Πρόκειται για μια σειρά δράσεων από την Αντιδημαρχία Εθελοντισμού του Δήμου Ηρακλείου και την εθελοντική ομάδα «ΦΙΛΟΠΟΛΙΣ» που καλούν τους πολίτες, να γνωρίσουν την πόλη μέσα από τα κτίριά της.
Ο ιστορικός αυτός περίπατος, έρχεται να απαντήσει σε μια σειρά από ερωτήματα, όπως πόσες ιστορίες κρύβονται πίσω από τις προσόψεις των παλιών κτιρίων, πόσα μνημεία της καθημερινής μας διαδρομής προσπερνάμε χωρίς να γνωρίζουμε τις εποχές που σημάδεψαν την πορεία τους, τους ανθρώπους που συνδέθηκαν μαζί τους, αλλά και τα γεγονότα που καθόρισαν την ιστορία τους.
Πρόκειται για τη δράση «Τα Παλιά Κτίρια μας αφηγούνται Ιστορίες…», που έρχεται να μετατρέψει τους δρόμους της πόλης, σε ζωντανές σελίδες ιστορίας.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αντιδήμαρχος Εθελοντισμού του Δήμου Ηρακλείου, ΦιλαρέτηΔαφέρμου- Χρονάκη, ανέφερε ότι η αξία της πρωτοβουλίας ξεπερνά τα όρια μιας απλής περιήγησης, αφού όπως επισήμανε, στόχος είναι να αναδειχθεί η ιστορική φυσιογνωμία του Ηρακλείου και να ενισχυθεί η σχέση των πολιτών με την πολιτιστική κληρονομιά τους.
«Τα παλιά κτίρια δεν είναι απλώς στοιχεία του αστικού τοπίου, είναι ζωντανά τεκμήρια της ιστορικής διαδρομής της πόλης, φορείς μνήμης και αδιάψευστοι μάρτυρες των εποχών, των ανθρώπων και των γεγονότων που διαμόρφωσαν την ταυτότητά της. Μέσα από αυτή την περιπατητική διαδρομή, επιδιώκουμε να κοιτάξουμε την πόλη με διαφορετική ματιά, να ανακαλύψουμε τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από τις προσόψεις των κτιρίων της και να συνειδητοποιήσουμε ότι η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς προϋποθέτει, πρώτα απ’ όλα, γνώση, ευαισθητοποίηση και αγάπη για τον τόπο μας».
Οι περιηγήσεις στην πόλη του Ηρακλείου, ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2026 , με επιδίωξη οι δράσεις αυτές να αποκτήσουν συνέχεια, προσφέροντας στους κατοίκους και τους επισκέπτες τη δυνατότητα να ανακαλύπτουν κάθε φορά διαφορετικές πτυχές της ιστορίας της πόλης. Πιο πρόσφατη περιήγηση ήταν αυτή που έγινε από τον αρχιτέκτονα-μηχανικό Ηρακλή Πυργιανάκη, ο οποίος φώτισε την αρχιτεκτονική και ιστορική διαδρομή σημαντικών κτιρίων του ιστορικού κέντρου του Ηρακλείου.
Αναφερόμενος στις περιηγήσεις αυτές ο κ. Πυργιανάκηςείπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι η ανάδειξη των κτιρίων δεν σχετίζεται μόνο με την ιστορική πληροφορία ή την αρχιτεκτονική τους αξία, καθώς όπως σημείωσε, αφορά και τη συνειδητοποίηση της ευθύνης , η οποία συνοδεύει την πολιτιστική κληρονομιά.
«Είναι πάρα πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε την ταυτότητα όλων αυτών των κτιρίων. Ποιοι ήταν οι ιδιοκτήτες τους, πότε κτίσθηκαν, τι υλικά χρησιμοποιήθηκαν, σε τι ρυθμό ανεγέρθηκαν, εάν υπήρχε σκοπιμότητα στην επιλογή του αρχιτεκτονικού ρυθμού. Όλα αυτά τα κτίρια αποτελούν μέρος της ιστορίας της πόλης, που εάν την γνωρίζουμε σίγουρα θα την αγαπήσουμε περισσότερο. Και εάν ποτέ χρειαστεί θα την υπερασπισθούμε με μεγαλύτερο σθένος, διότι η προσωπική μας ιστορία αποτελεί μέρος της ιστορίας της πόλης» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Πυργιανάκης , προσθέτοντας ότι «είναι η καλύτερη περιουσία που μπορούμε να αφήσουμε στις επόμενες γενεές, οπότε χρέος μας είναι να γνωρίζουμε, προκειμένου να μπορούμε και να διασώσουμε όλα αυτά τα κτίρια».
Πάντως όπως ξεκαθάρισε η αντιδήμαρχος Εθελοντισμού, επιδίωξη είναι όχι μια απλή περιήγηση, αλλά η δημιουργία κάθε φορά, μιας ουσιαστικήςσυνάντησης με την ιστορία της πόλης. «Να αναδεικνύουμε, δηλαδή, διαφορετικές πτυχές της, να φωτίζουμε λιγότερο γνωστές ιστορίες και να προσφέρουμε στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να συνδέσουν όσα βλέπουν γύρω τους με το ιστορικό τους υπόβαθρο», όπως ανέφερε η κ. Δαφέρμου- Χρονάκη.
Στην πιο πρόσφατη δράση, οι λάτρεις των ιστορικών αυτών περιπάτων, είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν σε κτίρια και τοπόσημα που αποτυπώνουν διαφορετικές περιόδους της ιστορίας του Ηρακλείου. Το κτίριο της Περιφέρειας Κρήτης , το ιστορικό κτίριο του ΙΤΕ-στη συμβολή των οδών Αβέρωφ και Ζωγράφου- αλλά και στάσεις σε κτίρια ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας της οδού Έβανς, ανάμεσά τους το κτίριο που συνδέεται με το ΕΦΚΑΦΙ, την υπηρεσία των μουσουλμανικών δικαστηρίων, που στέγασε άλλοτε και το σχολείο Απόλλων, καθώς και το κτίριο στη γωνία των οδών Έβανς και Δικαιοσύνης, όπου στεγάζονταν το Εφετείο και η Λέσχη Αξιωματικών.
Η αφήγηση στην πλατεία Λιονταριών, στράφηκε στην κρήνη Μοροζίνι, το Δουκικό Ανάκτορο, τη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, τη Λότζια και τον ναό του Αγίου Τίτου, ενώ η συγκεκριμένη δράση ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση κτιρίων που ανεγέρθηκαν από το 1900 έως το 1940 κατά μήκος της οδού 25ης Αυγούστου.
Μάλιστα ο κ. Πυργιανάκης τόνισε πως υπάρχουν αρκετά κτίρια που παραμένουν άγνωστα ακόμη και στους ίδιους τους κατοίκους της πόλης. «Ναι σίγουρα υπάρχουν, όπως το κτίριο στην οδό Έβανς που ανήκε κάποτε στο ΕΦΚΑΦΙ (Υπηρεσία Μουσουλμανικών δικαστηρίων), το Δουκικό ανάκτορο στην πλατεία Λιονταριών. Η Λότζια που έχει σημαντική ιστορία που δεν την γνωρίζουν οι πολίτες της πόλης και μάλιστα απασχόλησε κάποτε τα κοινοβούλια Ιταλίας -Γαλλίας – Γερμανίας, τα οποία διαμαρτυρήθηκαν έντονα στην νεοσύστατη Κρητική Πολιτεία για την κατεδάφισή της».
Ιδιαίτερη θέση στις αναφορές του κ. Πυργιανάκη, έχει και το κτίριο που στεγάζει το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, για το οποίο όπως τόνισε, καταστράφηκε δύο φορές και ξανακτίστηκε, συνδέοντας την ιστορία του με εκείνη της πόλης. Επίσης, ανάμεσα στα κτίρια που παραμένουν σε πολλούς άγνωστα, είναι ο ερειπωμένος ναός του Αγίου Γεωργίου του Βενετικού, στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου, γνωστή και ως Βαρελάδικα, που αποτελεί όπως εξήγησε ο Ηρακλής Πυργιανάκης, ένα ακόμη μνημείο που αξίζει να αναδειχθεί.
Η πρωτοβουλία της Αντιδημαρχίας Εθελοντισμού του Δήμου Ηρακλείου και της εθελοντικής ομάδας«ΦΙΛΟΠΟΛΙΣ» απευθύνεται και στη νέα γενιά, καθώς όπως επισήμανε η κ. Δαφέρμου- Χρονάκη, η γνωριμία με την ιστορία μέσα από την άμεση εμπειρία, μπορεί να καλλιεργήσει την πολιτιστική συνείδηση και τον σεβασμό προς το παρελθόν.
Η συγκεκριμένη δράση ωστόσο δεν είναι η μοναδική, αφού από το 2024, η Αντιδημαρχία Εθελοντισμού διοργανώνει και τις «Χαρτοδιαδρομές», με τη συμβολή της ξεναγού και συγγραφέως Αθηνάς Κυριακάκη-Σφακάκη, που προσφέρει στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να γνωρίσουν μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και τόπους ιδιαίτερης ιστορικής και πολιτιστικής αξίας.
«Φιλοδοξία μας είναι αυτές οι πρωτοβουλίες να αποκτήσουν συνέχεια, να αγκαλιαστούν από ανθρώπους κάθε ηλικίας» κατέληξε η αντιδήμαρχος Εθελοντισμού του Δήμου Ηρακλείου. Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
