Οι λεηλασίες και οι βίαιες συγκρούσεις που σημειώθηκαν σε ολόκληρη τη Γαλλία το Σαββατοκύριακο απειλούν να αλλάξουν τις ισορροπίες στην προεκλογική κούρσα για την προεδρία της χώρας το 2027, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τους βασικούς διεκδικητές της εξουσίας. Η κρίση δίνει την ευκαιρία στην ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν να προβάλει την εικόνα της υποψήφιας που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη, ενώ ταυτόχρονα προκαλεί προβληματισμό για το κατά πόσο μια ενδεχόμενη νίκη της θα μπορούσε να οξύνει τις κοινωνικές αντιθέσεις που ανέδειξαν οι ταραχές.
Την ίδια στιγμή, ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, βρίσκεται σε δύσκολη θέση, καθώς οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι συνέβαλε στην ενίσχυση της οργής που εκδηλώθηκε στους δρόμους και εξελίχθηκε σε λεηλασίες και εμπρησμούς. Για τους κεντρώους υποψηφίους, η αναταραχή ενδέχεται να αποτελέσει ευκαιρία να αποκτήσουν μεγαλύτερη πολιτική παρουσία, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταφέρουν να διαφοροποιηθούν από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, η αντίδραση του οποίου στην πανεθνική κρίση θεωρείται ανεπαρκής.
Όπως επισημαίνει το «Politico», οι εξελίξεις οδηγούν την προεκλογική αναμέτρηση σε αχαρτογράφητα νερά. «Αν υπάρχει πραγματική κρίση, δεν ξέρεις πού μπορεί να οδηγήσει», δήλωσε συντηρητικός πολιτικός, ο οποίος διατηρεί τακτικές επαφές με στελέχη του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού και ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος προκειμένου να μιλήσει ανοιχτά για το θέμα.
Μαρίν Λεπέν: Ενισχύεται από την κρίση, αλλά αντιμετωπίζει κινδύνους
Η Μαρίν Λεπέν εμφανίζεται να αποκομίζει άμεσα πολιτικά οφέλη από τις ταραχές, κάτι που αναγνωρίζουν ακόμη και οι αντίπαλοί της. Η Ναταλί Λουαζό, ευρωβουλευτής της κεντροδεξιάς, δήλωσε ότι η αναταραχή του περασμένου Σαββάτου «ωφελεί την ακροδεξιά», κατηγορώντας τα στελέχη της ότι «περιφέρονται γύρω από τη βία σαν γύπες», σε συνέντευξή της.
Η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς έχει ήδη επιχειρήσει να εμφανιστεί ως εναλλακτική επιλογή για την προεδρία, απευθύνοντας την Κυριακή ένα συγκρατημένο μήνυμα προς τους πολίτες και προβάλλοντας τον εαυτό της ως την υποψήφια που μπορεί να εγγυηθεί μια «ειρηνευμένη Γαλλία». Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του κόμματός της, Εθνικός Συναγερμός, ο οποίος υιοθέτησε ακόμη πιο σκληρή στάση απέναντι στους διαδηλωτές, παρουσιάζοντας το κόμμα του ως τη μοναδική πολιτική δύναμη που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη.
Σε συνέντευξη Τύπου στο Παρίσι, ο Μπαρντελά ενίσχυσε τις προειδοποιήσεις για την έκταση των λεηλασιών, δηλώνοντας ότι οι ταραχοποιοί «σύντομα θα εισβάλλουν στα σπίτια των ανθρώπων». Παράλληλα, υποστήριξε ότι «οι Aρχές καταρρέουν», επιχειρώντας να αναδείξει την ανάγκη για αυστηρότερη αντιμετώπιση της κατάστασης.
Ωστόσο, η παρατεταμένη και ανεξέλεγκτη βία θα μπορούσε να αποδειχθεί δίκοπο μαχαίρι για τον Εθνικό Συναγερμό, ένα κόμμα που επί χρόνια κατηγορείται ότι συμβάλλει στην πρόκληση κοινωνικών αναταραχών. Το ενδεχόμενο αυτό έχει ήδη αρχίσει να συζητείται στο εσωτερικό του. «Κάποιοι λένε ότι αυτό δείχνει πως θα υπάρξουν ταραχές αν ο Εθνικός Συναγερμός έρθει στην εξουσία. Εγώ, όμως, δεν το πιστεύω», δήλωσε ο Σαρλ-Ανρί Γκαλουά, ένας από τους συμβούλους του Μπαρντελά.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον συντηρητικό πολιτικό που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, οι περίοδοι αστάθειας ενδέχεται να ωθήσουν τους Γάλλους να απομακρυνθούν από τις αντισυστημικές πολιτικές δυνάμεις και να στραφούν σε παραδοσιακούς πολιτικούς με μεγάλη εμπειρία. «Θα μπορούσαμε να καταλήξουμε με τον Ντε Γκολ στα Ηλύσια Πεδία», ανέφερε χαρακτηριστικά, παραπέμποντας στην κρίση του 1958, μετά την οποία ο πρώτος πρόεδρος της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας απέκτησε διευρυμένες εξουσίες.
Ζαν-Λικ Μελανσόν: Σε άμυνα απέναντι στις κατηγορίες
Ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δύσκολο πολιτικό δίλημμα, καθώς καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην υποστήριξη των διαδηλωτών και στην ανάγκη να αποστασιοποιηθεί από τα βίαια επεισόδια. Το κόμμα του, η Ανυπότακτη Γαλλία, είχε στηρίξει τις μαθητικές κινητοποιήσεις που προηγήθηκαν των ταραχών του περασμένου Σαββατοκύριακου, ενώ εκλεγμένοι εκπρόσωποι της ριζοσπαστικής Αριστεράς διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στους αποκλεισμούς δρόμων και άλλων σημείων, είτε καταγγέλλοντας φερόμενα περιστατικά αστυνομικής βίας είτε εκφράζοντας την υποστήριξή τους στους διαδηλωτές.
Στην πολιτική μάχη για την ηγεσία του χώρου της Αριστεράς, απέναντι στον κεντροαριστερό ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλικσμάν, ο Μελανσόν είχε καταφέρει να βρεθεί στο επίκεντρο της προσοχής. Ωστόσο, η βία των τελευταίων ημερών ενδέχεται να οδηγήσει σε πολιτική περιθωριοποίηση τη ριζοσπαστική Αριστερά, ιδιαίτερα καθώς η κυβέρνηση και οι πολιτικοί αντίπαλοί της την κατηγορούν ότι τροφοδοτεί την αναταραχή. «Προσπάθησαν να επιδεινώσουν την κατάσταση», υποστήριξε η Ναταλί Λουαζό.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της εταιρείας Κλάστερ 17 για το «Politico», ο 75χρονος Μελανσόν συγκαταλέγεται ήδη στους πολιτικούς που απορρίπτονται συχνότερα από τους Γάλλους ψηφοφόρους. Τη Δευτέρα επιχείρησε να περάσει στην αντεπίθεση, στρέφοντας τα πυρά του προς την κυβέρνηση και κατηγορώντας τον πρωθυπουργό ότι προκαλεί «αταξία», μετά τις δηλώσεις του τελευταίου πως ομάδες της άκρας Αριστεράς επιχειρούν να διαταράξουν την εκλογική διαδικασία.
Εντουάρ Φιλίπ: Αναζητά αποστάσεις από τον Μακρόν
Για τον κεντροδεξιό υποψήφιο για την προεδρία Εντουάρ Φιλίπ, οι ταραχές δεν αποτελούν ευνοϊκή εξέλιξη. Ο πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος ήταν ο πρώτος που διορίστηκε από τον Εμανουέλ Μακρόν, καλείται να απομακρυνθεί πολιτικά από τον πρώην προϊστάμενό του, καθώς η διαχείριση της κρίσης από τον πρόεδρο θεωρείται ανεπαρκής.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι κινητοποιήσεις θα μπορούσαν να του δώσουν την ευκαιρία να αναδείξει πιο δυναμικά την πολιτική του παρουσία και να απαντήσει στις επικρίσεις ότι η προεκλογική του εκστρατεία στερείται ενέργειας και δυναμισμού. Ο Φιλίπ θεωρείται ο κεντρώος υποψήφιος με τις καλύτερες πιθανότητες να επικρατήσει απέναντι στην ακροδεξιά, ωστόσο τα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις έχουν σταθεροποιηθεί τους τελευταίους μήνες και δυσκολεύεται να ξεχωρίσει μέσα στον προεκλογικό θόρυβο.
Μια σαφής διαφοροποίησή του από τον Μακρόν ενδέχεται να αποτελέσει την ευκαιρία που αναζητά. Ο πρώην πρωθυπουργός άσκησε έντονη κριτική στον πρόεδρο μετά την τηλεοπτική του ομιλία την Κυριακή, κατά την οποία δεν ανακοινώθηκαν συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης. «Θα προτιμούσα… αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης», έγραψε στο διαδίκτυο, προσθέτοντας ότι «αυτή η χώρα χρειάζεται κάποιον που να έχει τον έλεγχο».
Για να αποκτήσει, ωστόσο, ουσιαστικό αντίκτυπο στην προεκλογική αναμέτρηση, θα χρειαστεί να αναλάβει πιο ξεκάθαρες πρωτοβουλίες. «Έχει έντονα προεδρικό προφίλ και αυτή είναι μια στάση που του ταιριάζει», ανέφερε υπουργός της κυβέρνησης Μακρόν, ο οποίος μίλησε ανώνυμα. «Αλλά δεν λέει τίποτα. Ποιο είναι το μέτρο του; Γιατί δεν λέει ότι πρέπει να κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης;», διερωτήθηκε.
Ραφαέλ Γκλικσμάν: Επιτίθεται στη ριζοσπαστική Αριστερά
Για τον ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλικσμάν, οι ταραχές αποτελούν μια κρίσιμη δοκιμασία, καθώς αναδείχθηκε υποψήφιος της κεντροαριστεράς για την προεδρία μετά την επικράτησή του στις εσωκομματικές εκλογές του Σοσιαλιστικού Κόμματος στις αρχές του μήνα. Τη Δευτέρα επιχείρησε να διαφοροποιηθεί ξεκάθαρα από τον Μελανσόν, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους ότι «είναι ανυπόφορο… να επιτίθενται ορδές λεηλατών σε σύμβολα του κράτους».
Επιχειρώντας να αξιοποιήσει την πίεση που δέχεται ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας, ο Γκλικσμάν τον κατηγόρησε ότι λειτουργεί ως «εφαλτήριο» για τη Μαρίν Λεπέν, η οποία, όπως υποστήριξε, θα είναι «η ωφελημένη από το χάος». Με αυτόν τον τρόπο επιχείρησε να εμφανιστεί ως διαφορετική επιλογή για τους ψηφοφόρους της Αριστεράς, αποφεύγοντας να ταυτιστεί με τη στάση του Μελανσόν απέναντι στις κινητοποιήσεις.
Τα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις έχουν ενισχυθεί μετά την επικράτησή του στις εσωκομματικές εκλογές του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της εταιρείας Ελαμπέ, συγκεντρώνει ποσοστά από 15% έως 16,5%, κινούμενος σε παρόμοια επίπεδα με τον Μελανσόν και τον Φιλίπ.
Ωστόσο, ο υπουργός που αναφέρθηκε προηγουμένως εκτίμησε ότι η άνοδος του Γκλικσμάν ενδέχεται να φτάσει σύντομα στο ανώτατο σημείο της. «Μπορεί να πάρει ψήφους μόνο από τον Μελανσόν», δήλωσε, εξηγώντας ότι «ένας αριστερός ψηφοφόρος μπορεί να ψηφίσει τη Δεξιά, αλλά ένας δεξιός ψηφοφόρος δεν πρόκειται να ψηφίσει την Αριστερά σύντομα».
Εμανουέλ Μακρόν: Δέχεται σφοδρή κριτική για τη διαχείριση της κρίσης
Ο Εμανουέλ Μακρόν βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων επικρίσεων, καθώς η τηλεοπτική του παρέμβαση προς τον γαλλικό λαό την Κυριακή δεν συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες ανακοινώσεις για την αντιμετώπιση των ταραχών. Ο πρόεδρος υποσχέθηκε ότι όσοι «κατέστρεψαν» περιουσίες θα υποστούν τις συνέπειες των πράξεών τους, ενώ ζήτησε «σαφείς απαντήσεις» για τους λόγους που οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε βίαια επεισόδια.
Η αντίδρασή του προκάλεσε δυσαρέσκεια ακόμη και σε πρώην υψηλόβαθμο κυβερνητικό αξιωματούχο, ο οποίος σχολίασε με ιδιαίτερα έντονο τρόπο: «Γαμώτο, είναι σκέτη ανοησία». Ο Μακρόν έχει οικοδομήσει την πολιτική του εικόνα ως ηγέτης που βρίσκεται πάνω από τις καθημερινές πολιτικές αντιπαραθέσεις, ενώ τη Δευτέρα πραγματοποίησε ταξίδι στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η αδυναμία του να παρουσιάσει συγκεκριμένη απάντηση στη βία ενδέχεται να επιβαρύνει τους τελευταίους μήνες της θητείας του. «Είναι εκτός πραγματικότητας», δήλωσε περιφερειακός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με τον υπουργό που μίλησε ανώνυμα, ο Μακρόν θα έπρεπε να είχε αφήσει τον πρωθυπουργό να αναλάβει τις δημόσιες τοποθετήσεις για την κρίση. Αντί γι’ αυτό, όπως ανέφερε, ο πρόεδρος ενθαρρύνθηκε να απευθύνει μια ομιλία με στόχο «να ηρεμήσει» την κατάσταση, χωρίς όμως να ανακοινώσει συγκεκριμένα μέτρα.
Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί επιχείρησε να θέσει την κατάσταση υπό έλεγχο, ανακοινώνοντας απαγορεύσεις κυκλοφορίας σε συγκεκριμένες περιοχές, περιορισμούς στις μετακινήσεις και απαγορεύσεις δημόσιων συγκεντρώσεων. Παρ’ όλα αυτά, έχει ήδη ανακοινωθεί νέα ημέρα διαδηλώσεων για το επόμενο Σάββατο, γεγονός που ενισχύει τους φόβους ότι οι κινητοποιήσεις θα αποκτήσουν μεγαλύτερη διάρκεια και έκταση.
Το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης κοινωνικής αναταραχής επαναφέρει τις μνήμες από το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων», το οποίο συγκλόνισε τη Γαλλία το 2018 και το 2019. Εάν οι διαδηλώσεις εξελιχθούν σε ένα αντίστοιχο παρατεταμένο κύμα κινητοποιήσεων, η κρίση θα μπορούσε να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την προεκλογική εκστρατεία του 2027, επηρεάζοντας τις στρατηγικές και τις προοπτικές όλων των βασικών υποψηφίων.
