Την ανάγκη δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, τη σημασία διεθνών εγγυήσεων ασφάλειας και τον καθοριστικό ρόλο των ΗΠΑ, σε μια περιοχή που αλλάζει γρήγορα και παραμένει εύθραυστη ανέδειξε η συζήτηση για το μέλλον της Γάζας που έγινε στο πλαίσιο του συνεδρίου «Αθήνα: Διάλογοι για την Πολιτική – Athens Policy Dialogues», που πραγματοποιείται στις 4 και 5 Δεκεμβρίου στο ξενοδοχείο King George και οργανώνεται από το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων, το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και την εφημερίδα Το Βήμα.
Amre Moussa: «Χωρίς λύση του παλαιστινιακού, ειρήνη δεν μπορεί να υπάρξει»
Ο Amre Moussa, Γεν. Γραμματέας, Arab League (2001-2011); Υπουργός Εξωτερικών (1991-2001), της Αιγύπτου, χαρακτήρισε το θέμα «εξαιρετικά σύνθετο», επισημαίνοντας ότι η κρίση στη Γάζα αποτελεί «τμήμα ενός ευρύτερου προβλήματος στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο».
Τόνισε ότι η πορεία προς μια καλύτερη πραγματικότητα είναι εφικτή, αλλά «χωρίς λύση του παλαιστινιακού, ευημερία, καλές σχέσεις και ειρήνη είναι ανέφικτες».Σύμφωνα με τον ίδιο, η εκεχειρία «παραβιάζεται καθημερινά από το Ισραήλ», ενώ η αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους μπαίνει πλέον στο κέντρο της συζήτησης. Υπογράμμισε ότι το διεθνές δίκαιο «παραγνωρίστηκε στη Γάζα», θέτοντας το ερώτημα «ποιο είναι το μέλλον του κόσμου χωρίς σεβασμό στους κανόνες».
Ανέφερε ότι η διεθνής κοινότητα μπορεί να διαπραγματευτεί «στη βάση των 20 σημείων του Τραμπ», καθώς το σχέδιο «προσπαθεί να καθησυχάσει τις ακραίες φωνές και από τις δύο πλευρές». Τόνισε πως η μόνη λύση είναι «η δημιουργία ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους» και κάλεσε τους Παλαιστινίους να κάνουν εκλογές το 2026, υπογραμμίζοντας ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να εξασφαλίσει την ικανότητά τους να τις πραγματοποιήσουν. «Πρέπει να υπάρχει το Ισραήλ, αλλά πρέπει να υπάρχει και η Παλαιστίνη», κατέληξε.
Θάνος Ντόκος: «Οι Παλαιστίνιοι χρειάζονται ελπίδα και έναν οδικό χάρτη»
Ο Θάνος Ντόκος, Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφάλειας, επισήμανε ότι «δεν υπάρχουν πολλοί εθελοντές για τη διακυβέρνηση της Γάζας» και υπογράμμισε την ανάγκη ενδυνάμωσης της Παλαιστινιακής Αρχής. Εξήγησε ότι οι Παλαιστίνιοι «χρειάζονται ελπίδα για το μέλλον – άρα έναν οδικό χάρτη που να οδηγεί κάπου». Αναρωτήθηκε εάν η λύση των δύο κρατών παραμένει βιώσιμη, «παρότι είναι η καλύτερη», και τόνισε ότι απαιτείται «κάτι χειροπιαστό στο τραπέζι».
Στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη δημιουργίας μιας διεθνούς στρατιωτικής δύναμης για την εγγύηση εφαρμογής μιας μελλοντικής συμφωνίας – ένα σενάριο που, όπως είπε, γεννά πολλά ερωτήματα. Τόνισε πως οι Ευρωπαίοι θα πρέπει κάποια στιγμή «να αποφασίσουν αν θα είναι ισχυροί δρώντες» στην περιοχή, ενώ -όπως είπε- αυτή τη στιγμή «δεν βλέπω να αναπτύσσεται γρήγορα μία περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας».
Nomi Bar-Yaacov: «Η ειρήνη απαιτεί αλλαγή ηγεσίας στο Ισραήλ»
«Υπάρχει περιθώριο αισιοδοξίας», αλλά απαιτείται πρόβλεψη και προνοητικότητα, είπε η Nomi Bar-Yaacov, International Peace Negotiator στο Geneva Centre for Security Policy. Μίλησε για τις επικείμενες εκλογές στο Ισραήλ το επόμενο έτος, σημειώνοντας την εκτίμηση ότι μπορεί να υπάρξει συμφωνία ώστε «να μην δικαστεί ο Νετανιάχου» και ότι ο ίδιος «πιέζει τον Τραμπ να του δώσει άνευ όρων αμνηστία». Υπογράμμισε ότι η εξομάλυνση που απαιτείται για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους είναι απίθανη όσο ο σημερινός Ισραηλινός πρωθυπουργός παραμένει στην εξουσία και ότι «με την αποχώρησή του θα ανοίξουν πόρτες για συνεργασία».
Περιέγραψε τις ακραίες συνθήκες διαβίωσης στη Γάζα, όπου «οι κάτοικοι δεν έχουν προλάβει καν να σκεφτούν για την επόμενη ημέρα, προσπαθούν να επιβιώσουν» και εξέφρασε την ελπίδα ότι σύντομα θα διεξαχθούν εκλογές. Τόνισε ότι ειρήνη και συνεργασία μεταξύ των δύο λαών είναι απαραίτητες για να εξασφαλιστεί η αμοιβαία κατανόηση και υπογράμμισε ότι «υπάρχουν πολλά μικρά που μπορούν να γίνουν» ώστε να δημιουργηθεί δυναμική.
Volker Perthes: «Η ιδεολογία της Χαμάς δεν ηττήθηκε – λύση μόνο με παλαιστινιακό κράτος»
Η Ανατολική Μεσόγειος είναι μια περιοχή «ρευστή, που αλλάζει», υπογράμμισε ο Volker Perthes, Ανώτερος Συνεργάτης, German Institute for International and Security Affairs, Γερμανία. Τόνισε ότι το Ισραήλ είχε στρατιωτική κυριαρχία, αλλά δεν είχε υποστεί ποτέ «την πολιτική απομόνωση» που αντιμετωπίζει σήμερα. Σημείωσε ότι η Χαμάς ηττήθηκε στρατιωτικά, αλλά «δεν ηττήθηκε η ιδεολογία της» και αυτό θα γίνει μόνο «όταν οι Παλαιστίνιοι αποκτήσουν κράτος» και πρόσθεσε ότι η λύση των δύο κρατών «επανήλθε ως κάτι που αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα». Εξήγησε ότι στον Λίβανο για πρώτη φορά η Χεζμπολάχ δεν έχει τόση δύναμη, «το καθεστώς στη Συρία έπεσε σαν τραπουλόχαρτο» και το Ιράν «έχει αποδυναμωθεί». Υπογράμμισε τον ρόλο των χωρών του Κόλπου ως «πιο ουσιαστικών δυνάμεων» και «ισχυρών συμμάχων των ΗΠΑ» και αναφέρθηκε στο επιχειρηματικό μοντέλο που εξελίσσεται στην περιοχή, καθώς και στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής. «Κανένας δεν θα επενδύσει σε αυτές τις επαφές αν δεν υπάρχει ειρήνη», είπε, υπογραμμίζοντας ότι οι ΗΠΑ είναι «η μοναδική δύναμη που μπορεί να σταματήσει πολέμους στη Μέση Ανατολή», ενώ η Ευρώπη «δεν είχε αποφασιστικό ρόλο».
Κωνσταντίνα Μπότσιου: «Η αμερικανική εγγύηση είναι το κλειδί»
Η Κωνσταντίνα Μπότσιου, Γενική Διευθύντρια, Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων; Καθηγήτρια, στο Πανεπιστήμιο Πειραιά, σημείωσε ότι οι ανακωχές και οι διεθνείς πρωτοβουλίες στην περιοχή συνήθως διαρκούν λίγο, εξέφρασε όμως αισιοδοξία για το σχέδιο Τραμπ, επισημαίνοντας ότι «οι ΗΠΑ παίρνουν ξανά στα χέρια τους το παιχνίδι» και ότι «οι δύο πλευρές είναι αλληλοεξοντωμένες».
Τόνισε πως το κλειδί είναι «η αμερικανική εγγύηση» τόσο για την ασφάλεια όσο και για την ανασυγκρότηση και ότι η διεθνοποίηση είναι κρίσιμη. Εξήγησε ότι απομακρύνονται οι εστίες σύγκρουσης, «το Ισραήλ δεν θα προσαρτήσει τη Γάζα», ενώ μειώνεται και «η αίσθηση της απειλής». Υπογράμμισε την αποδυνάμωση του Ιράν και των proxies του, τη σημασία της ουδετερότητας των αραβικών κρατών και τη δυνατότητα αναβίωσης των συνθηκών του Αβραάμ μετά τις εκλογές στο Ισραήλ. Εξήγησε ότι οι ΗΠΑ δεν ακολουθούν πλέον «οριενταλιστική γραμμή». Τόνισε ακόμη ότι, αν προχωρήσει το σχέδιο Τραμπ, θα «γεννηθεί ένας εντελώς διαφορετικός κόσμος, όπου οι ΗΠΑ θα έχουν μια φιλική σχέση με τις μουσουλμανικές χώρες, ειδικά σε μία περίοδο όπου η ανάπτυξη της ΑΙ έχει μεγάλη ανάγκη από ενέργεια».
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του συνεδρίου εδώ
Μπορείτε να παρακολουθήσετε ζωντανά τις εργασίες του συνεδρίου από το επίσημο κανάλι της εφημερίδας «Το Βήμα» στο YouTube (ΕΔΩ), από το ξενόγλωσσο κανάλι στο YouTube (ΕΔΩ), καθώς και από το επίσημο κανάλι στο YouTube του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, πατώντας ΕΔΩ
