Τζόζεφ Κόνραντ | Μέσα του ζούσαν η δυτική ανησυχία, η αγάπη της ελευθερίας και των κατακτήσεων

by Times Newsroom 1
  • Γράφει ο Ερανιστής

ΤΟ ΑΓΓΛΙΚΟ μυθιστόρημα του 20ού αιώνα αποτέλεσε την καλύτερη απόδειξη πως το επίκαιρο δεν είναι το πρόσκαιρο. Γιατί, επί περίπου  εικοσιπέντε χρόνια τα πιο σύγχρονα αγγλικά βιβλία, δεν ήταν έργα των ζωντανών, αλλά ενός νεκρού, που ωστόσο έμεινε ο πιο σύγχρονος απ’ όλους τους ζωντανούς Άγγλους και Αμερικανούς: ο Πολωνός Τζόζεφ Κόνραντ Κορζενιόφσκι (Józef Teodor Konrad Korzeniowski), αφού πήρε την αγγλική υπηκοότητα, άλλαζε το όνομά του σε Τζόζεφ Κόνραντ.

Γεννήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1857 στην Ουκρανία. Παρά την ηπειρωτική του καταγωγή, η καρδιά του διάλεξε ένα άλλο στοιχείο για πατρίδα της, τον ωκεανό. Ο Κόνραντ γνώρισε τη θάλασσα σαν ναυτικός, αλλά και σαν τυχοδιώκτης, γιατί στον Πολωνό αυτό ζούσε η δυτική ανησυχία, η αγάπη της ελευθερίας και των κατακτήσεων. Η δυσφορία του  για το κεκορεσμένο περιβάλλον του αστισμού,  η λαχτάρα του για φυσική ζωή, για κινδύνους, ο ανδρισμός των αισθημάτων και της σκέψης του, τον οδήγησαν στο Κογκό, τη Νότιο Αμερική, στην Ινδονησία.

Αυτή η λαχτάρα στον Κόνραντ είναι φυσική, σε αντίθεση προς τα αφρικανικά επεισόδια του Ζιντ που είναι αποτέλεσμα του υπερ-διανοουμενισμού του. Η θάλασσα, στα περισσότερα μυθιστορήματα αυτού του Πολωνο-άγγλου συγγραφέα, είναι το πλαίσιο του επικού, όπως στον “Τυφώνα”, στον “Ναύκληρο” και τον “Λόρδο Τζιμ”, για ν’ αναφέρουμε μερικούς μόνο τίτλους του. Ο Κόνραντ δεν έχει αναλύσει την τέχνη του, αν και του έτυχε ν’ αναφέρει στους αναγνώστες του πώς αντιλαμβάνεται τα καθήκοντα του συγγραφέα:

Η τέχνη μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν μια εσκεμμένη προσπάθεια απόδοσης ανώτερης δικαιοσύνης στον ορατό κόσμο, φέρνοντας στο φως την ενιαία και πολλαπλή αλήθεια που βρίσκεται στη βάση του. Είναι μια απόπειρα μέσα στις μορφές, στα χρώματα, στις φωτοσκιάσεις της ύλης και της ζωής να βρει το αιώνιο και ουσιαστικό θεμέλιό τους, την πραγματική αλήθεια της ύπαρξής τους. Ο καλλιτέχνης, λοιπόν, όπως ο στοχαστής κι ο επιστήμων, αποζητάει την αλήθεια που τη βρίσκει κατεβαίνοντας μέσα στον εαυτό του, στην περιοχή εκείνη της ταραχής και του πόθου, όπου, αν είναι άξιος, βρίσκει την ευτυχία. Γι’ αυτό επιστρατεύει τις κρυφές μας ικανότητες, το τμήμα εκείνο της ύπαρξής μας, που εξαιτίας της βιοπάλης κρύβεται κάτω από τη θωράκιση των άλλων μας ικανοτήτων. Ο καλλιτέχνης στρέφεται προς το τμήμα εκείνο του Είναι του, που είναι ανεξάρτητο από τη σύνεση, προς το έμφυτο κι όχι το κατακτημένο, προς την ικανότητά μας για χαρά και θαυμασμό, προς την αίσθηση του μυστηρίου, προς την έννοια της συμπόνιας, της ομορφιάς και του πόνου, προς το κρυφό συναίσθημα της αλληλεγγύης με όλη τη δημιουργία, προς τον τρυφερό αλλά ακατάλυτο δεσμό που συνδέει όλες τις καρδιές στο όνειρο, τη χαρά, τον πόνο, τις νοσταλγίες, τις αυταπάτες, τις ελπίδες και τους φόβους, τους νεκρούς με τους ζωντανούς και τους αγέννητους.

Κατ’ αυτόν, ο γνήσιος αφηγητής πρέπει να διηγείται πράγματα άξια να λεχθούν κι όχι να διακοσμεί καλλιτεχνικά ασημαντότητες χωρίς ουσία. Οι ήρωες του Τζόζεφ Κόνραντ είναι συχνά εξαιρετικά πρόσωπα είτε λόγω των περιστάσεων, είτε λόγω της εσωτερικής του συγκρότησης. Όταν ο Κόνραντ πέθανε, στις 3 Αυγούστου 1924 στο Κεντ, είχε αποκτήσει  πολλούς θαυμαστές μεταξύ των καλυτέρων άγγλων συγγραφέων. (Erwin Laaths, Παγκόσμιος Ιστορία της λογοτεχνίας, μετάφραση Σ. Πρωτοπαπά. Εκδ. Αρσενίδη 1963).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΙ ΕΔΩ:

Τζόζεφ Κόνραντ: θεωρείται πρόδρομος του μοντερνισμού

Joseph Conrad (Józef Teodor Konrad Korzeniowski)

 

Σχετικά Άρθρα

Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την περιήγησή σας, δίνετε την συγκατάθεσή σας για την χρήση των cookies. Aποδοχή