H Γκλόρια Στάινεμ πέθανε στις 3 Σεπτεμβρίου σε ηλικία 92 ετών
Η Γκλόρια Στάινεμ, μία από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου φεμινισμού, πέθανε την Πέμπτη σε ηλικία 92 ετών. Δημοσιογράφος, συγγραφέας και ακτιβίστρια, πρωταγωνίστησε για δεκαετίες στους αγώνες για την ισότητα, τα αναπαραγωγικά δικαιώματα και την πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών. Το 1972 συνίδρυσε το φεμινιστικό περιοδικό Ms.
Γεννημένη και μεγαλωμένη στις ΗΠΑ, είχε όμως γερμανικές ρίζες: ο πατέρας της ήταν γιος Γερμανοεβραίων μεταναστών από τη Βυρτεμβέργη, ενώ και η μητέρα της είχε γερμανική καταγωγή.
Μία φεμινίστρια, ερευνήτρια δημοσιογράφος που έγινε… κουνελάκι του Playboy
Η Γκλόρια Στάινεμ ήταν δημοσιογράφος. Η έρευνα που την έκανε ευρύτερα γνωστή δημοσιεύθηκε το 1963 στο περιοδικό Show: έντεκα ημέρες με ψεύτικο όνομα ως «κουνελάκι» στο κλαμπ του Playboy στη Νέα Υόρκη. Στο αποκαλυπτικό ρεπορτάζ A Bunny’s Tale κατέγραψε όσα κρύβονταν πίσω από μία κατά τ’ άλλα απαστράπτουσα βιτρίνα: τις εξαντλητικές απαιτήσεις, τον αυστηρό έλεγχο της εμφάνισης και τις σεξουαλικές παρενοχλήσεις με τις οποίες έρχονταν αντιμέτωπες οι γυναίκες. Το άρθρο της την έκανε μεν διάσημη, εξαιτίας του όμως δυσκολεύτηκε για αρκετό καιρό μέχρι να καθιερωθεί ως «σοβαρή» πολιτική συντάκτρια.
Στο βιβλίο της My Life on the Road ανέπτυξε την πεποίθηση ότι η αλλαγή στην κοινωνία μπορεί να έρθει μέσα από τον διάλογο και τη συλλογική δράση. Αμφισβητούσε μάλιστα την αντίληψη ότι η δημοκρατία γεννήθηκε στην αρχαία Ελλάδα: Υποστήριζε ότι πολύ παλαιότερες, συχνά μητριαρχικές κοινωνίες λάμβαναν αποφάσεις μέσω «κύκλων διαλόγου», παρουσιάζοντας ως παράδειγμα τη Συνομοσπονδία των Ιροκουά. Μια γοητευτική, αλλά αμφιλεγόμενη θεωρία, την οποία απορρίπτουν αρκετοί αρχαιολόγοι και ανθρωπολόγοι.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει και το περιοδικό New Yorker, το ποια θα χαρακτηρίσει κανείς «μητέρα» του φεμινιστικού κινήματος έχει πολλές παραμέτρους: «Ο ακαδημαϊκός κόσμος μπορεί να θεωρεί τη Σιμόν ντε Μποβουάρ, της οποίας το βιβλίο «Το δεύτερο φύλο» κυκλοφόρησε το 1949. Μια μεσοαστή νοικοκυρά της μεταπολεμικής γενιάς είναι πιθανότερο να αποδώσει αυτή την ιδιότητα στην Μπέτι Φρίνταν, της οποίας το βιβλίο «Ο γυναικείος μυστικισμός» κυκλοφόρησε το 1963. Εάν όμως ρωτήσει κανείς τις Αμερικανίδες φεμινίστριες που ενηλικιώθηκαν τη δεκαετία του 1970, πολλές θα πουν ότι το κίνημα απέκτησε πολιτική υπόσταση όταν η Γκλόρια Στάινεμ δήλωσε για πρώτη φορά: «Εάν κάτι δεν είναι καλό για όλες τις γυναίκες, δεν είναι καλό για κανένα έμβιο ον»».
Σίγουρα πάντως η Γκλόρια Στάινεμ ήταν εκείνη που έφερε τον φεμινισμό από τη θεωρία στη δημοσιογραφία, στην πολιτική δράση και στην καθημερινότητα πολλών γυναικών και ανδρών.
Πηγές: CNN, Guardian, New Yorker, www.dw.com
