Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δηλώνει έτοιμος να προχωρήσει στη διοργάνωση εκλογών στην Ουκρανία, εφόσον ο Βλαντίμιρ Πούτιν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών. Με αυτόν τον τρόπο απάντησε στις νέες επικρίσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι η χώρα χρειάζεται νέο ηγέτη που θα μπορούσε να καταλήξει σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
«Πείτε στον Πούτιν να μας δώσει δύο μήνες, 60 ημέρες πλήρους κατάπαυσης του πυρός, 60 ημέρες, και θα διοργανώσουμε εκλογές», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος στην εκπομπή «This Week» του αμερικανικού δικτύου ABC, την Κυριακή 11 Οκτωβρίου.
Η πρόταση συνδέει τη διεξαγωγή εκλογών με μια συγκεκριμένη προϋπόθεση ασφαλείας, καθώς οι πολεμικές επιχειρήσεις συνεχίζονται για περισσότερα από τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου του 2022. Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η προσφυγή στις κάλπες δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια όσο η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο.
Η νέα επίθεση Τραμπ και η απάντηση του Ζελένσκι
Οι δηλώσεις του Ουκρανού προέδρου ήρθαν μία ημέρα μετά την παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αμφισβήτησε την ανάγκη παραμονής του στην εξουσία. Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε τον Ζελένσκι ότι δεν έχει καταφέρει να πετύχει συμφωνία με τη Μόσχα και συνέδεσε τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις με την αύξηση των τιμών του ντίζελ στις ΗΠΑ.
«Προτείνω να αποκτήσουν έναν νέο ηγέτη που θα μπορεί να κάνει συμφωνία, γιατί θα μπορούσε να είχε πετύχει πολλές συμφωνίες και για κάποιον λόγο δεν το κάνει», δήλωσε ο Τραμπ, σύμφωνα με το Associated Press.
Η τοποθέτησή του ήρθε μετά την απόφαση της Ουάσιγκτον να αναστείλει προσωρινά ορισμένες κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικών καυσίμων. Η κίνηση συνδέθηκε με την προσπάθεια περιορισμού των υψηλών τιμών ενέργειας, ενώ προκάλεσε αντιδράσεις στην Ουκρανία και σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων αποτελούν σημαντική πηγή χρηματοδότησης για τη Ρωσία.Ο Ζελένσκι απάντησε ότι η επιλογή της πολιτικής ηγεσίας της Ουκρανίας ανήκει στους πολίτες της χώρας. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι και ο Πούτιν θα επιθυμούσε να αλλάξει η ηγεσία στο Κίεβο, υποστηρίζοντας ότι οι αποφάσεις για το μέλλον της χώρας δεν μπορούν να επιβάλλονται από το εξωτερικό.
Το ενδεχόμενο εκλογών και τα εμπόδια εν μέσω πολέμου
Η διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία αποτελεί εδώ και μήνες αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης. Ο στρατιωτικός νόμος, που ισχύει από την έναρξη της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας, δεν επιτρέπει τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών όσο παραμένει σε ισχύ. Για να οργανωθεί ψηφοφορία, θα πρέπει επομένως να αντιμετωπιστούν τόσο τα νομικά ζητήματα όσο και οι σοβαρές δυσκολίες ασφαλείας.
Μεγάλο μέρος της χώρας εξακολουθεί να δέχεται ρωσικές επιθέσεις, ενώ εκατομμύρια Ουκρανοί έχουν εγκαταλείψει την πατρίδα τους και άλλοι ζουν σε περιοχές υπό ρωσική κατοχή. Η οργάνωση μιας εκλογικής διαδικασίας που θα επιτρέπει την ισότιμη συμμετοχή των πολιτών και θα διασφαλίζει την αξιοπιστία της ψήφου παραμένει σύνθετο εγχείρημα.
Ο Ζελένσκι είχε δηλώσει τον Φεβρουάριο ότι οι εκλογές θα πρέπει να πραγματοποιηθούν όταν θα υπάρχουν οι απαραίτητες εγγυήσεις ασφαλείας και κατάπαυση του πυρός. Τον Αύγουστο, είχε προειδοποιήσει ότι μια ψηφοφορία εν μέσω πολέμου θα μπορούσε να διχάσει βαθιά τη χώρα.
Η νέα του πρόταση, με αναφορά σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα 60 ημερών, επαναφέρει το ζήτημα στο επίκεντρο της συζήτησης για τον τερματισμό του πολέμου. Δεν συνιστά, ωστόσο, ανακοίνωση ημερομηνίας εκλογών, καθώς προϋποθέτει συμφωνία της Ρωσίας και συνθήκες που θα επιτρέπουν την ασφαλή διεξαγωγή τους.
Η πρόταση για αμοιβαία παύση των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές
Παράλληλα, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι το Κίεβο είναι διατεθειμένο να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, εφόσον η Μόσχα σταματήσει τα πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας.
«Η Ουκρανία θα είναι έτοιμη να σταματήσει να πλήττει τα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, εάν η Ρωσία σταματήσει να πλήττει τις ενεργειακές μας υποδομές», έγραψε ο Ζελένσκι στην πλατφόρμα X.
Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια του Κιέβου να συνδέσει οποιαδήποτε αποκλιμάκωση με αμοιβαίες δεσμεύσεις. Η ουκρανική πλευρά επιμένει ότι δεν αρκεί να σταματήσουν μόνο οι δικές της επιθέσεις, αλλά απαιτείται αντίστοιχη κίνηση από τη Ρωσία.
Οι δηλώσεις για τις εκλογές και τις ενεργειακές υποδομές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον πιέζει για συμφωνία, ενώ οι δύο πλευρές εξακολουθούν να ανταλλάσσουν πλήγματα. Το ερώτημα παραμένει αν η πρόταση για δίμηνη εκεχειρία μπορεί να αποτελέσει βάση διαπραγμάτευσης ή αν οι διαφωνίες για τους όρους μιας συμφωνίας θα διατηρήσουν το αδιέξοδο.
