- Γράφει ο ADRIANO BOSONI (Διευθυντής Αναλύσεων του Stratfor)
Ωστόσο, η εμπιστοσύνη των αγορών θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο το διχασμένο Εργατικό Κόμμα μπορεί να διατηρήσει δημοσιονομική πειθαρχία, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει τις περιφερειακές επενδύσεις και την κρατική παρέμβαση.
Στις 22 Ιουνίου, ο Στάρμερ ανακοίνωσε την παραίτησή του από τη θέση του πρωθυπουργού και του ηγέτη των Εργατικών, τερματίζοντας απότομα μια θητεία που ξεκίνησε με σαρωτική εκλογική νίκη το 2024, αλλά έχασε σταδιακά πολιτική δυναμική τα επόμενα δύο χρόνια. Σε δήλωσή του έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ, ο Στάρμερ είπε ότι «άκουσε την απάντηση» του κόμματός του σχετικά με το αν παρέμενε το κατάλληλο πρόσωπο για να ηγηθεί των Εργατικών στις επόμενες εκλογές, προσθέτοντας ότι θα παραιτηθεί προς όφελος της χώρας, διασφαλίζοντας παράλληλα μια ομαλή μετάβαση. Επίσης, δήλωσε ότι θα παραμείνει προσωρινά στη θέση του μέχρι να επιλεγεί διάδοχος.
Η παραίτηση Στάρμερ έρχεται ύστερα από μήνες έντονης εσωκομματικής πίεσης, μετά τα απογοητευτικά αποτελέσματα των τοπικών εκλογών του Μαΐου, όπου οι Εργατικοί υπέστησαν μεγάλες απώλειες σε Αγγλία, Ουαλία και Σκωτία. Αυτό προκάλεσε κύμα κριτικής από βουλευτές, υπουργούς και κομματικά στελέχη. Τις τελευταίες εβδομάδες, περισσότεροι από 100 βουλευτές των Εργατικών φέρονται να ζήτησαν αλλαγή ηγεσίας. Παραιτήσεις υπουργών και δημόσιες παρεμβάσεις ανώτερων στελεχών ανέδειξαν το βάθος της δυσαρέσκειας εντός της κυβέρνησης. Αν ο Μπέρναμ είναι ο μοναδικός υποψήφιος στην κούρσα διαδοχής, θα μπορούσε να γίνει πρωθυπουργός μέχρι τα μέσα Ιουλίου, αλλά η εμφάνιση επιπλέον υποψηφίων θα μπορούσε να παρατείνει τη διαδικασία έως τα τέλη Αυγούστου ή τις αρχές Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τον Στάρμερ, οι υποψηφιότητες για νέο ηγέτη των Εργατικών -και, επομένως, για νέο πρωθυπουργό- θα ανοίξουν στις 9 Ιουλίου. Αν ο Μπέρναμ είναι ο μόνος υποψήφιος, δεν θα χρειαστεί ψηφοφορία για την ηγεσία. Η μετάβαση θα ολοκληρωθεί πολύ γρήγορα και ο Μπέρναμ θα μπορούσε να μπει στην Ντάουνινγκ Στριτ γύρω στις 17 Ιουλίου.
Ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα θα μπορούσε να επιμηκυνθεί σημαντικά αν κάποια άλλη σημαντική προσωπικότητα μπει στην κούρσα. Η πιο συχνά αναφερόμενη εναλλακτική είναι ο Γουές Στρίτινγκ, πρώην υπουργός Υγείας, ο οποίος εθεωρείτο εδώ και καιρό από τα πιο φιλόδοξα και ικανά νεότερα στελέχη των Εργατικών. Ωστόσο, ο Στρίτινγκ επιβεβαίωσε στις 22 Ιουνίου ότι δεν θα είναι υποψήφιος. Αν και δεν είναι πιθανό, άλλοι ανώτεροι υπουργοί θα μπορούσαν ακόμη να αποφασίσουν ότι το κόμμα πρέπει να διεξαγάγει μια ανταγωνιστική εκλογική διαδικασία, αντί να ανακηρύξει απλώς τον Μπέρναμ ως ηγέτη. Σε αυτό το σενάριο, τα μέλη των Εργατικών και οι συνδεδεμένες οργανώσεις θα συμμετείχαν σε μια πιο πλήρη εκλογική διαδικασία, μεταθέτοντας το τελικό αποτέλεσμα προς τα τέλη Αυγούστου ή τις αρχές Σεπτεμβρίου. Ο Στάρμερ θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός καθ’ όλη αυτήν την περίοδο. Ετσι, το Ηνωμένο Βασίλειο ενδέχεται να μη δει νέο ένοικο στο νούμερο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ μέχρι λίγο πριν από την επαναλειτουργία του Κοινοβουλίου μετά τις θερινές διακοπές.
Η σημαντικότερη βραχυπρόθεσμη οικονομική συνέπεια μιας πρωθυπουργίας Μπέρναμ θα ήταν η μείωση της πολιτικής αβεβαιότητας μετά την αποχώρηση Στάρμερ, υπό την προϋπόθεση ότι η μετάβαση ηγεσίας θα ολοκληρωθεί ομαλά και ότι οι Εργατικοί θα παρουσιάσουν μια συνεκτική οικονομική στρατηγική στους επενδυτές και την επιχειρηματική κοινότητα. Στις επόμενες ημέρες, εφόσον δεν εμφανιστούν αντίπαλοι του Μπέρναμ, οι χρηματοπιστωτικές αγορές θα επικεντρωθούν στη σύνθεση του Υπουργικού Συμβουλίου του, στην επιλογή του νέου υπουργού Οικονομικών και στο αν θα δείξει προσήλωση στους υφιστάμενους δημοσιονομικούς κανόνες. Αν ο Μπέρναμ καθησυχάσει γρήγορα τους επενδυτές ότι οι Εργατικοί παραμένουν προσηλωμένοι στη δημοσιονομική πειθαρχία, η αντίδραση πιθανότατα θα είναι σχετικά ήπια. Η στερλίνα θα παραμείνει μάλλον σταθερή, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων ίσως αυξηθούν μόνο ελαφρά και δεν θα υπάρξει άμεση επίδραση στην οικονομική ανάπτυξη.
Οι επιχειρήσεις θα καλωσόριζαν το τέλος της κρίσης ηγεσίας, αλλά πιθανότατα θα περίμεναν μεγαλύτερη σαφήνεια πολιτικής προτού προχωρήσουν σε σημαντικές επενδυτικές αποφάσεις. Η οικονομική ανάπτυξη, ο πληθωρισμός και η ανεργία καθορίζονται, κυρίως, από βαθύτερους διαρθρωτικούς και διεθνείς παράγοντες, πράγμα που σημαίνει ότι κανένας νέος πρωθυπουργός δεν μπορεί να μεταμορφώσει την οικονομία μέσα σε λίγους μήνες. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι τομείς θα μπορούσαν να ωφεληθούν από την προσδοκία αλλαγών πολιτικής. Ο Μπέρναμ έχει χτίσει την πολιτική φήμη του γύρω από την περιφερειακή ανάπτυξη, τις επενδύσεις στις μεταφορές, την αποκέντρωση, τη στέγαση και τη μεταρρύθμιση των δημόσιων υπηρεσιών. Αν οι αγορές καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι ο Μπέρναμ σκοπεύει να συνδυάσει τις επενδύσεις σε υποδομές με αξιόπιστη δημοσιονομική διαχείριση, η συνολική επίδραση θα μπορούσε να είναι ήπια θετική, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης έπειτα από μήνες πολιτικής αστάθειας.
Ωστόσο, αν οι επενδυτές αρχίσουν να ανησυχούν ότι μια νέα κυβέρνηση θα υποκύψει στις πιέσεις ενός διχασμένου Εργατικού Κόμματος, το κλίμα στις αγορές θα μπορούσε να αλλάξει γρήγορα. Το μέγεθος της εσωκομματικής εξέγερσης δείχνει ότι ο διάδοχος του Στάρμερ ίσως κληρονομήσει ένα ασταθές κόμμα με ανταγωνιστικές φατρίες, αντί για μια ενωμένη κυβέρνηση. Αν οι αγορές καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι ο Μπέρναμ θα επιδιώξει την κομματική ενότητα μέσω αυξημένου δανεισμού για τη χρηματοδότηση περιφερειακών έργων χωρίς κοστολόγηση, μεγαλύτερης κρατικής παρέμβασης ή απρόβλεπτων ρυθμιστικών αλλαγών, τότε οι αποδόσεις των βρετανικών κρατικών ομολόγων πιθανότατα θα αυξηθούν, καθώς οι επενδυτές θα απαιτήσουν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου. Παράλληλα, η εντεινόμενη πολιτική εσωστρέφεια θα διαβρώσει την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων, αναγκάζοντάς τες να καθυστερήσουν σημαντικές επενδύσεις ωσότου διαμορφωθεί μια σταθερή δημοσιονομική πορεία.
