Η Κινηματογραφική Λέσχη Solaris θα προβάλλει στον Πολυχώρο Τέχνης-καφέ, Η Λυσσασμένη Γάτα, Επισκόπου Κίτρους Νικολάου 4, πίσω από την ΕΥΑΘ, περιοχή Σιντριβάνι-Ροτόντα, στη Θεσσαλονίκη, την ταινία του Βιμ Βέντερς, «Buena Vista Social Club», 105΄ (1999), την Πέμπτη 18 Ιουνίου 2026, στις 8.00 μμ. Την ταινία θα προλογίσει ο Γιάννης Φραγκούλης, κριτικός και θεωρητικός του κινηματογράφου. Με αυτή την προβολή συνεχίζουμε και κλείνουμε το πολύ μικρό αφιέρωμα στον κουβανικό κινηματογράφο και, συγχρόνως, φόρο τιμής στον δοκιμαζόμενο λαό της Κούβας, 67 χρόνια μετά την κουβανική επανάσταση, προσπαθώντας να διδαχθούμε από αυτή. Ταυτόχρονα παίρνουμε μια καλή γεύση από την κουβανική μουσική.
Το 1996, και έχοντας στο μυαλό του ένα σχέδιο που είχε ήδη ωριμάσει από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο Ράι Κούντερ ταξίδεψε στην Κούβα και συγκέντρωσε μια σειρά από ξεχασμένους βετεράνους μουσικούς, με τους οποίους ηχογράφησε το δίσκο «Buena Vista Social Club». Μέχρι το 1998, το συγκρότημα, που δανείστηκε το όνομα από μία παλιά αίθουσα χορού της Αβάνα, πραγματοποίησε δύο εμφανίσεις, στο Άμστερνταμ και στο Κάρνεγκι Χολ, της Νέας Υόρκης. Αυτήν ακριβώς την πορεία κατέγραψε με την κάμερα ο Βιμ Βέντερς, με αφετηρία τις πρόβες και κατάληξη την αποθέωση του μουσικού σχήματος από το νεοϋορκέζικο κοινό.
Μπροστά στην κάμερα, μουσικοί με μέσο όρο ηλικίας τα… «ήντα» και με θαυμαστή απλότητα αφηγούνται τη ζωή τους -ο Ιμπραΐμ Φερέρ, για παράδειγμα, μιλάει για τα χρόνια που πέρασε ως λούστρος-, ενώ εμβόλιμα πλάνα σκιαγραφούν το πορτρέτο του καθενός μέσα από στιγμιότυπα από τις πρόβες, τον ελεύθερο χρόνο και τις περιηγήσεις τους σε γειτονιές της Αβάνα. Ο Γερμανός σκηνοθέτης δεν κρύβει το θαυμασμό του για τη λαϊκή κουβανέζικη μουσική. Παρ’όλα αυτά, τα πλάνα από τις ζωντανές εμφανίσεις είναι ελάχιστα σε σχέση με τη διάρκεια της ταινίας και όποιος περιμένει ένα μουσικό ντοκιμαντέρ με έμφαση στις συναυλίες, μάλλον θα απογοητευτεί.
Η μουσική συνιστά για την Κούβα ένα από τα πιο ισχυρά της πολιτισμικά κεφάλαια. Όπως αναφέρει και ο επιφανής Κουβανός ανθρωπολόγος Fernando Ortiz, «Με τη μουσική μας, εμείς οι Κουβανοί έχουμε εξάγει περισσότερα όνειρα και χαρές από ότι με τον καπνό μας, περισσότερη γλύκα και ενέργεια από ότι με όλη μας την ζάχαρη. Η αφρο-κουβανέζικη μουσική είναι φωτιά, λύτρωση και καπνός. Είναι σιρόπι, γοητεία και ανακούφιση. Είναι σαν ένα μελωδικό ρούμι που φέρνει κοντά τους ανθρώπους και τους κάνει να συμπεριφέρονται μεταξύ τους ως ίσοι. Φέρνει την δύναμη της ζωής στις αισθήσεις».
Έχοντας τις ρίζες της στην αφρο-ισπανική παράδοση η κουβανέζικη μουσική αποτελεί προϊόν συγκρητισμού και συνιστά μια από τις πιο χειροπιαστές μορφές έκφρασης της εθνικής ταυτότητας, καθώς, κάθε της μορφή προέρχεται από την σύνθεση αφρικανικών και ισπανικών στοιχείων. Στην διάρκεια του χρόνου θα αφομοιώσει διαφορετικά μουσικά είδη από τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και την Τζαμάικα, κυρίως, αναπτύσσοντας μια μεγάλη ποικιλομορφία σε είδη και ρυθμούς που στη διάρκεια του 19ου και 20ου αιώνα, θα ασκήσει μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη πολλών μουσικών ειδών, όπως για παράδειγμα της τζαζ και της salsa.
Ξεχωριστή θέση σε αυτή κατέχει το son το οποίο συνεισέφερε στην δημιουργία των περισσότερων μεταγενέστερων κουβανέζικων μουσικών ειδών. Το son, το οποίο ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές μεταξύ των μαύρων κουβανών της εργατικής τάξης, είχε αρχικά περιθωριοποιηθεί, μέχρι που ο εθνικός ποιητής, Nicolás Guillén, στην δεκαετία του 1930, βασιζόμενος στους ρυθμούς, τους ήχους και τα θέματα του, θα το περάσει στην ποίησή του, εμπλουτίζοντάς το με μια ξεχωριστή λυρική φόρμα και μετατρέποντάς το σε μια από τις κύριες εκφράσεις της εθνικής κουλτούρας.
Αυτά θα είναι τα θέματα της συζήτησης μετά την προβολή της ταινίας που θα γίνει με τους θεατές, βλέποντας την Κούβα ως χώρα με πολλά προβλήματα, όσον αφορά στην εθνική της ανεξαρτησία, με θέληση να τα λύσει, τελικά να βρίσκει τον δρόμο για την ανάπτυξη, και ως πολιτισμό που έχει πολλά να δώσει σε όλο τον κόσμο. Ακολουθεί η ταινία «Το αλάτι της γης», παλαιστινιακή παραγωγή, για να κλείσουμε αυτή την κινηματογραφική σεζόν, για την Κινηματογραφική μας Λέσχη.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
- Ταινία: «Buena Vista Social Club»
- Σκηνοθέτης: Βιμ Βέντερς
- Διάρκεια: 105΄
- Έτος παραγωγής: 1999
- Αίθουσα: Η Λυσσασμένη Γάτα
- Διεύθυνση: Επισκόπου Κίτρους Νικολάου 4
- περιοχή Σιντριβάνι-Ροτόντα, πίσω από την ΕΥΑΘ, Θεσσαλονίκη
- Πρόσβαση: στάση Καμάρα ΟΑΣΘ, σταθμός Σιντριβάνι Μετρό
- Ημέρα προβολής: Πέμπτη 18 Ιουνίου 2026, 8.00 μ.μ.
- Ενιαίο εισιτήριο: 5 ευρώ.
