Η ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, η διαχείριση των κλιματικών κινδύνων και οι προκλήσεις της ανακαίνισης των υφιστάμενων κτιρίων βρέθηκαν στο επίκεντρο τριών θεματικών πάνελ της Prodexpo 2026, η οποία πραγματοποιείται στις 14 και 15 Οκτωβρίου στο Ωδείο Αθηνών.
Η ενσωμάτωση της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD) στο εθνικό δίκαιο, η ανάγκη διαμόρφωσης ενός σταθερού και ρεαλιστικού κανονιστικού πλαισίου και οι επιπτώσεις των νέων απαιτήσεων για τους ιδιοκτήτες και την αγορά ακινήτων αποτέλεσαν βασικούς άξονες των συζητήσεων.
Ο Δημήτρης Αθανασίου, Senior Energy Expert στο IEECP, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα ως προς την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη προσαρμογής στο νέο πλαίσιο. «Πρέπει να παραδεχτώ ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος. Θυμάμαι ότι, όταν εκδόθηκαν τα πρώτα πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης, δεν υπήρχε καθόλου ζήτηση.
Σήμερα, όμως, όπως γνωρίζετε, η ενεργειακή απόδοση έχει ενταχθεί σε όλες τις σχετικές συζητήσεις και διαδικασίες. Ωστόσο, όσον αφορά τη νέα οδηγία, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι η ενσωμάτωσή της στο εθνικό δίκαιο. Χρειάζεται να ενσωματώσουμε την οδηγία και να διαμορφώσουμε ένα σταθερό κανονιστικό πλαίσιο. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς η αγορά χρειάζεται σταθερότητα και κανονιστική ασφάλεια. Παράλληλα, όμως, χρειαζόμαστε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο. Αν δεν είναι ρεαλιστικό, δεν πρόκειται να λειτουργήσει. Αυτή είναι η εμπειρία μου».
Από την πλευρά του, ο John Newton, Director στο STP Strategic, ανέλυσε τις βασικές αλλαγές που εισάγει η οδηγία, εστιάζοντας στα κτίρια μηδενικών εκπομπών και στις επιπτώσεις των νέων ενεργειακών απαιτήσεων για τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των ακινήτων. «Η οδηγία EPBD είναι ένα σύνθετο κείμενο. Επομένως, θεωρώ ότι το καλύτερο για την ώρα είναι να το εξηγήσουμε με απλό τρόπο. Με απλά λόγια, πρόκειται για ένα κτίριο που καταναλώνει πολύ λίγη ενέργεια. Η ενέργεια που καταναλώνει πρέπει να προέρχεται από βιώσιμες πηγές, είτε επιτόπου είτε από κάποια κοντινή περιοχή. Τι σημαίνει αυτό για τους ιδιοκτήτες; Τρία πράγματα.
Το πρώτο είναι μάλλον προφανές: δεν θα επιτρέπεται η εγκατάσταση λεβήτων πετρελαίου ή φυσικού αερίου σε νέα κτίρια. Το δεύτερο, θα έλεγα, είναι ότι θα αλλάξει η κλίμακα αξιολόγησης των ενεργειακών πιστοποιητικών. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα κτίρια της ενεργειακής κατηγορίας Α θα είναι κτίρια μηδενικών εκπομπών. Κατά συνέπεια, ένα κτίριο που σήμερα μπορεί να θεωρείται ενεργειακά αποδοτικό, αύριο ενδέχεται να θεωρείται απλώς μέτριο. Επομένως, θεωρώ σημαντικό να τονίσουμε το εξής: κάθε κτίριο που σχεδιάζετε σήμερα θα εισέλθει στην αγορά υπό αυτό το νέο καθεστώς. Γι’ αυτό, φροντίστε να το σχεδιάσετε εξαρχής με βάση τις νέες απαιτήσεις».
Τη συζήτηση συντόνισε η Κρύστα Πετροπούλου, Investment, Sales and Asset Management Director στην Telekom Estate, η οποία υπογράμμισε τη σημασία της αποτύπωσης της υφιστάμενης ενεργειακής κατάστασης των ακινήτων, προκειμένου οι ιδιοκτήτες να είναι προετοιμασμένοι για την εφαρμογή των νέων κανόνων. «Πρέπει να γνωρίζουμε τα ακίνητά μας, όσοι έχουμε υφιστάμενα ακίνητα, να ξέρουμε ποια είναι η σημερινή ενεργειακή τους κατάσταση, ώστε να είμαστε έτοιμοι να εφαρμόσουμε τους καινούργιους κανόνες και να αρχίσουμε τις αναβαθμίσεις».
Διαχείριση των κλιματικών κινδύνων στα σύγχρονα χαρτοφυλάκια ακινήτων
Η ενσωμάτωση του κλιματικού κινδύνου στις επενδυτικές αποφάσεις, η αποτίμηση του ενσωματωμένου άνθρακα στα δομικά υλικά και η ανάγκη προσαρμογής των κτιρίων στις νέες κλιματικές συνθήκες αποτέλεσαν βασικά θέματα σε συζήτηση ανάμεσα στη Δίκα Αγαπητίδου, MRICS, Founder & Director, στη JLL – Athens Economics, τον Andries van der Walt, Director, Global Real Estate στη BIP.Verco και τον Αλέξανδρος Αθανασούλας, Πρόεδρος της SBC Greece.
Η κυρία Αγαπητίδου αναφέρθηκε στην αυξανόμενη σημασία της τιμολόγησης του κλιματικού κινδύνου και του ενσωματωμένου άνθρακα, επισημαίνοντας τον ρόλο των δομικών υλικών και τις προκλήσεις για την ελληνική αγορά. «Βρίσκω ότι είναι πάρα πολύ ενθαρρυντικό ότι η κυβερνήσεις έχουν αρχίσει να μετακινούνται προς από την παρακολούθηση του λειτουργικού άνθρακα στον καθορισμό αυστηρών ορίων και στην τιμολογιακή πολιτική του ενσωματωμένου άνθρακα στα δομικά υλικά π.χ. Στο σκυρόδεμα, στον άνθρακα, στο αλουμίνιο και στο χάλυβα. Και νομίζω ότι σαν χώρα που έχουμε παραγωγή σκυροδέματος και τσιμέντου αυτός είναι ένας προβληματισμός που πρέπει να μπει σε αυτό τον κλάδο διότι αφορά πρωτίστως στο σήμερα αλλά κυρίως το μέλλον» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Andries van der Walt εστίασε στην αποτελεσματικότητα των μέτρων απανθρακοποίησης, τονίζοντας ότι η πραγματική τους αξία εξαρτάται από την επιτυχή εφαρμογή τους και από το κατά πόσο επιτυγχάνουν τους στόχους για τους οποίους σχεδιάστηκαν.
«Πιστεύω ότι τα μέτρα απαλλαγής από τον άνθρακα που προσφέρουν τη μεγαλύτερη αξία είναι αυτά που λειτουργούν πραγματικά. Αυτοί που παραδίδουν αυτό για το οποίο σχεδιάστηκαν να παραδώσουν. Ναι, ορισμένα μέτρα έχουν ταχύτερη απόδοση από άλλα, αλλά γενικά το μεγαλύτερο πρόβλημα που βλέπω είναι ότι δεν υπόσχονται αυτό που δεν παραδίδουν αυτό που υπόσχονται να παραδώσουν. Και αυτό είναι μια πρόκληση. Έτσι η αποτυχία συχνά έγκειται στον τρόπο που υλοποιούνται τα μέτρα».
Στο ερώτημα ποιες παρεμβάσεις δημιουργούν αξία, ο κ. Αθανασούλας, ανέδειξε τη σημασία του σχεδιασμού των κτιρίων με βάση τις πραγματικές κλιματικές συνθήκες, αναφερόμενος στην αύξηση των αναγκών ψύξης και στις επιπτώσεις που έχει ο σχεδιασμός των κτιρίων στην ενεργειακή τους συμπεριφορά.
«Η ενέργεια για την ψύξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2018-2024 διπλασιάστηκε. Στην Ελλάδα αυξήθηκε 103%. Είμαστε η τρίτη στην Ευρώπη πίσω από την Ισπανία και την Ιταλία που προφανώς είναι πολύ μεγαλύτερες αγορές από ό,τι είμαστε εμείς. Αυτό δεν είναι συμπεριφορά, είναι σχεδιασμός. Κάνουμε κάτι fundamentally λάθος.
Χτίζουμε για ένα κλίμα που δεν υπάρχει πια και μετά το εξαγοράζουμε εγκαθιστώντας διάφορα είδη μηχανημάτων τα οποία πρέπει τώρα να καταλήξουμε. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πέρα από τα certifications και το πώς εφαρμόζουμε αυτά τα μέτρα σε ευρωπαϊκό σε εθνικό και σε επιχειρηματικό επίπεδο πόσο σημαντικά είναι να τα λαμβάνουμε υπόψη μας στη φάση του σχεδιασμού. Δεν υπάρχει απάντηση στο ποια κτίρια κινδυνεύουνε. Νομίζω ότι με την έννοια της πολυπλοκότητας των καταστροφών κινδυνεύουμε όλοι», δήλωσε.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Χαράλαμπος Γιαννικόπουλος, Managing Director της DCarbon, ο οποίος αναφέρθηκε στο ασφαλιστικό κενό έναντι των φυσικών καταστροφών στην Ελλάδα, στις ακραίες θερμοκρασίες και στη σταδιακή ενσωμάτωση του ενσωματωμένου άνθρακα στις επενδυτικές αποφάσεις.
Η ψηφιακή ανακαίνιση
Οι τεχνικές και κατασκευαστικές προκλήσεις της ενεργειακής αναβάθμισης και της ανακαίνισης των υφιστάμενων κτιρίων αποτέλεσαν το αντικείμενο της τρίτης συζήτησης.
Ο Πλάτωνας Στυλιανού, Πρόεδρος του European Council of Civil Engineers, ανέδειξε τη σημασία της ολοκληρωμένης μελέτης και αποτίμησης μιας κατασκευής πριν από την έναρξη οποιασδήποτε εργασίας, υπογραμμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο των τεχνικών ελέγχων και των κατάλληλων υπολογιστικών εργαλείων. «Ο ρόλος του πολιτικού μηχανικού είναι πάρα πολύ σοβαρός και πάρα πολύ σημαντικός σε αυτά τα θέματα. Πρέπει να προηγείται όλων των εργασιών η ολοκληρωμένη ως έλεγχος μελέτη και αποτίμηση της κατασκευής. Ο εργαστηριακός έλεγχος η μοντελοποίηση του μέσα από κάποιον σωστό πρόγραμμα ένα software υπολογιστικό το οποίον αν είναι και φαίνεται λέμε ανάλυση είναι ακόμη καλύτερα γιατί δεν μπορείς εύκολα να αποτιμήσεις και να κάνεις μια pushover αν δεν έχεις τα σωστά εργαλεία», επισήμανε.
Από την πλευρά του, ο Γεώργιος Ταμπουρέας, General Manager της Telekom Estate, εστίασε στην πρόκληση της τεχνολογικής απαξίωσης των κτιρίων, επισημαίνοντας ότι η μεγάλη διάρκεια ζωής των ακινήτων έρχεται σε αντίθεση με τον ταχύ ρυθμό εξέλιξης των ψηφιακών τεχνολογιών. Παράλληλα, ανέδειξε την ψηφιακή ανακαίνιση ως μια νέα κατηγορία επενδύσεων στην αγορά ακινήτων.
«Σήμερα ζούμε ένα παράδοξο. Μπορούμε να έχουμε ένα ολοκαίνουργιο κτίριο, κατασκευασμένο με σύγχρονες προδιαγραφές, το οποίο όμως να είναι ήδη τεχνολογικά παρωχημένο. Αυτό συμβαίνει επειδή ο κύκλος ζωής ενός κτιρίου είναι 40-50 χρόνια, ενώ ο κύκλος εξέλιξης των ψηφιακών τεχνολογιών έχει φτάσει να μετριέται ακόμα και σε μήνες. Εμείς προσέχουμε να είμαστε future proof τουλάχιστον σε αυτό, αλλά βλέπουμε πώς τρέχει η τεχνολογία και είναι κάτι που πρέπει να το προσέξουμε. Δημιουργείται μια νέα κατηγορία επενδύσεων στο real estate που είναι η ψηφιακή ανακαίνιση».
Τον συντονισμό της συζήτησης είχε ο Αλέξανδρος Μπαζιωτόπουλος, Associate Director, Development Management Arbitrage Development.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα prodexpo.gr.
