Η πόλη της Θέουτα (Ceuta), ένα μικρό κομμάτι ισπανικού εδάφους στις βόρειες ακτές της Αφρικής, γιορτάζει συνήθως στις 2 Σεπτεμβρίου την επίσημη ετήσια αργία της, μια ημέρα που σε μεγάλο βαθμό περνά απαρατήρητη στην ισπανική ενδοχώρα.
Όχι όμως φέτος, καθώς η Θέουτα βρέθηκε στο επίκεντρο της χειρότερης συνοριακής κρίσης που έχει αντιμετωπίσει η Ισπανία στη σύγχρονη ιστορία της.
Αντί για εορτασμούς, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν την Τετάρτη στους δρόμους σε όλη την Ισπανία, διαμαρτυρόμενοι για τη συνεχιζόμενη ανθρωπιστική κρίση στη Θέουτα. Οι διαδηλωτές ζήτησαν λύσεις και κατηγόρησαν τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνησή του διαχειρίστηκε την κατάσταση.
Στη Μαδρίτη, οι αρχές ανέφεραν ότι περίπου 50.000 άνθρωποι συμμετείχαν στη διαδήλωση. Μετά το τέλος της συγκέντρωσης, δημοσιογράφος του Associated Press άκουσε πυροβολισμούς και εκρήξεις. Η ισπανική εφημερίδα El País μετέδωσε ότι η αστυνομία χρησιμοποίησε πλαστικές σφαίρες και δακρυγόνα για να διαλύσει το πλήθος.
Μεγάλη ήταν η συμμετοχή και στις διαδηλώσεις στη Βαρκελώνη, τη Βαλένθια και τη Σεβίλλη. Κρατώντας ισπανικές σημαίες, οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Μια ενωμένη Θέουτα δεν θα ηττηθεί ποτέ», «Ο Σάντσεθ στη φυλακή» και «Εισβολείς – γυρίστε σπίτι!», αναφερόμενοι στους χιλιάδες μετανάστες που εξακολουθούν να βρίσκονται στην πόλη.
Η μαζική είσοδος μεταναστών και οι συνέπειες
Στα τέλη Ιουλίου, περίπου 72.000 άνθρωποι κολύμπησαν, σκαρφάλωσαν ή επιχείρησαν να περάσουν μαζικά στη μικρή ισπανική επικράτεια που συνορεύει με το Μαρόκο. Τουλάχιστον 90 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθεια να φτάσουν στην Ευρώπη.
Οι περισσότεροι μετανάστες επέστρεψαν γρήγορα ή οδηγήθηκαν πίσω στο Μαρόκο. Ωστόσο, σύμφωνα με την ισπανική κυβέρνηση, περίπου 5.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 1.200 ανήλικοι, εξακολουθούν να βρίσκονται στη Θέουτα, εβδομάδες μετά τη μαζική είσοδο. Η τοπική κυβέρνηση της Θέουτα κάνει λόγο για ακόμη μεγαλύτερο αριθμό.
Παράλληλα, παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τα αίτια της μαζικής διέλευσης, την οποία η ισπανική κυβέρνηση αποδίδει εν μέρει σε διαδικτυακή εκστρατεία μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η ξαφνική άφιξη δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στη Θέουτα, η οποία έχει πληθυσμό περίπου 84.000 κατοίκους, άσκησε τεράστια πίεση στις υποδομές και τους διαθέσιμους πόρους και προκάλεσε την οργή πολλών κατοίκων. Οι τοπικές αρχές υποστήριξαν ότι η κεντρική κυβέρνηση της Ισπανίας αγνόησε προειδοποιητικά σημάδια πριν από την παραβίαση των συνόρων.
«Αυτό που συνέβη σε εμάς δεν ήταν μεταναστευτική κρίση», δήλωσε την Τετάρτη ο επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας, κατά τη διάρκεια επίσημης εκδήλωσης για την εθνική εορτή. «Αυτό που συνέβη ήταν παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της Ισπανίας».
Ο Βίβας είναι μέλος του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος της Ισπανίας, το οποίο, μαζί με το ακροδεξιό κόμμα Vox, έχει αναδείξει την κρίση στη Θέουτα σε κεντρικό θέμα της πολιτικής αντιπαράθεσης, επιδιώκοντας την απομάκρυνση της αριστερής κυβέρνησης στη Μαδρίτη.
Διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης
Τις διαδηλώσεις της Τετάρτης στη Μαδρίτη και σε περισσότερες από 200 πόλεις και κωμοπόλεις διοργάνωσε επίσημα η μη κομματική Ισπανική Ομοσπονδία Δήμων και Επαρχιών. Ωστόσο, οι κινητοποιήσεις προωθήθηκαν από το Λαϊκό Κόμμα και το Vox, το οποίο τάσσεται σθεναρά κατά της παράτυπης μετανάστευσης.
Ο υπουργός Εδαφικής Πολιτικής της Ισπανίας, Άνχελ Βίκτορ Τόρες, δήλωσε στην ισπανική δημόσια ραδιοφωνία ότι οι διαδηλώσεις είχαν πολιτικά κίνητρα. «Δεν πρόκειται για εκδήλωση στήριξης προς την πόλη της Θέουτα ή τους κατοίκους της· πρόκειται για επίθεση κατά της ισπανικής κυβέρνησης», δήλωσε.
Η κυβέρνηση έχει απορρίψει τις κατηγορίες ότι εγκατέλειψε τη Θέουτα στην τύχη της. Αυτή την εβδομάδα ενέκρινε 309 εκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών της πόλης, με ιδιαίτερη έμφαση στη στέγαση των μεταναστών, την οικονομία και την ασφάλεια.
Η Μαδρίτη καταγγέλλει ρωσική και ισραηλινή εμπλοκή
Πολλοί στην Ισπανία έχουν αναρωτηθεί αν η κυβέρνηση του Μαρόκου θα μπορούσε να είχε κάνει περισσότερα για να αποτρέψει τη μαζική παραβίαση των συνόρων. Ο Σάντσεθ, ωστόσο, έχει επανειλημμένα υπερασπιστεί τις μαροκινές αρχές, λέγοντας ότι έδρασαν γρήγορα για την επιστροφή των περισσότερων μεταναστών.
Τη Δευτέρα, ο Ισπανός πρωθυπουργός υποστήριξε, χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία, ότι άλλες χώρες ενίσχυσαν την παραπληροφόρηση σχετικά με την κρίση. «Δεν υπάρχει καμία πληροφορία από καμία από τις υπηρεσίες πληροφοριών μας που να δείχνει συμμετοχή των μαροκινών αρχών», δήλωσε ο Σάντσεθ σε ραδιοφωνική συνέντευξη.
Ο πρωθυπουργός, ο οποίος αντιμετωπίζει εκλογές τον επόμενο χρόνο, δήλωσε ότι η παρερμηνεία μιας απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου και η παραπληροφόρηση που διαδόθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενθάρρυναν τους ανθρώπους να κινηθούν προς τα σύνορα.
Ο Σάντσεθ έχει επίσης κατηγορήσει λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που συνδέονται με τη Ρωσία και το Ισραήλ, καθώς και ακροδεξιές ομάδες, ότι εκμεταλλεύτηκαν και ενίσχυσαν την κρίση στη Θέουτα μετά τα γεγονότα της 30ής και 31ης Ιουλίου. Ισραήλ και Ρωσία έχουν απορρίψει τις κατηγορίες.
«Χωρίς γεγονότα, χωρίς στοιχεία που να στηρίζονται σε αριθμούς, ημερομηνίες και ονόματα, απλώς δεν υπάρχει τίποτα για να συζητήσουμε», δήλωσε η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα.
Η κυβέρνηση Σάντσεθ δεν έδωσε συγκεκριμένα παραδείγματα ρωσικών ή ισραηλινών εκστρατειών παραπληροφόρησης, αλλά επικαλέστηκε εσωτερικές εκθέσεις του υπουργείου Εξωτερικών και της διπλωματικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η ζωή στη Θέουτα δεν έχει επιστρέψει στην κανονικότητα
Πολλοί μετανάστες, μεταξύ των οποίων και ασυνόδευτοι ανήλικοι, εξακολουθούν να κοιμούνται στους δρόμους και να έχουν κατασκηνώσει σε παραλία, παρά τις προσπάθειες των αρχών να τους στεγάσουν, να τους καταγράψουν και να απελάσουν όσους πληρούν τις προϋποθέσεις πίσω στο Μαρόκο.
«Υποφέρουμε και θέλουμε να φτάσουμε στην Ευρώπη ή να βρεθεί μια λύση τώρα. Εδώ κοιμόμαστε όλοι στην παραλία και περνάμε πολύ δύσκολα», δήλωσε στο Associated Press ο Μαροκινός Νεμπίλ Τάζι. «Περιμένουμε εδώ και έναν μήνα, περιμένουμε μια λύση, αλλά δεν υπάρχει».
Ο Βίβας, ο ανώτατος αξιωματούχος της Θέουτα, δήλωσε ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η επιστροφή της αυτόνομης πόλης στην «κανονικότητα», ενώ δεσμεύτηκε να συνεχίσει να αναζητά την «αλήθεια» πίσω από την κρίση.
Κάλεσε την κεντρική κυβέρνηση της Ισπανίας να ενισχύσει και να θωρακίσει τα σύνορα με το Μαρόκο, αντί να βασίζεται στη συνεργασία με τη γειτονική χώρα. «Αν δεν το κάνουμε αυτό, πάντα θα υπάρχει κάποιος που θα μπαίνει στον πειρασμό να χρησιμοποιήσει τη μετανάστευση ως εργαλείο για πολιτικούς σκοπούς», δήλωσε.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, ο Σάντσεθ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του διαθέτει όλους τους απαραίτητους πόρους, ώστε οι κάτοικοι της Θέουτα να μπορέσουν να επιστρέψουν στην ηρεμία.
Πηγή: Associated Press
