Η επόμενη φάση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και το κρίσιμο ερώτημα αν η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να διατηρήσει το μομέντουμ της διεύρυνσης βρέθηκαν στο επίκεντρο του 4ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών στις Βρυξέλλες.
Ο Gert Jan Koopman, Γενικός Διευθυντής Enlargement & Eastern Neighbourhood στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημείωσε ότι «πολλές χώρες έχουν πλέον σημαντική πιθανότητα ένταξης τα επόμενα χρόνια». Ερωτηθείς σχετικά, επεσήμανε ότι «η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις, ιδίως στη Σερβία, παραμένει αργή, αν και δεν υπάρχει οπισθοδρόμηση». Υπογράμμισε πως η διαδικασία εξέτασης των υπό ένταξη χωρών είναι «αποκλειστικά αξιολογική» και πως «η ΕΕ δεν έχει περιθώριο για λάθη σε μια εποχή με τόσες γεωπολιτικές προκλήσεις».
Από την πλευρά του, ο Υπουργός Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης της Σερβίας, Nemanja Starović τόνισε ότι «η Σερβία είναι προετοιμασμένη περισσότερο από άλλες υποψήφιες χώρες- ίσως μόνο το Μαυροβούνιο να βρίσκεται σε καλύτερη θέση». Αντέδρασε στην κριτική της τελευταίας έκθεσης της Κομισιόν, υπογραμμίζοντας πως «η Σερβία διαθέτει την ισχυρότερη οικονομία στην περιοχή», με το ΑΕΠ να έχει «τριπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια» και το βιοτικό επίπεδο να «πλησιάζει αυτό της Ελλάδας». Όπως είπε, «θέλουμε να αποτελέσουμε μέρος του θετικού μομέντουμ της διεύρυνσης» και κάλεσε την ΕΕ «να αναγνωρίσει τα βήματα προόδου που έχουν γίνει την τελευταία τετραετία».
Η Αναπληρώτρια Υπουργός στο Υπουργείο Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Εξωτερικών της Αλβανίας, Megi Fino τόνισε ότι για τη χώρα της «η συμμετοχή στην ΕΕ δεν είναι πλέον μια μακρινή φιλοδοξία». Όπως εξήγησε, «έχουν ανοίξει πολλά clusters και η διαδικασία, αν και απαιτητική, είναι απολύτως υλοποιήσιμη». Χρησιμοποίησε τη μεταφορά «χρειάζονται δύο για να χορέψεις τανγκό» για να περιγράψει τη σχέση υποψήφιων χωρών και Ένωσης, λέγοντας ότι «εμείς κάνουμε το δικό μας κομμάτι και πρέπει να το κάνει και η ΕΕ». Κάλεσε για «πολιτική ηγεσία και πρακτική ενίσχυση, σε τεχνικό και γεωστρατηγικό επίπεδο», υπογραμμίζοντας ότι «η διεύρυνση σημαίνει περισσότερη ασφάλεια, όχι μόνο για τα Δυτικά Βαλκάνια αλλά και για την Ευρώπη».
Ο Επικεφαλής Διαπραγματευτής του Μαυροβουνίου για την ένταξη στην ΕΕ, Predrag Zenović σημείωσε ότι «η διεύρυνση και η εμβάθυνση πρέπει να προχωρήσουν μαζί». Ανέφερε πως «το Μαυροβούνιο έχει καταβάλει μεγάλη προσπάθεια και φιλοδοξεί να κλείσει έξι κεφάλαια μέσα στο έτος», ενώ «τηρεί πλήρως την κοινή εξωτερική και αμυντική πολιτική της ΕΕ». Τόνισε ότι η ένταξη της χώρας του «θα αποτελέσει επιτυχία όχι μόνο του Μαυροβουνίου αλλά και της ίδιας της Ένωσης» και υποστήριξε πως «όλες οι νέες χώρες-μέλη πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα με τις ήδη υπάρχουσες, ανεξαρτήτως μεγέθους».
Από την πλευρά του, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Πρωθυπουργού της Σλοβακίας, Miroslav Lajčák τόνισε πως «υπάρχει όντως μομέντουμ για τη διεύρυνση, αλλά πρέπει να δούμε αν μπορεί να μετατραπεί σε αποτέλεσμα». Εξέφρασε την υποστήριξή του στη διαδικασία, με την προϋπόθεση ότι «η ΕΕ δεν θα αποδυναμωθεί» και ότι «οι έλεγχοι και τα κριτήρια θα συνεχιστούν και μετά την ένταξη». Αναφερόμενος στην Ουκρανία, είπε πως «θέλουμε καθαρούς ρόλους και σταθερούς κανόνες – να μη μετακινούνται τα γκολπόστ».
Τέλος, η Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ, Έλενα Λαζάρου, υπογράμμισε ότι «η ασφάλεια μετρά τώρα περισσότερο από ποτέ – στρατιωτική και οικονομική». Όπως είπε, η διεύρυνση σχετίζεται άμεσα «με την ανθεκτικότητα και την ενότητα της Ευρώπης», αγγίζοντας ζητήματα όπως οι κρίσιμες πρώτες ύλες και η ψηφιακή ασφάλεια. Αναφερόμενη στην Ουκρανία, επεσήμανε ότι η προοπτική ένταξής της «φέρνει μια νέα συζήτηση για το μέλλον της ΕΕ», καθώς απαιτεί έναν συνδυασμό «ήπιας ισχύος και στρατηγικής δύναμης».
Τη συζήτηση συντόνισε η Maria Tadeo, Head of EU News and Correspondent, Euronews.
