«Τα κτίρια δεν είναι ποτέ απλώς κτίρια. Είναι οι σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας μας αλλά και οι ενεργοί συντελεστές της». Με τη φράση αυτή, ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, εγκαινίασε χθες τη μεγάλη έκθεση «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Architecture in Greece – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος», που διοργανώνεται με την αρωγή της Βουλής, από τις 17 Οκτωβρίου 2026 έως τις 17 Ιανουαρίου 2027, στο πρώην δημόσιο καπνεργοστάσιο της οδού Λένορμαν, σε συνδιοργάνωση του Citylab και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ).
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Βουλής, ο κ. Ν. Κακλαμάνης εξήρε το ιδιαίτερα «φιλόδοξο επιστημονικό και πολιτιστικό εγχείρημα, που διατρέχει χιλιάδες χρόνια αρχιτεκτονικής δημιουργίας στον ελληνικό χώρο, από την προϊστορία έως τις μέρες μας», και στάθηκε σε ακόμη μία σημαντική διάσταση της συγκεκριμένης έκθεσης. Όπως τόνισε, «η συγκέντρωση, η επιστημονική τεκμηρίωση και η δημόσια παρουσίαση αυτού του πολύτιμου αρχιτεκτονικού αποθέματος αναδεικνύουν την ανάγκη να αποκτήσει η χώρα μας έναν σταθερό θεσμό, αφιερωμένο στην ιστορία και την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής της». «Η προοπτική ίδρυσης ενός ελληνικού Μουσείου Αρχιτεκτονικής αποτελεί εύλογο στόχο, που αξίζει να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικού διαλόγου και συνεργασίας ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα, τους πολιτιστικούς φορείς και την Πολιτεία», υπογράμμισε ο πρόεδρος της Βουλής, διαβεβαιώνοντας πως «η Βουλή θα είναι παρούσα σε αυτό το εγχείρημα».
Δεν παρέλειψε ν’ αναφερθεί και στη «βαθιά πολιτική αντίληψη της αρχιτεκτονικής που εξηγεί και τη σημασία που αποδίδει η Βουλή των Ελλήνων στη στήριξη πρωτοβουλιών που συνδέουν τον πολιτισμό με την κοινωνία των πολιτών». Όπως επεσήμανε, «ως πρόεδρος της Βουλής, θα ήθελα να σταθώ στην ιδιαίτερη σχέση της αρχιτεκτονικής με τη Δημοκρατία», υπογραμμίζοντας πως «ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζουμε τον δημόσιο χώρο δεν είναι ποτέ ουδέτερος: αποτυπώνει τις αντιλήψεις μας για τη συνύπαρξη, την ισότητα, την προσβασιμότητα και τη συμμετοχή». «Μια δημοκρατική κοινωνία χρειάζεται χώρους που ενώνουν, όχι χώρους που αποκλείουν. Χώρους ανοιχτούς, προσβάσιμους, φιλόξενους, που ενθαρρύνουν τη συνάντηση, την επικοινωνία και τον διάλογο», κατέληξε ο κ. Ν. Κακλαμάνης.
Στα εγκαίνια της έκθεσης τον πρωθυπουργό εκπροσώπησε η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη. Παρέστη επίσης ο γ΄ αντιπρόεδρος της Βουλής, Αθανάσιος Μπούρας και βουλευτές.
Η έκθεση «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος»
Πρόκειται για μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στη διαχρονική πορεία της αρχιτεκτονικής δημιουργίας στον ελληνικό χώρο, από την προϊστορία έως τη σύγχρονη εποχή. Αποτελεί μια συνθετική ανάγνωση της αρχιτεκτονικής ως τέχνης, επιστήμης, πολιτισμικής έκφρασης και ιστορικού τεκμηρίου, που ξεδιπλώνεται ως διάλογος ανάμεσα σε έργα διαφορετικών εποχών, αναζητώντας συνέχειες, συγγένειες, τομές και μετασχηματισμούς. Αφετηρία της εκθεσιακής αφήγησης αποτελεί η σκέψη του Δημήτρη Πικιώνη για τη «μυστηριακή γλώσσα του σχήματος» και την ικανότητα της μορφής να συνομιλεί με τον ιστορικό χρόνο. Ενοποιητικό στοιχείο αποτελεί ο ελληνικός τόπος – φυσικός και ανθρωπογενής – και οι πολιτισμικές διασυνδέσεις που τον διαμόρφωσαν. Παράλληλα, αναδεικνύεται η διαρκής διαλεκτική της αρχιτεκτονικής με τις άλλες καλές τέχνες, μέσα από μορφές, υλικά, τεχνικές και συμβολισμούς. Αρχιτεκτονικά σχέδια και σκίτσα, προπλάσματα, φωτογραφίες, έργα τέχνης, βιβλία, περιοδικά, κινηματογραφικά αποσπάσματα και υλικό από σημαντικά δημόσια και ιδιωτικά αρχεία συγκροτούν ένα πολύπλευρο σώμα τεκμηρίων.
Η έκθεση απευθύνεται τόσο στους ειδικούς όσο και στο ευρύ κοινό, προβάλλοντας την αρχιτεκτονική ως ουσιώδες μέρος της συλλογικής μνήμης και της πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας. Την επιμέλεια της έκθεσης έχουν αναλάβει οι: Σταύρος Αλιφραγκής (αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής), Μανόλης Κορρές (ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών), Παναγιώτης Πάγκαλος, (καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής) και Δημήτρης Φιλιππίδης, (ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ). Τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, του υπουργείου Πολιτισμού, της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, και πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Πράσινου Ταμείου και της Alpha Bank, καθώς και με την υποστήριξη του Μουσείου Ακρόπολης, του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, του ΣΑΔΑΣ – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων και του Συλλόγου των Αθηναίων.
