Σε μια κοινή προσπάθεια που άλλοτε γίνεται συνειδητά και άλλοτε ασυνείδητα και τυχαία, άλλοτε ομαδικά και δυναμικά και άλλοτε ατομικά και πηγαία από κάποια εσωτερική ανάγκη, ο Λαογραφικός Σύλλογος Τρικάλων «Οι Θεριστάδες» δικαιούται να αισθάνεται ιδιαίτερη υπερηφάνεια για το έργο που έχει επιτελέσει στα 26 και πλέον χρόνια ζωής του σε ό,τι αφορά την ενδυνάμωση της τοπικής θεσσαλικής ταυτότητας.
Ο Λαογραφικός Σύλλογος Τρικάλων «Οι Θεριστάδες» αναγνωρίστηκε τον Μάρτιο του 1996 αφού μέχρι τότε κόντευε μια 10ετία δράσης. Πρωταρχικός σκοπός του είναι η διάσωση του οποιασδήποτε μορφής, λαογραφικού υλικού της περιοχής και η συνέχιση και ανάδειξη της τοπικής πολιτισμικής κληρονομιάς. Από τον πρώτο χρόνο δημιούργησε σχολή παραδοσιακών χορών για όλα τα φάσματα των ηλικιών. Στη συνέχεια δημιούργησε μια μεγάλη συλλογή από οικιακά αντικείμενα και εργαλεία αγροτικά και κτηνοτροφικά που τα χρησιμοποιεί στις διάφορες εκδηλώσεις. Δημιούργησε επίσης αξιόλογο βεστιάριο από αυθεντικές παραδοσιακές ενδυμασίες όπως και σειρές από πιστά αντίγραφα για την προστασία των αυθεντικών. Έχει πραγματοποιήσει πάρα πολλές παραστάσεις χορού και αναβιώσεις δρώμενων (στα οποία έχει ιδιαίτερη έφεση) και μέσα απ’ αυτές έχει εκπροσωπήσει και αναδείξει τη Θεσσαλική και εν γένει την Ελληνική παράδοση όχι μόνο στο πανελλήνιο αλλά και στο εξωτερικό όπου πραγματοποίησε αρκετές αποστολές. Συνεργάζεται με πάσης φύσης πολιτιστικούς φορείς – δήμους, κοινότητες, νομαρχίες.
Ειδικότερα, ο Λαογραφικός Σύλλογος Τρικάλων «Οι Θεριστάδες», όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Συλλόγου, Αντώνης Παπαμιχαήλ, ασχολείται με τη λαογραφική έρευνα και καταγραφή ηθών, εθίμων, χορών και δρώμενων της περιοχής με τις επιστημονικές μεθόδους της βιντεοσκόπησης, ηχογράφησης, προφορικής συνέντευξης αλλά και βιωματικής παρακολούθησης, γι’ αυτό «οι Θεριστάδες» σε κάθε παρουσίασή τους βιώνουν αυτό που παρουσιάζουν, το νιώθουν, το ζουν, δεν κάνουν ποτέ μια μηχανική παράσταση. Στο πλαίσιο αυτό έχει κάνει καταγραφές χορών, τραγουδιών, αφηγήσεων στην ύπαιθρο. Έχει προσεγγίσει και εντρυφήσει σε ό,τι έχει σχέση με το Καραγκούνικο στοιχείο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «οι Θεριστάδες» είναι ο πρώτος και μοναδικός σύλλογος που ασχολήθηκε σε βάθος με το χορό Καραγκούνα (που όπως είναι γνωστό αποτελεί τον ύμνο της Θεσσαλίας), τόσο ώστε να βγάλει στην επιφάνεια και την εκτέλεση εκείνη την οποία και υιοθέτησε σαν χορευτική ταυτότητα και αφύπνισε πολλούς συλλόγους της περιοχής με ανάλογες υποχρεώσεις πάνω στο συγκεκριμένο χορό. Ασχολήθηκε (στα πλαίσια των ερευνών του) και κατασκεύασε την παλιότερη μορφή της Καραγκούνικης ενδυμασίας (με τη σκούφια και τον τσιαλμά) όπως αυτή λειτούργησε μέχρι το 1910 στην ευρεία – επιχωριάζουσα νότιο-ανατολικά των Τρικάλων και βόρεια της Καρδίτσας – περιοχή με επίκεντρο το χωριό Φανερωμένη.
Μιλάμε για δρώμενα και δράσεις που αφορούν-χαρακτηρίζουν, εξηγεί ο κ. Παπαμιχαήλ, μια μεγάλη περιοχή της πεδινής Θεσσαλίας που καταλαμβάνει το δυτικό της τμήμα, του οποίου οι κάτοικοι είναι Καραγκούνηδες.
«Οι Θεριστάδες» παρουσιάζουν πλούσια στοιχεία, πολυπολιτισμικά με τόσο βαθιές ρίζες και τόσο ζωντανά ώστε αναμφισβήτητα διαμορφώνουν τη Θεσσαλική ταυτότητα στο μεγαλύτερο ποσοστό.
Χαρακτηριστικός είναι ο κύκλος εκδηλώσεων «Μάννα Γή – Μάννα Καραγκούνα» στα πλαίσια του οποίου πραγματοποίησε τον παραδοσιακό θερισμό αρκετές φορές με μεγάλη συμμετοχή ατόμων όπου βίωσαν τον τρόπο ζωής της παλαιάς εποχής των προγόνων μας που όλα γινόταν με τα χέρια. Τότε που η προσωπική εργασία ήταν ο κύριος παράγοντας επιβίωσης. Έλαβαν μέρος φυσικά πρόσωπα όλων των ηλικιών καθώς και ομάδες μαθητών στα πλαίσια υλοποίησης πολιτιστικών προγραμμάτων των σχολείων τους. Μάλιστα με το υλικό αυτής της δράσης δημιούργησε και εξέδωσε Λεύκωμα με τον ομώνυμο τίτλο. Παράλληλα έχει εκδοθεί και ένα διπλό CD παραδοσιακών τραγουδιών με τίτλο «Παλιά Σοδειά σε νέα Αλώνια».
Τέλος ο Σύλλογος «Θεριστάδες» θεωρεί σημαντική υπόθεση το ότι έχει καταφέρει τη συνεργασία, ακόμα και πάνω στη σκηνή, ατόμων όλων των ηλικιών. Έτσι οι νέοι βιώνουν τους ηλικιωμένους στο ύφος, την έκφραση, την κίνηση και σε άλλα συναφή στοιχεία, με αποτέλεσμα η παράδοση να μεταλαμπαδεύεται ατόφια στη νέα γενιά με πηγαίο τρόπο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο πέραν όλων των άλλων μοιραία καλλιεργείται αίσθημα ήθους που διέπει το σεβασμό και την εκτίμηση των νέων για τη γνώση και εμπειρία της μεγαλύτερης γενιάς. Ακόμα εδώ και χρόνια συνεργάζεται με τα σχολεία της πόλης -στα πλαίσια των πολιτιστικών δραστηριοτήτων, του γραφείου Καινοτόμων δράσεων – προσφέροντας γνώσεις, υλικό και κάθε είδους βοήθεια που αφορά το αντικείμενο του συλλόγου.
«Νοιώθουμε ιδιαίτερη ικανοποίηση που όλοι οι σύλλογοι και σχετικοί φορείς αναγνωρίζουν απόλυτα την ποιότητα και πιστότητα του έργου μας και προσπαθούν να μιμηθούν τα δρώμενά μας. Προς τούτο θα θέλαμε να μεταφέρουμε το μήνυμα προς όλους τους αρμόδιους (χοροδιδασκάλους και μη) πως είναι χαρά μας να βλέπουμε να μας μιμούνται αλλά με πιστότητα και σεβασμό στην παράδοση χωρίς παραποιήσεις και υποβάθμιση του γενικού επιπέδου», καταλήγει τονίζοντας ο κ. Παπαμιχαήλ. Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
