Tomás Gutiérrez Alea: «Οι δώδεκα καρέκλες» // Κριτική κινηματογράφου

by Γιάννης Φραγκούλης
Share this
  • Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΔΩΔΕΚΑ ΚΑΡΕΚΛΕΣ

LAS DOCE SILLAS

Από την Πέμπτη 22 Αυγούστου 2019 στους κινηματογράφους. Αξιολόγηση στο imdb.com /10.

ΣΥΝΟΨΗ

Η χώρα περνάει στα χέρια σοσιαλιστών επαναστατών. Μία πλούσια γυναίκα δεν αντέχει να δώσει όλο τον πλούτο και τα υπάρχοντα της στη νέα κυβέρνηση. Κρύβει, λοιπόν, όλα τα πολύτιμα κοσμήματα της, σε δώδεκα καρέκλες, από μία τραπεζαρία. Μέτα το θάνατό της, ο γαμπρός της, ο Ιππόλυτος, ανακαλύπτει τι είχε κάνει η πεθερά του. Οι καρέκλες όμως έχουν «εθνικοποιηθεί» και ανήκουν σε δώδεκα διαφορετικούς ανθρώπους. Μαζί με έναν παπά και τον πρώην υπηρέτη του, ο Ιππόλυτος αρχίζει μία τρελή κούρσα για να βρει τις καρέκλες και να πάρει ότι νομίζει, πως δικαιωματικά του ανήκει.

Το 1928, ο Ρώσος συγγραφέας Ilya Ilf κυκλοφορεί το σατυρικό του μυθιστόρημα «Οι δώδεκα καρέκλες», που έχει να κάνει με το μικροκακοποιό Όσταρ Μπέντερ. Τα επόμενα χρόνια, το μυθιστόρημα παίρνει τη θέση που του αξίζει στην παγκόσμια λογοτεχνία. Το 1938 το βιβλίο παίρνει τη μορφή ταινίας στη Γερμανία με τίτλο «13 Καρέκλες», με το Heinz Ruhmann. Ακολουθούν διάφορες άλλες κινηματογραφικές διασκευές. Το 1962 ο Κουβανός σκηνοθέτης Tomas Gutierrez Alea μεταφέρει τη δράση στην Κούβα. Οι παράλληλες διαδρομές Κούβας και Σοβιετικής Ένωσης επιτρέπουν την ελεύθερη απόδοση του βιβλίου. Η καρτουνιστική εισαγωγή της ταινίας δίνει από την αρχή τη σατιρική χροιά της. Το χιούμορ είναι διάχυτο σε όλη την ταινία καθώς, μέσω αυτού, προκαλείται η ηθική των «κυνηγών» του θησαυρού. Σαν παιδιά που παίζουν ο Ιππόλυτος και ο Πάδρε, αρπάζουν τις καρέκλες και βάζουν τρικλοποδιές ο ένας στον άλλον. Αυτή η κωμωδία καταστάσεων καταφέρνει το επιθυμητό αποτέλεσμα και είναι απολαυστικότατη.

Αποτέλεσμα εικόνας για Tomás Gutiérrez Alea: LAS DOCE SILLAS

Η ΑΠΟΨΗ ΜΑΣ

Το εύρημα του κρυμμένου θησαυρού είναι πραγματικά πολύ καλό γιατί, ανάμεσα στα άλλα, μας δίνει την ευκαιρία να αναπτύξουμε διάφορες πλοκές της αφήγησης, να την αναπτύξουμε πολυεπίπεδα. Ένα εύρημα που το βρίσκουμε, σε μία πιο αφελή απόδοση, και στον ελληνικό κινηματογράφο στο «Θησαυρό του μακαρίτη».

Αποτέλεσμα εικόνας για Tomás Gutiérrez Alea: LAS DOCE SILLAS

Εδώ υπάρχει η αντίθεση του πλούσιου και του φτωχού, δείχνει τη διαμάχη μεταξύ του παλιού και του νέου, ενώ το πρώτο αρνείται να πεθάνει και να δώσει τα σκήπτρα στη νέα τάξη πραγμάτων. Εξάλλου και το όνομα Ιππόλυτος έχει το ανάλογο φορτίο από την ελληνικό μυθολογία. Ένας μυθολογικός ήρωας που είχε αποφασίσει να κάνει αυτό που ήθελε, να αντισταθεί στους θεούς, μέχρι που έφαγε το… κεφάλι του, σκοτώθηκε σε δυστύχημα, βοηθούντων των θεών, αναστημένος, όμως έζησε σε ένα δάσος, όλη του τη ζωή.

Αποτέλεσμα εικόνας για Tomás Gutiérrez Alea: LAS DOCE SILLAS

Η περιουσία έχει κοινωνικοποιηθεί, όμως ακόμα ο χαρακτήρας του μικροαπατεώνα εξακολουθεί να υπάρχει και αναδεικνύεται σε διάφορους ανθρώπους, σα μία αυθόρμητη συμπεριφορά, αυτή που το κυνήγι του θησαυρού τη φέρνει στην επιφάνεια. Οι φάρσες, οι κωμικές καταστάσεις, με τις οποίες είναι γεμάτες οι ταινία, όπως και το μυθιστόρημα στο οποίο βασίστηκε, μας δείχνουν ότι ο κακός εαυτός μας δεν πεθαίνει εύκολα, χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να πεθάνει ο ατομικισμός και ο εγωισμός και να δώσουν τη θέση τους στη συλλογικότητα.

Αποτέλεσμα εικόνας για Tomás Gutiérrez Alea: LAS DOCE SILLAS

Ο Κουβανός σκηνοθέτης, ο Alea, κάνει τη δέκατη ταινία του, καθιερώνεται στον παγκόσμιο κινηματογράφο και κυριαρχεί οριστικά, τέσσερα χρόνια μετά, το 1966, με την ταινία «Ο θάνατος ενός γραφειοκράτη». Καταφέρνει να αναδείξει το παράλογο, την αντικοινωνική συμπεριφορά, την πορεία ενός ανθρώπου ενάντια στο ρεύμα της εποχής του, δηλαδή την αντιεπαναστατική συμπεριφορά του, κάτι που τον κάνει, ουσιαστικά εχθρό της εξέλιξης στην πατρίδα του, κίνδυνο για τη χώρα του που προσπαθεί να ορθοποδήσει σε μία διεθνή αντιπαλότητα.

Κατά κάποιο τρόπο, ο Alea είναι προφητικός. Το παλιό όχι μόνο δεν πεθαίνει εύκολα, αλλά ουσιαστικά δεν πεθαίνει. Οι δομές του είναι βαθιά ριζωμένες στον κοινωνικό ιστό και, την κατάλληλη στιγμή βγαίνουν στην επιφάνεια. Η ιστορική απόδειξη είναι οι αντικαθεστωτικές ενέργειες ορισμένων Κουβανών, από την αρχή της επανάστασης μέχρι σήμερα. Καλεί όμως το θεατή να «αναλάβει τις ευθύνες του». Να πάρει θέση: Το ατομικό συμφέρον έχει μεγαλύτερη σημασία από το εθνικό; Τι θα κάνει ο καθένας ή τι θα έκανε ο καθένας από εμάς στη θέση του πρωταγωνιστή αυτής της ταινίας;

Αν δε σκοτώσουμε μέσα μας τον πλεονέκτη, τον εγωιστή και τον ατομικιστή, τότε ποιον περιμένουμε να το κάνει; Αν δεν κάνουμε εμείς το πρώτο βήμα, στον εαυτό μας, αν δεν πιστέψουμε, ουσιαστικά και βαθιά, στο κοινωνικό συμφέρον, τότε πως περιμένουμε να ακολουθήσουν αυτό το δρόμο οι άλλοι; Ποιοι είναι αυτοί οι «άλλοι», αν όχι εμείς; Εδώ ακριβώς είναι το σημαντικό σημείο της φιλμικής ανάπτυξης του Alea και, αυτό, είναι επίκαιρο σήμερα περισσότερο από τότε, όταν, η παγκόσμια πλέον κοινότητα, δοκιμάζεται από ανάλογες δυνάμεις απόσχισης.

Αποτέλεσμα εικόνας για Tomás Gutiérrez Alea: LAS DOCE SILLAS

  • ΟΙ ΔΩΔΕΚΑ ΚΑΡΕΚΛΕΣ
  • (LAS DOCE SILLAS)
  • Σκηνοθεσία: Tomás Gutiérrez Alea
  • Σενάριο: Tomás Gutiérrez Alea, Ugo Ulive, Ilya Ilf (μυθιστόρημα), Yevgeni Petrov (μυθιστόρημα)
  • Φωτογραφία: Ramón F. Suárez
  • Μοντάζ: Mario González
  • Μουσική: Juan Blanco
  • Ήχος: Mario Franca, Eugenio Vesa
  • Παραγωγοί: Margarita Alexandre
  • Παίζουν: Enrique Santisteban (Ιππόλυτος), Reynaldo Miravalles (Όσκαρ), Pilín Vallejo (Γερτούδις), Idalberto Delgado (Ερνέστο), René Sánchez, Ana Viña, Manuel Pereiro, Pedro Martín Planas, Raúl Xiqués, Gilda Hernández
  • Χώρα παραγωγής: Κούβα
  • Γλώσσα: ισπανικά
  • Είδος: κωμωδία
  • Έτος παραγωγής: 1962
  • Διάρκεια: 94΄
  • Ημερομηνία προβολής: 22/8/2019
  • Εταιρεία διανομής: New Star.

Περισσότερες πληροφορίες για τους συντελεστές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά: διαβάστε εδώ.

Share this
The following two tabs change content below.
Γιάννης Φραγκούλης
Ο Γιάννης Φραγκούλης γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1960. Σπούδασε χημεία και φωτογραφία στην ΑΚΤΟ. Παρακολούθησε σεμινάρια σημειωτικής, στο Ελληνοαμερικάνικο Κολλέγιο. Το 2009 τέλειωσε το Master in Arts, από το Middlesex University, με θέμα της διατριβής του, «Ο μύθος, μια αφηγηματική διακειμενικότητα». Το 1989 άρχισε να αρθρογραφεί και το 1990 ξεκίνησε να γράφει κριτικές κινηματογράφου. Το 1992 έγινε μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου και της FIPRESCI. Το 1994 έγινε μέλος του «Μικρό» (Σωματείο για την ταινία μικρού μήκους), Το 2000 ξεκίνησε να διδάσκει σε σεμινάρια κινηματογράφου. Συμμετείχε σε κριτικές επιτροπές κινηματογράφου. Είναι επιστημονικός σύμβουλος του Εργαστηρίου Almakalma, το οποίο ερευνά τον Ενιαίο Παραστατικό Χώρο. Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στην εφημερίδα Εξόρμηση, στο Μανδραγόρα, στην Ουτοπία, στο Αλμανάκ της ΠΕΚΚ κ.ά. Ίδρυσε το περιοδικό «αντι-Κινηματογράφος», το 1992, το περιοδικό «Κινηματογράφος και Επικοινωνία», το 2000. Επιμελήθηκε και συνπαρουσίασε την εκπομπή «Cineπλάνο», στο 902TV. Ήταν υπεύθυνος για διαδικτυακούς τόπους Ίδρυσε και διευθύνει τους διαδικτυακούς τόπους www.filmandtheater.gr και το www.thessalonikinfo.gr. Έχει μεταφράσει το βιβλίο του Jean Mitry, «Ο ρυθμός και η μουσική στον κινηματογράφο», έχει γράψει τα βιβλία «Η κωμωδία στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο», εκδ. Έλευσις, το 2006, «Τι είναι ο κινηματογράφος;», εκδ. Κέντρο Πολιτιστικών Μελετών, «Κώστας Φέρρης», εκδ. της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών. Έχει οργανώσει διάφορες εκδηλώσεις, όπως το Αφιέρωμα στον Παλαιστινιακό Κινηματογράφο, το 2002, την Εβδομάδα Κλασικού Ιαπωνικού Κινηματογράφου κ.ά. Είναι ιδρυτής της Κινηματογραφικής Λέσχης Solaris, η οποία δραστηριοποιείται στη Θεσσαλονίκη. Διευθύνει το Αφηγηματικό Εργαστήριο Fabula, που ερευνά τον Ενιαίο Παραστατικό Χώρο. Έχει σκηνοθετήσει τρείς ταινίες μικρού μήκους, οι δύο πτυχιακές για το Master στο πανεπιστήμιο Middlesex, και την ταινία-ντοκιμαντέρ «Στιγμή απολιθωμένη».

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή