- Γράφει ο Βαγγέλης Βουτσινάκης
…Είναι μια πολύπλευρη λέξη -επίρρημα. Αλλά επειδή έχει πολλές πλευρές, έχει και πολλές γωνίες. Και καλά, αν πέσεις πάνω σε κάποια απ’ τις πλευρές του, μικρό το κακό, ξέρεις τι λες και τι κάνεις. Η ζημιά μπορεί να γίνει αν τύχει να πέσεις πάνω σε κάποια γωνία του. Τότε, εξαιτίας της αμφιβολίας και του διφορούμενου που δημιουργείται σε ποια πλευρά να πας, ελλοχεύει ο κίνδυνος του λάθους.
Το πώς θα το πάρεις δεν εξαρτάται μόνο από ‘σένα, αλλά κι από το πού βρίσκεται εκείνο. Αυτό, μάλιστα, είναι το πιο κρίσιμο. Άλλο αν είναι στην αρχή κι άλλο αν βρίσκεται στο τέλος της φράσης. Στο ενδιάμεσο δεν μας απασχολεί· έχεις το χρόνο και να το καταλάβεις και να το ερμηνεύσεις και να το αντιμετωπίσεις.
Λοιπόν… Τι περιμένεις στη συνέχεια;
Στην αρχή συνήθως δημιουργεί μια προσδοκία, μια περιέργεια και την αναμονή τής συνέχειας. Ακόμα και μόνο του ν’ ακουστεί, κάπου, στη σιωπή που ακολουθεί, αισθάνεσαι ότι αιωρούνται οι γνωστές τρεις τελείες, τα γνωστά αποσιωπητικά. Αν είναι για καλό ή για κακό το δείχνει ο χρόνος. Εξαρτάται, βέβαια, κι από το τι έχει προηγηθεί, αλλά κι απ’ το πώς εσύ θα αντιδράσεις.
Πάμε, λοιπόν… Κάτσε, λοιπόν… Τι θες, λοιπόν… Εκφράσεις τόσο συνηθισμένες, που προηγείται συνήθως προσταχτική. Εδώ τα πράγματα γίνονται πιο σύνθετα· το «λοιπόν» αφορά εσένα προσωπικά και κανέναν άλλον. Τις πιο πολλές φορές, το «λοιπόν» δε λέγεται για καλό!… Θέλει σκέψη η αντίδραση, το feedback -που λέμε και στα ελληνικά!
Αν είναι κάπου ανάμεσα στις λέξεις, όλα καλά. Λέμε π.χ. «Είπαμε, λοιπόν, να πάμε Αράχωβα» ή «Κάτσε να σου πω, λοιπόν, πώς θα γίνει». Τέλεια! Σαφήνεια, καθαρότητα. Καταλαβαίνεις πού πάει ο λόγος, η κουβέντα. Έχεις μια σαφή εικόνα και τον απαραίτητο χρόνο να προετοιμάσεις τη συνέχεια του «λοιπόν». Κανένα πρόβλημα, ακόμα κι αν ύστερα… μαλλιοτραβηχτείς!
Κατά έναν περίεργο τρόπο, ενώ αυτά λένε τα λεξικά κι η λογική, εμένα το «λοιπόν», όπου κι αν βρίσκεται μου δημιουργεί ένα άγχος, μια ανησυχία κι έναν αδιόρατο φόβο για το «τι έπεται». Βλακείες, θα μου πεις, και δική μου ανασφάλεια, αλλά δεν με καθησυχάζεις. Το «λοιπόν» δεν παύει ν’ αποτελεί μια απειλή μέσα στις λέξεις κι ένα ερωτηματικό για το τι ακριβώς σημαίνει.
Εσείς τι λέτε, λοιπόν;
