ΗΠΑ και Βενεζουέλα ανοίγουν ένα πρωτοφανές κεφάλαιο στις διμερείς σχέσεις τους, με την πετρελαϊκή συμφωνία τεράστιου οικονομικού και γεωπολιτικού βάρους, οι πλήρεις όροι της οποίας, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Η Ντέλσι Ροδρίγκες επιμένει ότι το Καράκας δεν εκχωρεί την κυριότητα των φυσικών πόρων του, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ περιγράφει το ίδιο πλαίσιο ως απόκτηση πλειοψηφικού αμερικανικού ελέγχου στην αξιοποίηση περισσότερων από 65 δισ. βαρελιών.
Η απάντηση περί εθνικής κυριαρχίας
Σε διάγγελμά της μέσω της κρατικής τηλεόρασης, η υπηρεσιακή πρόεδρος της Βενεζουέλας επιχείρησε να απαντήσει στις κατηγορίες περί παράδοσης του πετρελαϊκού πλούτου της χώρας στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Ένα πράγμα πρέπει να είναι απόλυτα σαφές: η Βενεζουέλα διατηρεί την ιδιοκτησία και την κυριαρχία των πόρων της», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η συνεργασία αποβλέπει στην εισροή κεφαλαίων, τεχνολογίας και τεχνογνωσίας για την ανασυγκρότηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε, το διμερές πρόγραμμα θα έχει διάρκεια 25 ετών, θα καλύπτει την ανάπτυξη 17 στρατηγικών κοιτασμάτων και θα θέτει ως πρώτο στόχο την αύξηση της παραγωγής πάνω από τα 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Προβλέπεται ακόμη η αξιοποίηση οκτώ νέων πετρελαϊκών περιοχών, πέρα από τα ήδη γνωστά κοιτάσματα. Η Βενεζουέλα παράγει σήμερα περίπου 1,25 εκατ. βαρέλια την ημέρα, επίδοση πολύ χαμηλότερη από τις ιστορικές δυνατότητές της.
Η Ροδρίγκες εκτίμησε ότι η συμφωνία μπορεί να αποφέρει περίπου 209 δισ. δολάρια στο βενεζουελάνικο Δημόσιο, εφόσον η μέση τιμή του πετρελαίου κινηθεί κοντά στα 65 δολάρια το βαρέλι. Κατά την ίδια, περίπου 19 δολάρια από κάθε βαρέλι που θα παράγεται και θα πωλείται στο πλαίσιο του σχήματος θα καταλήγουν απευθείας στο κράτος. Παράλληλα, το Καράκας κάνει λόγο για ιδιωτικές επενδύσεις άνω των 100 δισ. δολαρίων, με στόχο την επισκευή εγκαταστάσεων και τη δημιουργία νέων υποδομών.
Το 55%, οι εκατονταετείς παραχωρήσεις και τα αναπάντητα ερωτήματα
Η εικόνα που παρουσιάζεται από την αμερικανική πλευρά είναι διαφορετική. Σύμφωνα με το Associated Press, η κυβέρνηση των ΗΠΑ και ένας ιδιώτης διαχειριστής στη Βενεζουέλα, η ταυτότητα του οποίου δεν έχει αποκαλυφθεί, θα συμμετέχουν σε νέα εταιρική οντότητα που θα αποκτήσει δικαιώματα σε ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα. Οι ΗΠΑ φέρεται να εξασφαλίζουν το 55% της πραγματικής παραγωγής της νέας εταιρείας, μέσω συνδυασμού εταιρικής συμμετοχής και δικαιώματος αγοράς πετρελαίου σε τιμή κόστους. Μέρος των ποσοτήτων προορίζεται για το αμερικανικό Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου και τις ανάγκες των ενόπλων δυνάμεων.
Παράλληλα, αμερικανικά και ελληνικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι οι παραχωρήσεις στα πετρελαϊκά πεδία μπορεί να έχουν διάρκεια έως και 100 χρόνια. Αυτό δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με τη διάρκεια του διμερούς προγράμματος των 25 ετών που ανακοίνωσε η Ροδρίγκες, ωστόσο η διαφορά δεν έχει εξηγηθεί επίσημα.
Δεν έχει επίσης αποσαφηνιστεί ποιος θα χρηματοδοτήσει τις επενδύσεις, πώς ακριβώς κατανέμεται η ιδιοκτησία της κοινοπραξίας και ποιος θα έχει τον τελικό επιχειρησιακό έλεγχο. Το επίσημο κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα την ώρα που εντείνονται οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης στη χώρα για τη συμφωνία.
Στο επίκεντρο η Chevron
Το επόμενο βήμα αναμένεται να είναι η υπογραφή επιμέρους συμβάσεων με ξένες πετρελαϊκές εταιρείες. Σύμφωνα με το Reuters, η Chevron βρίσκεται κοντά στην αναδιάρθρωση και επέκταση των κοινοπραξιών της στη Βενεζουέλα. Οι συνομιλίες περιλαμβάνουν τη μετάβαση του μεγάλου έργου βαρέος αργού Petropiar στο νέο ενεργειακό καθεστώς και την επέκτασή του στο γειτονικό κοίτασμα Ayacucho 8, στη ζώνη του Ορινόκο.
Η Chevron είναι ήδη η σημαντικότερη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία που εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στη χώρα. Η πιθανή ενίσχυση της παρουσίας της θεωρείται το πρώτο πρακτικό τεστ για το κατά πόσο το φιλόδοξο σχέδιο μπορεί να προσελκύσει πραγματικά τα δεκάδες δισεκατομμύρια που υπόσχονται οι δύο κυβερνήσεις.
Δεν αναμένεται άμεση μείωση των τιμών
Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην παγκόσμια ιστορία» και υποστήριξε ότι θα συμβάλει στη μείωση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ. Οι αναλυτές, όμως, εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Οι εγκαταστάσεις της Βενεζουέλας έχουν υποστεί σοβαρή φθορά από χρόνια υποεπένδυσης, κακοδιαχείρισης και κυρώσεων, ενώ η εξόρυξη του βαρέος αργού απαιτεί ακριβές και τεχνικά σύνθετες παρεμβάσεις. Μια ουσιαστική αύξηση της παραγωγής θα χρειαστεί χρόνια και όχι μήνες, επομένως δεν αναμένεται άμεσο αποτέλεσμα στις τιμές των πρατηρίων.
Την ίδια ώρα, φιλοκυβερνητικές οργανώσεις διαδήλωσαν στο Καράκας εναντίον της αμερικανικής παρουσίας, αποτυπώνοντας το πολιτικό κόστος που αντιμετωπίζει η Ροδρίγκες. Η κυβέρνηση παρουσιάζει τη συμφωνία ως μέσο οικονομικής αναγέννησης, ενώ οι επικριτές της μιλούν για εκχώρηση ελέγχου υπό την πίεση της Ουάσιγκτον μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. Μέχρι να δημοσιοποιηθούν οι συμβάσεις, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: αν πρόκειται για επενδυτική συνεργασία με διατήρηση της εθνικής κυριαρχίας ή για μια πρωτοφανή μεταφορά του πραγματικού ελέγχου του πετρελαϊκού πλούτου της Βενεζουέλας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
