Κυρίαρχο θέμα των συζητήσεων η Τεχνητή Νοημοσύνη Εικόνα: Kirill Kudryavtsev/AFP
Είναι αυτονόητο ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα ήταν από τα κυρίαρχα θέματα στην 78η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης που οδεύει προς τη λήξη της. Μόνο που η κυρίαρχη διάθεση αυτών των συζητήσεων ήταν ο φόβος, η αγωνία για το ποιες κατηγορίες από μας θα γίνουν περιττές από το νέο αυτό ανθρώπινο επίτευγμα, ένας φόβος που θυμίζει τον τρόμο των ανθρώπων μπροστά στην πρώτη μηχανή στις αρχές της εκβιομηχάνισης.
Ο τόνος θα μπορούσε να είναι διαφορετικός: πώς να αξιοποιήσουμε καλύτερα προς όφελός μας τις καινοφανείς δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης; Ο Γερμανός υφυπουργός Πολιτισμού Βόλφραμ Βάιμερ μάλιστα απείλησε εν χορδαίς και οργάνοις ότι θα τρίξει τα δόντια των τεχνολογικών κολοσσών. Αλλά το μόνο συγκεκριμένο που εξήγγειλε ήταν ο θεσμός της “καλύτερης λογοτεχνικής λέξης της χρονιάς”! Κι αυτό, ενώ οι πάντες γνωρίζουν ότι με χορδές δεν βάφονται κόκκινα αυγά.
Η Τσεχία απέκτησε πρόσβαση στη θάλασσα
Ο ομόλογός του Ότο Κλέμπιρ από την Τσεχία, τιμώμενη χώρα φέτος στη Φρανκφούρτη, εισέπραξε σφυρίγματα και γιουχαΐσματα ως εκπρόσωπος της άκρως συντηρητικής κυβέρνησης Μπάμπις. Δεν του συγχωρούν ότι απέλυσε τη διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης της Πράγας και περιέκοψε αδρά την οικονομική ενίσχυση του πολιτισμού. Οι παριστάμενοι στα εγκαίνια δεν πολυάκουσαν τί είπε, όλοι όμως άκουσαν τί είπε μετά απ’ αυτόν η Τσέχα συγγραφέας Ράντκα Ντενεμάρκοβα: «Οι υπουργοί έρχονται και παρέρχονται, αλλά η λογοτεχνία παραμένει».
Κατά τα άλλα η Πράγα μας μπέρδεψε επιλέγοντας ως σύνθημα της παρουσίας της το «Μια παραθαλάσσια χώρα», μόνο και μόνο επειδή στο «Χειμωνιάτικο παραμύθι» του Σαίξπηρ η Βοημία εμφανίζεται να διαθέτει παράλια. Στο περίπτερο της τιμώμενης χώρας ένας κόκκινος φάρος προέβαλλε λογοτεχνικά χωρία στον χώρο, υπερπλήρη από υπερμεγέθη φουσκωτά βότσαλα. Αυτό εννοούσαμε, υποστήριξαν οι διοργανωτές, η Τσεχία είναι μια χώρα, στην οποία εκβράζονται λογοτεχνικά έργα, ιδέες, επινοήσεις του πνεύματος…
Ελληνικά βιβλία με γερμανικές πτυχές
Η ελληνική συμμετοχή στην έκθεση υπό την αιγίδα της νέας ηγεσίας του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού ωραία συγκροτημένη με 47 εκδότες στο εθνικό περίπτερο και εκδηλώσεις εν μέρει ενταγμένες στο συνολικό πρόγραμμα της διοργάνωσης, πράγμα που προϋποθέτει έγκαιρες παρεμβάσεις. Από τα βιβλία που μεταφράστηκαν φέτος στα γερμανικά, ας αναφέρουμε τα ημερολόγια του Σεφέρη για τα χρόνια 1941-1944, την περίοδο δηλαδή της γερμανικής κατοχής.
Αλλά και το υπό έκδοση βιβλίο της Ίριδας Τζαχίλη «Μια γερμανική συλλογή γραμματοσήμων», αυτήν που εμπιστεύθηκε στη μητέρα της, νεαρή φιλόλογο τότε, ένας Γερμανός αξιωματικός στην κατεχόμενη Θεσσαλονίκη. Αναμένεται να κυκλοφορήσει από τις πανεπιστημιακές εκδόσεις Ρωμιοσύνη σε μετάφραση Τέο Βότσου. Μόλις πρόσφατα εξάλλου κυκλοφόρησε σε μετάφραση Αντρέα Σέλινγκερ από τον οίκο KLAK η νουβέλα του Χρήστου Αστερίου Μικρές αυτοκρατορίες – Muratti: Ένας αποχαιρετισμός, στην οποία ο αφηγητής ακολουθεί τα ίχνη της καπνοβιομηχανίας Μουράτογλου τον 19ο αιώνα που μεταξύ άλλων τον φέρνουν και στο Βερολίνο.
Δεν ξεχάσαμε βέβαια τον Πέτρο Μάρκαρη που δεν μας αφήνει να τον ξεχάσουμε εδώ και εικοσιπέντε χρόνια. Ο οίκος της Ζυρίχης Diogenes τον ανακάλυψε λίγο πριν το 2001, όταν τιμώμενη χώρα στη Φρανκφούρτη ήταν η Ελλάδα. Ο Μάρκαρης είχε εμπορική επιτυχία στον γερμανόφωνο χώρο, ο αστυνόμος Χαρίτος έγινε γνωστός και αγαπητός, αλλά και κάτι ακόμα. Ο Μάρκαρης γράφει συνέχεια, κάτι που συντηρεί το ενδιαφέρον και τις προσδοκίες του κοινού του. Φέτος κυκλοφόρησε στα γερμανικά λίγο πριν από την έκθεση το βιβλίο του «Η βία της αποτυχίας» σε μετάφραση Μιχαέλας Πρίντσινγκερ.
