Νέο σκηνικό έντασης διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά την απόφαση της Τουρκίας να εκδώσει NAVTEX για σεισμικές έρευνες του Oruc Reis, στο πλαίσιο των προετοιμασιών για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει τις τουρκικές ακτές με τα κατεχόμενα της Κύπρου.
Η τουρκική ναυτική οδηγία έχει ισχύ έως τις 30 Αυγούστου και εξουσιοδοτεί το ερευνητικό σκάφος να πραγματοποιήσει έρευνες κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής του αγωγού. Η κίνηση της Άγκυρας προκαλεί αυξημένη επιφυλακή, καθώς το Oruc Reis έχει συνδεθεί με την κρίση του 2020 και την παρατεταμένη αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αγωγός 101 χιλιομέτρων από το Αναμούρ στην Κερύνεια
Ο σχεδιαζόμενος αγωγός φυσικού αερίου θα έχει συνολικό μήκος 101 χιλιομέτρων και θα συνδέει το Αναμούρ, στις μεσογειακές ακτές της Τουρκίας, με το Τεκνετζίκ, ανατολικά της Κερύνειας.
Από τη συνολική διαδρομή, τα 97 χιλιόμετρα προβλέπεται να είναι υποθαλάσσια και τα υπόλοιπα τέσσερα χιλιόμετρα χερσαία.
Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο αγωγός προορίζεται αρχικά να τροφοδοτεί τα κατεχόμενα με φυσικό αέριο, αντικαθιστώντας μέρος των υγρών καυσίμων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Άγκυρα υποστηρίζει, παράλληλα, ότι σε επόμενο στάδιο το έργο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ενεργειακό διάδρομο, μέσω του οποίου φυσικό αέριο από την Ανατολική Μεσόγειο θα μεταφέρεται προς την Τουρκία και στη συνέχεια προς την Ευρώπη.
Το μνημόνιο Τουρκίας και ψευδοκράτους
Οι εργασίες έρχονται σε συνέχεια μνημονίου που υπογράφηκε στις 10 Ιουλίου μεταξύ της Τουρκίας και του ψευδοκράτους, με αντικείμενο την έναρξη των τεχνικών και μελετητικών προετοιμασιών για την κατασκευή του αγωγού.
Η συμφωνία εντάσσεται στη στρατηγική της Άγκυρας να ενισχύσει την οικονομική και ενεργειακή εξάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία, ενώ παράλληλα επιχειρεί να εδραιώσει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η προειδοποίηση Σταθακόπουλου για τον Αύγουστο
Μιλώντας στο MEGA News, ο οθωμανολόγος-τουρκολόγος και διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου Δημήτρης Σταθακόπουλος ανέφερε ότι το Oruc Reis βρίσκεται αυτή την περίοδο σε θαλάσσια περιοχή βόρεια της Κύπρου, κοντά στην Κερύνεια, η οποία ελέγχεται από την Τουρκία.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ωστόσο, μέσα στον Αύγουστο το τουρκικό ερευνητικό ενδέχεται να κινηθεί σε ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, δημιουργώντας νέα δεδομένα και ενδεχόμενες εστίες έντασης.
Ο κ. Σταθακόπουλος συνέδεσε την τουρκική κινητικότητα και με τις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιου καλωδίου οπτικών ινών μεταξύ Εύβοιας και Χίου. Τμήματα της σχεδιαζόμενης διαδρομής βρίσκονται εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την Άγκυρα για την προβολή νέων αξιώσεων ή την έκδοση αντι-NAVTEX.
Το έργο Εύβοια-Χίος εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα «SEA-SPINE», το οποίο προβλέπει τη δημιουργία υποθαλάσσιου τηλεπικοινωνιακού δικτύου για τη διασύνδεση νησιών του Αιγαίου.
Ο κίνδυνος θερμού επεισοδίου και η «Γαλάζια Πατρίδα»
Ο Δημήτρης Σταθακόπουλος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο σοβαρότερων επεισοδίων, εφόσον η τουρκική κυβέρνηση προχωρήσει στη νομοθετική κατοχύρωση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Μια τέτοια κίνηση δεν θα δημιουργούσε διεθνή έννομα αποτελέσματα ούτε θα δέσμευε την Ελλάδα. Θα επέτρεπε, όμως, στην Άγκυρα να παρουσιάζει τις διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο ως επίσημες και πάγιες θέσεις του τουρκικού κράτους, αυξάνοντας τον κίνδυνο έμπρακτων αμφισβητήσεων.
Κατά την εκτίμηση του οθωμανολόγου-τουρκολόγου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα μπορούσε να αξιοποιήσει μια περίοδο ελεγχόμενης έντασης για να καλλιεργήσει κλίμα εθνικής συσπείρωσης στο εσωτερικό της Τουρκίας.
Ένα τέτοιο σκηνικό θα μπορούσε να ενταχθεί στους εκλογικούς σχεδιασμούς του Τούρκου προέδρου, διευκολύνοντας μια πρόωρη προσφυγή στις κάλπες και μια νέα προσπάθειά του να παραμείνει στην εξουσία.
