Σε μια εποχή όπου η εικόνα κυριαρχεί μέσα από τα κινητά τηλέφωνα και την ψηφιακή τεχνολογία, ο κινηματογράφος αποτελεί πάντα τον δημιουργικό κόσμο της έκφρασης και της αφήγησης μέσα από την εικόνα. Και αυτό ακριβώς καλούνται, όχι απλώς να γνωρίσουν οι μαθητές, αλλά να γίνουν μέρος του, να συμμετέχουν ενεργά σε αυτό τον τρόπο δημιουργίας, μέσα από το 1ο Φεστιβάλ Κινηματογραφικής Παιδείας «Movie Making Magic», με εργαστήρια και εκπαιδευτικές προβολές στον δήμο Λυκόβρυσης-Πεύκης. Η πρωτοβουλία συνδέεται με τις προτεραιότητες της Εθνικής Στρατηγικής για την Παιδεία στα Μέσα, που προετοιμάζει η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.
Με τη συμμετοχή περισσοτέρων των 500 μαθητών και μαθητριών από σχολεία όλης της Αττικής, το 1ο Φεστιβάλ Κινηματογραφικής Παιδείας συνδυάζει τη μαθητική κινηματογραφική δημιουργία με την ενεργή συμμετοχή των παιδιών και την εκπαιδευτική αξιοποίηση της Έβδομης Τέχνης. Διοργανώνεται από την Κινηματογραφική Λέσχη Πεύκης, σε συνεργασία με τον δήμο Λυκόβρυσης-Πεύκης, το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ) και τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. Τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και της Περιφέρειας Αττικής, με στόχο την ενίσχυση της δημιουργικής έκφρασης, της οπτικοακουστικής παιδείας και της συνεργατικής μάθησης των μαθητών.
Στον κόσμο της ταχύτητας και της ψηφιακής πραγματικότητας
Πώς δημιουργείται μια εικόνα; Πώς διαμορφώνεται μια ιστορία μέσα από τον κινηματογραφικό φακό; Και πώς μπορούν τα παιδιά να αναπτύξουν την ικανότητα να διακρίνουν την πραγματικότητα από την κατασκευασμένη αφήγηση, σ’ έναν κόσμο όπου η εικόνα και η πληροφορία διακινούνται με πρωτοφανή ταχύτητα;
Σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να δώσει πρακτικές απαντήσεις το 1ο Φεστιβάλ Κινηματογραφικής Παιδείας «Movie Making Magic», με τη συμμετοχή μαθητών από σχολεία της Αττικής.
Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που υπερβαίνει τα όρια μιας συμβατικής κινηματογραφικής διοργάνωσης. Οι μαθητές δεν παρακολουθούν απλώς ταινίες, αλλά γίνονται οι ίδιοι δημιουργοί, αφηγητές και κριτές. Παράγουν το δικό τους οπτικοακουστικό περιεχόμενο, παρακολουθούν τις δημιουργίες των συνομηλίκων τους και συμμετέχουν στην αξιολόγησή τους, καλλιεργώντας την παρατηρητικότητα, τη συνεργασία και την κριτική τους ικανότητα.
Η συγκεκριμένη εκπαιδευτική προσέγγιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία στη σημερινή ψηφιακή πραγματικότητα. Τα παιδιά μεγαλώνουν σ’ ένα περιβάλλον, όπου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι αλγόριθμοι και η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο ενημερώνονται, επικοινωνούν και αντιλαμβάνονται τον κόσμο. Σε αυτές τις συνθήκες, η εξοικείωση με τους μηχανισμούς παραγωγής της εικόνας και της πληροφορίας αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ψηφιακού και μιντιακού γραμματισμού.
Από την προστασία στην ενδυνάμωση των παιδιών
Στο πλαίσιο αυτό, η σημασία του Φεστιβάλ συνδέεται με μια ευρύτερη προτεραιότητα δημόσιας πολιτικής, που είναι η ανάγκη για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον και αυτή να συνοδεύεται από συστηματική εκπαίδευση και ενδυνάμωση.
Η συζήτηση για την ασφαλέστερη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τους ηλικιακούς περιορισμούς και την ευθύνη των ψηφιακών πλατφορμών αναδεικνύει τη σημασία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου παρεμβάσεων. Ωστόσο, η αποτελεσματική προστασία των παιδιών δεν εξαντλείται στη θέσπιση κανόνων. Προϋποθέτει παράλληλα την ανάπτυξη της ικανότητάς τους να αναγνωρίζουν την παραπληροφόρηση, να κατανοούν τις τεχνικές επηρεασμού και να αξιολογούν κριτικά το περιεχόμενο, με το οποίο έρχονται καθημερινά σε επαφή.
Η μετάβαση από τον παθητικό καταναλωτή στον ενεργό και κριτικά σκεπτόμενο δημιουργό περιεχομένου, βρίσκεται στον πυρήνα της σύγχρονης παιδείας στα μέσα. Αυτή είναι και μία από τις βασικές κατευθύνσεις που αναδεικνύονται στο πλαίσιο της προετοιμασίας της Εθνικής Στρατηγικής για την Παιδεία στα Μέσα, την οποία επεξεργάζεται η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, με ορίζοντα παρουσίασης τον Ιανουάριο του 2027.
Η υπό διαμόρφωση στρατηγική αποσκοπεί στην ενίσχυση της κριτικής κατανόησης των μέσων ενημέρωσης και του ψηφιακού περιβάλλοντος, με ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά και στους νέους. Στο επίκεντρο βρίσκεται η καλλιέργεια δεξιοτήτων που επιτρέπουν στους πολίτες να αξιολογούν την αξιοπιστία των πληροφοριών, να αναγνωρίζουν παραπλανητικό περιεχόμενο και να συμμετέχουν με υπευθυνότητα και δημιουργικότητα στον δημόσιο διάλογο.
Έτσι, δράσεις όπως το «Movie Making Magic» αναδεικνύουν τις δυνατότητες της συνεργασίας της Πολιτείας με την εκπαιδευτική κοινότητα, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους φορείς του πολιτισμού για την ανάπτυξη ενός ευρύτερου οικοσυστήματος παιδείας στα μέσα.
Οι μαθητές γίνονται παράλληλα δημιουργοί και θεατές
Στις αρχές Σεπτεμβρίου ολοκληρώθηκε η υποβολή των μαθητικών ταινιών στην ειδική ψηφιακή πλατφόρμα του Φεστιβάλ, σηματοδοτώντας έτσι την έναρξη αυτής της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Μαθητές και εκπαιδευτικοί των σχολείων που συμμετέχουν στο «Movie Making Magic», ανέλαβαν να παρακολουθήσουν και να αξιολογήσουν τις ταινίες των υπόλοιπων σχολικών ομάδων, βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων.
Η συμμετοχή των μαθητών στη διαδικασία αξιολόγησης αποτέλεσε ένα από τα ξεχωριστά στοιχεία του Φεστιβάλ. Τα παιδιά, αφού ολοκλήρωσαν τη δική τους κινηματογραφική δημιουργία, είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τις δουλειές των συνομηλίκων τους από τη θέση του θεατή και του αξιολογητή, να διαμορφώσουν άποψη, να αναγνωρίσουν διαφορετικές δημιουργικές προσεγγίσεις και να συμμετάσχουν ενεργά στην ανάδειξη των ταινιών που ξεχώρισαν.
Η ανταπόκριση των μαθητών, υπήρξε ιδιαίτερα ενθουσιώδης και οι εκπαιδευτικοί χαρακτήρισαν τη διαδικασία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, εκφράζοντας θετικά σχόλια για την εμπειρία των μαθητών τους. Η δυνατότητα να αξιολογήσουν οι ίδιοι τις ταινίες των άλλων σχολείων, προσέδωσε στο Φεστιβάλ έναν ιδιαίτερο παιδαγωγικό χαρακτήρα, ενισχύοντας την κριτική σκέψη, την ενεργή συμμετοχή και την ουσιαστική επαφή των παιδιών με την κινηματογραφική γλώσσα.
Η πρώτη φάση αξιολόγησης ολοκληρώθηκε και τα αποτελέσματα της σχολικής κοινότητας παραδόθηκαν στην τριμελή κριτική επιτροπή του Φεστιβάλ. Οι δέκα ταινίες που συγκέντρωσαν την υψηλότερη βαθμολογία από μαθητές και εκπαιδευτικούς προχώρησαν στην τελική φάση, όπου αξιολογήθηκαν από τρεις διακεκριμένους εκπροσώπους του κινηματογραφικού χώρου, τον Δημήτρη Καλαντίδη, πρόεδρο της Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Λεσχών Ελλάδας, τον Σπύρο Σιάκα, αναπληρωτή καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και τον Χρήστο Μήτση, κριτικό κινηματογράφου στο περιοδικό Αθηνόραμα.
Η ανάδειξη των τριών βραβευμένων ταινιών θα προκύψει από τον συνδυασμό της βαθμολογίας της σχολικής κοινότητας και της κριτικής επιτροπής, δίνοντας ουσιαστικό ρόλο στη γνώμη των ίδιων των μαθητών και των εκπαιδευτικών.
Μια εβδομάδα γεμάτη κινηματογράφο
Και αυτή εδώ η εβδομάδα έκανε επίκεντρο τον κινηματογράφο για τους μαθητές, αφού από τις 12 έως τις 16 Οκτωβρίου, το Φεστιβάλ πέρασε σε μια εξίσου δημιουργική φάση, με την πραγματοποίηση περισσότερων από 10 κινηματογραφικών εργαστηρίων και εκπαιδευτικών προβολών σε τρία σημεία του δήμου Λυκόβρυσης-Πεύκης, στο Δημοτικό Θέατρο Πεύκης, στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων «Μανόλης Αναγνωστάκης» και στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα Μερκούρη» στο Ηλιακό Χωριό.
Στις δράσεις συμμετέχουν περισσότεροι από 500 μαθητές και μαθήτριες από σχολεία της Αττικής, συνοδεία των εκπαιδευτικών τους, με στόχο να γνωρίσουν τον κινηματογράφο όχι μόνο ως θεατές, αλλά και ως πεδίο δημιουργίας, έκφρασης, συνεργασίας και μάθησης.
Μέσα από βιωματικά εργαστήρια και επιλεγμένες εκπαιδευτικές προβολές, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με διαφορετικές πτυχές της κινηματογραφικής τέχνης, γνωρίζουν δημιουργικές διαδικασίες και ανακαλύπτουν τις δυνατότητες του κινηματογράφου ως εκπαιδευτικού εργαλείου. Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη συμβολή σημαντικών φορέων κινηματογραφικής εκπαίδευσης και επαγγελματιών του χώρου:
– του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ)
– του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους
– του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής
– του Νεανικού Πλάνου
– του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων
– των ανεξάρτητων κινηματογραφιστών Ταξιάρχη Δεληγιάννη και Βασίλη Τσιουβάρα
– του οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού»
Την επιμέλεια των κινηματογραφικών εργαστηρίων και των εκπαιδευτικών προβολών ανέλαβε ο πολιτιστικός διαχειριστής και υπεύθυνος Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων στο Νεανικό Πλάνο Κώστας Κορρές. Μέσα από τη συνάντηση των μαθητών με επαγγελματίες και φορείς του κινηματογράφου, το «Movie Making Magic» φιλοδοξεί να καλλιεργήσει τη δημιουργικότητα, την οπτικοακουστική παιδεία και την εξοικείωση των παιδιών με την τέχνη του κινηματογράφου, προσφέροντάς τους ερεθίσματα που μπορούν να αξιοποιήσουν τόσο στη σχολική ζωή όσο και στη μελλοντική δημιουργική πορεία τους.
Η κορύφωση του Φεστιβάλ
Η αυλαία του 1ου Φεστιβάλ Κινηματογραφικής Παιδείας «Movie Making Magic» θα πέσει το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, στις 18:00, στο Δημοτικό Θέατρο Πεύκης, με την Τελετή Λήξης και τη βράβευση των μαθητικών ταινιών που θα ξεχωρίσουν.
Το Φεστιβάλ φιλοδοξεί να αναδείξει στην πράξη το ότι η κινηματογραφική παιδεία δεν περιορίζεται στην παρακολούθηση μιας ταινίας ή στην προσπάθεια δημιουργίας της, αλλά είναι μια ολοκληρωμένη εμπειρία, που ενθαρρύνει τους μαθητές να εκφραστούν, να συνεργαστούν, να παρατηρήσουν, να κρίνουν και να ανακαλύψουν νέους τρόπους στο να βλέπουν τον κόσμο μέσα από την κινηματογραφική τέχνη.
Η κινηματογραφική παιδεία, πέρα από μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης, μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστικό εργαλείο ενίσχυσης της κριτικής σκέψης και της ψηφιακής αυτονομίας των νέων. Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία καθιστά ολοένα ευκολότερη τη δημιουργία και τη διάδοση περιεχομένου, η ικανότητα κατανόησης και αξιολόγησης αποκτά καθοριστική σημασία για την ποιότητα της ενημέρωσης και εν τέλει για τη δημοκρατική ανθεκτικότητα.
