Η δυτική Ευρώπη βιώνει ακόμη έναν εφιαλτικό καύσωνα, προάγγελο όσων φέρνει η υπερθέρμανση του πλανήτη, την ώρα που η κλιματική κρίση υποχωρεί από τις πολιτικές προτεραιότητες. Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν για ιστορικά ρεκόρ Ιουνίου, με τη Γαλλία να φλερτάρει με τους 43°C και την Ισπανία με τους 45°C, προτού καν μπει το κυρίως καλοκαίρι. Οι νύχτες θα είναι αποπνικτικές, πάνω από 25°C, εντείνοντας το θερμικό στρες, ενώ ήδη, 200.000 άνθρωποι στην ΕΕ έχασαν τη ζωή τους από τη ζέστη την τελευταία τετραετία.
Αν αναρωτιέστε γιατί ιδρώνουν οι Ευρωπαίοι σε σπίτια και εργασιακούς χώρους, οι λόγοι είναι τρεις – και σε έναν από αυτούς κυρίαρχο ρόλο παίζει η αδιαφορία των πολιτικών αρχόντων.
Ορυκτά καύσιμα
Οι ρύποι από τα ορυκτά καύσιμα ανέβασαν την παγκόσμια θερμοκρασία κατά 1,4°C, κάνοντας κάθε καύσωνα πιο έντονο. Η Ευρώπη μάλιστα θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη ήπειρο λόγω της εγγύτητας στον Αρκτικό Κύκλο.
Η Μιρέια Χινέστα από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης εξηγεί ότι η κλιματική αλλαγή «ανεβάζει τη θερμοκρασία υποβάθρου στην οποία λειτουργούν τα καιρικά συστήματα» και προσθέτει: «Σε ένα ψυχρότερο κλίμα, αυτός ο καύσωνας θα ήταν λιγότερο έντονος». Με θέρμανση στους 3°C, οι θάνατοι στην Ευρώπη θα διπλασιαστούν ή θα τριπλασιαστούν.
Άθλιες υποδομές
Οι Ευρωπαίοι περνούν το 90% του χρόνου τους σε εσωτερικούς χώρους που είναι σχεδιασμένοι να κρατούν τη ζέστη μέσα και όχι έξω. Μόλις το ένα πέμπτο των νοικοκυριών διαθέτει κλιματισμό, ενώ πάνω από το ένα τρίτο των πολιτών αδυνατεί οικονομικά να δροσίσει το σπίτι του.
Οι ευρωπαϊκές υποδομές αδυνατούν να αντιμετωπίσουν την κλιματική κρίση. Ακόμη και σήμερα, πολλά νέα σπίτια κατασκευάζονται για να αντέχουν στον χειμώνα και όχι στα καλοκαιρινά κύματα καύσωνα.
Στη Βρετανία, το 92% των κατοικιών κινδυνεύει με υπερθέρμανση έως το 2050. Την ίδια ώρα, ο κλιματισμός παραμένει σπάνιος στην Ευρώπη και το κόστος του απαγορευτικό: πάνω από το ένα τρίτο των Ευρωπαίων δηλώνει ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να δροσίσει το σπίτι του, ποσοστό που αγγίζει τα δύο τρίτα για όσους δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα.
Σχολεία, τρένα και γραφεία στερούνται κλιματισμού, με αποτέλεσμα στη Γαλλία να κλείσουν 800 σχολεία και στο Βέλγιο να ακυρωθούν δρομολόγια τρένων. Τα προβλήματα επεκτείνονται και στα μέσα μεταφοράς, καθώς στο Βέλγιο το ένα πέμπτο των τρένων δεν διαθέτει κλιματισμό, αναγκάζοντας την εταιρεία να ακυρώνει δρομολόγια αιχμής. Παράλληλα, οι δημόσιοι κλιματιζόμενοι χώροι είναι ελάχιστοι και λειτουργούν μόνο τη μέρα.
Αποπροσανατολισμένοι πολιτικοί
Οι κυβερνήσεις αδρανούν. Η ΕΕ έδωσε προτεραιότητα στην βιομηχανική ανάκαμψη, παγώνοντας τις πράσινες πολιτικές, ενώ οι υποδομές προσαρμογής έχουν μείνει πίσω. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος χαρακτηρίζει την απειλή «καταστροφική» από τα μέσα του αιώνα, σύμφωνα με άρθρο του Politico.
Η διακομματική συναίνεση στη Βρετανία για την κλιματική αλλαγή έχει καταρρεύσει. Αν και η κυβέρνηση των Εργατικών αντιστέκεται στις πιέσεις για νέες γεωτρήσεις στη Βόρεια Θάλασσα, παραμένει άγνωστο αν αυτή η στάση θα συνεχιστεί μετά την αποχώρηση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ.
Τόσο στην ΕΕ όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα σχέδια για τις αναπόφευκτες συνέπειες της κρίσης, όπως ο καύσωνας, υστερούν δραματικά σε σχέση με τις προσπάθειες μείωσης των ρύπων. Η αρμόδια επιτροπή της Βρετανίας χαρακτηρίζει τα μέτρα ανεπαρκή, ενώ η δεξαμενή σκέψης Green Alliance προειδοποίησε ότι οι Βρετανοί «πληρώνουν το τίμημα» για την αποτυχία της κυβέρνησής τους να προσαρμόσει τη χώρα στις διαρκώς αυξανόμενες καλοκαιρινές θερμοκρασίες.
Η Φριντερίκε Ότο, καθηγήτρια κλιματικής επιστήμης στο Imperial College του Λονδίνου, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Αυτή τη στιγμή, τα παιδιά δυσκολεύονται να ολοκληρώσουν τις εξετάσεις τους σε ασφυκτικά ζεστές τάξεις και οι ηλικιωμένοι υπομένουν επικίνδυνα θερμά σπίτια και δομές φροντίδας με ελάχιστη ανακούφιση».
Η ίδια καταλήγει με μια σκληρή αλήθεια: «Αυτή η ζέστη δεν είναι μια απλή ενόχληση, είναι μια αυξανόμενη απειλή για τη δημόσια υγεία. Κάθε καύσωνας θέτει ζωές σε κίνδυνο και είναι καιρός να τον αντιμετωπίσουμε με την επείγουσα ανάγκη που απαιτεί».
