης και του Δικτύου Ανάλυσης Πολιτικού Λόγου.

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή