Timesnws.gr
Η ελληνική κοινωνία, έχοντας περάσει μέσα από τις συμπληγάδες της οικονομικής κρίσης και των σύγχρονων παγκόσμιων προκλήσεων, εκφράζει όλο και πιο έντονα την επιθυμία να προχωρήσει σε μια νέα εποχή. Το ζητούμενο για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών είναι η εθνική συνεννόηση, η πρόοδος και η επούλωση των πληγών του παρελθόντος. Ωστόσο, στην πολιτική σκηνή της χώρας, συγκεκριμένες δυνάμεις επιμένουν να συντηρούν ένα κλίμα τεχνητής πόλωσης και διχασμού, ανασύροντας φαντάσματα του Εμφυλίου Πολέμου.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες αυτής της συντήρησης του διχαστικού κλίματος υπήρξε, κατά πολλούς αναλυτές, ο ΣΥΡΙΖΑ. Μέσα από συνθήματα όπως το περιβόητο «Ή εμείς ή αυτοί» ή το «Προχωράμε χωρίς αυτούς», καλλιεργήθηκε μια λογική αποκλεισμού και βαθιού διαχωρισμού της κοινωνίας σε «προοδευτικούς» και «συντηρητικούς», σε «αριστερούς» και «δεξιούς».
Αυτή η στρατηγική της «αντιπαράθεσης μέχρις εσχάτων» δεν θυμίζει σύγχρονο ευρωπαϊκό διάλογο, αλλά αναζωπυρώνει τα ανακλαστικά ενός παρελθόντος που η Ελλάδα έχει πληρώσει πολύ ακριβά. Αντί για γέφυρες, η συγκεκριμένη ρητορική επιλέγει να υψώνει τείχη.
Από την άλλη πλευρά, το ΚΚΕ επιλέγει μια πιο θεσμική και συστηματική αναδρομή στα γεγονότα της δεκαετίας του ’40. Κάθε χρόνο, οι εκδηλώσεις μνήμης και οι τιμές στην «εποποιία» του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) στον Γράμμο και το Βίτσι, λειτουργούν ως μια διαρκής υπενθύμιση της ένοπλης σύγκρουσης.
Ενώ η ιστορική μνήμη και η μελέτη του παρελθόντος είναι απαραίτητες για κάθε έθνος, η μονομερής εξύμνηση των μαχών εναντίον του Εθνικού Στρατού και η συντήρηση της πολεμικής ατμόσφαιρας των χρόνων εκείνων δεν βοηθούν στην εθνική συμφιλίωση. Για ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας, αυτές οι τελετές μοιάζουν με προσπάθεια να κρατηθεί ζωντανό ένα μέτωπο που έχει κλείσει ιστορικά εδώ και δεκαετίες.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό: Μπορεί μια χώρα να πάει μπροστά κοιτάζοντας μόνιμα στον καθρέφτη του διχασμού;
Η άλλη όψη του νομίσματος: Η ρητορική της Δεξιάς
Η ευθύνη για τη διατήρηση αυτών των διαχωριστικών γραμμών δεν βαραίνει, ασφαλώς, μόνο την Αριστερά. Η Δεξιά παράταξη στην Ελλάδα, διαχρονικά αλλά και στο σήμερα, έχει το δικό της μερίδιο στη συντήρηση αυτού του κλίματος, χρησιμοποιώντας συχνά τα ίδια ανακλαστικά από την ανάποδη πλευρά.
Ο «μπαμπούλας» του κομμουνισμού: Ακόμα και σήμερα, σε περιόδους έντονης πολιτικής πίεσης, στελέχη της συντηρητικής παράταξης επιστρατεύουν μια ρητορική που θυμίζει άλλες εποχές, παρουσιάζοντας την Αριστερά συλλήβδην ως «εθνικά επικίνδυνη» ή ξένη προς τα ελληνικά ιδεώδη.
Οι δικές τους «γιορτές μίσους»: Για δεκαετίες μετά τον Εμφύλιο, η επίσημη πολιτεία υπό τη δεξιά διακυβέρνηση οργάνωνε τις δικές της μονομερείς τελετές στον Γράμμο και το Βίτσι, καλλιεργώντας το δόγμα του «νικητή» και κρατώντας στο περιθώριο ένα μεγάλο κομμάτι των ηττημένων. Αν και οι επίσημες γιορτές καταργήθηκαν με την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, ακροδεξιοί και υπερσυντηρητικοί κύκλοι συνεχίζουν να δίνουν το «παρών» σε ανάλογες εκδηλώσεις, συντηρώντας το μίσος.
Η ταμπέλα του «ανθέλληνα»: Η εύκολη απόδοση κατηγοριών για μειωμένο πατριωτισμό σε όποιον διαφοροποιείται από την επίσημη κυβερνητική γραμμή αποτελεί μια κλασική μέθοδο που ανασύρει τα εμφυλιοπολεμικά σύνδρομα των «πιστοποιητικών κοινωνικών φρονημάτων».
Στην πραγματικότητα, η πολιτική πόλωση λειτουργεί σαν συγκοινωνούντα δοχεία. Η έξαλλη ρητορική της μίας πλευράς αποτελεί το τέλειο άλλοθι για την ακραία απάντηση της άλλης. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος, όπου η Δεξιά και η Αριστερά τροφοδοτούν η μία τον φανατισμό της άλλης, εγκλωβίζοντας την κοινωνία στο παρελθόν.
Η ελληνική κοινωνία έχει ανάγκη από πολιτικό πολιτισμό, ιστορική ωριμότητα και κοινή συναινετική πορεία. Χρειάζεται ανταλλαγή επιχειρημάτων με βάση τα προβλήματα του σήμερα (ακρίβεια, παιδεία, υγεία, οικονομία). Ακόμα, αποδοχή των λαθών του παρελθόντος από όλες τις πλευρές, χωρίς την ανάγκη αναπαραγωγής της τότε εχθρότητας, όπως επίσης εστίαση στα σημεία που ενώνουν τους Έλληνες και όχι σε εκείνα που τους χώρισαν.
Όσο κάποιοι επιμένουν να επενδύουν πολιτικά στα πάθη του χθες για να συσπειρώσουν τα ακροατήριά τους, τόσο η κοινωνία θα αναστατώνεται αναίτια. Η πραγματική πρόοδος θα έρθει όταν αφήσουμε οριστικά πίσω μας τα χαρακώματα.
