Η απότομη αύξηση των αναζητήσεων στο Google για πόνο στα μάτια μετά την ηλιακή έκλειψη προκαλεί ανησυχία στους ειδικούς, καθώς φαίνεται πως αρκετοί άνθρωποι παρατήρησαν το φαινόμενο χωρίς την απαραίτητη προστασία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Mirror, οι αναζητήσεις για τη φράση «πονούν τα μάτια μου» αυξήθηκαν κατακόρυφα μετά την έκλειψη, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις των ειδικών ότι ο ήλιος δεν πρέπει να παρατηρείται απευθείας χωρίς ειδικά προστατευτικά γυαλιά.
Στη Βρετανία, οι σχετικές αναζητήσεις αυξήθηκαν κατά 1.500% το βράδυ της Πέμπτης σε σύγκριση με την προηγούμενη ημέρα. Στην Ισπανία, όπου η έκλειψη ήταν ολική και ο ουρανός σκοτείνιασε για λίγα λεπτά, η αντίστοιχη φράση στα ισπανικά, «me duelen los ojos», κατέγραψε άνοδο 5.000%.
Οι αναρτήσεις στα social media
Μετά την έκλειψη, αρκετοί χρήστες στα social media ανέφεραν πόνο στα μάτια, πονοκέφαλο και θολή όραση, παραδεχόμενοι ότι κοίταξαν απευθείας τον ήλιο.
«Το κοίταξα κυριολεκτικά για ένα δευτερόλεπτο και τώρα πονάνε τα μάτια μου», έγραψε χαρακτηριστικά ένας χρήστης.
Άλλος ανέφερε ότι εμφάνισε πονοκέφαλο μετά την παρατήρηση της έκλειψης, ενώ ένας ακόμη έγραψε ότι κοίταξε απευθείας τον ήλιο και στη συνέχεια παρουσίασε έντονο πονοκέφαλο και θολή όραση.
Ανάλογες ήταν και οι αναφορές στο TikTok, με χρήστη να περιγράφει έντονο πόνο στα μάτια και φόβο ότι μπορεί να χάσει την όρασή του.
Τι είναι η ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απευθείας παρατήρηση του ήλιου μπορεί να προκαλέσει ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια, δηλαδή βλάβη στον αμφιβληστροειδή εξαιτίας της έντονης ηλιακής ακτινοβολίας.
Ο Άλεξ Ιονίδης, οφθαλμίατρος στο Moorfields Eye Hospital του Λονδίνου, εξήγησε ότι αποτελεί σοβαρή παρανόηση η αντίληψη πως κατά τη διάρκεια μιας μερικής έκλειψης είναι ασφαλές να κοιτάζει κανείς τον ήλιο.
Ακόμη και όταν ένα μέρος του ηλιακού δίσκου καλύπτεται, ο ήλιος παραμένει αρκετά φωτεινός ώστε να προκαλέσει βλάβη στους ευαίσθητους ιστούς του ματιού.
Ο αμφιβληστροειδής είναι το φωτοευαίσθητο στρώμα στο πίσω μέρος του ματιού που επιτρέπει την όραση. Η έντονη ηλιακή και υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα κύτταρά του.
Το ιδιαίτερα επικίνδυνο στοιχείο είναι ότι η βλάβη μπορεί να προκληθεί ακόμη και μετά από σύντομη έκθεση και δεν συνοδεύεται απαραίτητα από άμεσο πόνο. Έτσι, τα συμπτώματα μπορεί να γίνουν αντιληπτά αρκετές ώρες αργότερα.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοηθούν
Μετά από απευθείας παρατήρηση του ήλιου, οι γιατροί συνιστούν αναζήτηση ιατρικής βοήθειας εάν εμφανιστούν:
- πόνος στα μάτια
- ερυθρότητα ή έντονος ερεθισμός
- αίσθηση άμμου στα μάτια
- θολή ή παραμορφωμένη όραση
- νέα σκοτεινά σημεία στο οπτικό πεδίο
- αιφνίδιες αλλαγές στην όραση
Η ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια μπορεί επίσης να επηρεάσει την αντίληψη των χρωμάτων, να προκαλέσει δυσκολία στην ανάγνωση ή να δημιουργήσει ένα σκοτεινό σημείο στο κέντρο της όρασης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν σταδιακά, όμως υπάρχει και το ενδεχόμενο μόνιμης βλάβης στην όραση.
Η εμπειρία από την έκλειψη του 1999 στη Βρετανία
Η ανησυχία των ειδικών ενισχύεται από όσα είχαν συμβεί στη Βρετανία κατά την προηγούμενη μεγάλη ηλιακή έκλειψη, το 1999.
Τότε, το Moorfields Eye Hospital είχε δεχθεί περίπου 1.600 τηλεφωνήματα στην ειδική γραμμή βοήθειας που είχε δημιουργηθεί για το φαινόμενο.
Περισσότεροι από 100 άνθρωποι είχαν καλέσει μέσα στην πρώτη ώρα, αναφέροντας προβλήματα στα μάτια, ενώ οι τηλεφωνικές γραμμές παρέμειναν ιδιαίτερα επιβαρυμένες για τις επόμενες 24 ώρες.
Παράλληλα, 220 άνθρωποι εξετάστηκαν στα επείγοντα του νοσοκομείου με ύποπτα συμπτώματα που συνδέονταν με την έκλειψη.
Μπορεί να πονέσουν τα μάτια ακόμη και με ειδικά γυαλιά;
Δεν σημαίνει, πάντως, ότι κάθε ενόχληση μετά την έκλειψη αποτελεί ένδειξη βλάβης στον αμφιβληστροειδή.
Ορισμένοι άνθρωποι ανέφεραν κόπωση στα μάτια ή πονοκέφαλο, παρότι χρησιμοποίησαν ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά για την παρατήρηση του φαινομένου.
Μια ήπια καταπόνηση των ματιών σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να είναι φυσιολογική και να θυμίζει την ενόχληση που προκαλείται μετά από πολλές ώρες μπροστά σε οθόνη.
Εφόσον τα ειδικά γυαλιά χρησιμοποιήθηκαν σωστά και δεν υπάρχει ξαφνική μεταβολή στην όραση, η ενόχληση συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγες ώρες.
Αντίθετα, η θολή ή παραμορφωμένη όραση, τα σκοτεινά σημεία ή οποιαδήποτε αιφνίδια επιδείνωση της όρασης είναι συμπτώματα που δεν θα πρέπει να αγνοούνται.
