- Γράφει ο Νίκος Χ. Λαγκαδινός
Το μεταναστευτικό ζήτημα, σε συνδυασμό με την απειλή του ισλαμιστικού εξτρεμισμού, αποτελεί ένα από τα πλέον πολυσύνθετα και φορτισμένα θέματα στον σύγχρονο ευρωπαϊκό δημόσιο διάλογο. Η συζήτηση αυτή αγγίζει ζητήματα εθνικής ασφάλειας, πολιτισμικής ταυτότητας, ιστορικής ευθύνης αλλά και τις ιδιαιτερότητες κάθε κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα τρομοκρατικά χτυπήματα που εκδηλώθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες σε ευρωπαϊκές μητροπόλεις (όπως το Παρίσι, το Βερολίνο, τις Βρυξέλλες και τη Μαδρίτη) ανέδειξαν με εμφατικό τρόπο τους κινδύνους που εγκυμονεί ο ριζοσπαστικός ισλαμισμός.
Στη σχετική ανάλυση των ειδικών ασφαλείας, γίνεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στον Ισλαμισμό (ως πολιτικο-θρησκευτική ριζοσπαστική ιδεολογία) και την πλειονότητα των μουσουλμάνων που επιζητούν ειρηνική διαβίωση.
Η αποτυχία τόσο του γαλλικού μοντέλου της αφομοίωσης (intégration/laïcité) όσο και του αγγλοσαξονικού μοντέλου της πολυπολιτισμικότητας δημιούργησε περιθωριοποιημένες ομάδες σε υποβαθμισμένες περιοχές (π.χ. γαλλικά banlieues), καθιστώντας ορισμένους νέους ευάλωτους στη ριζοσπαστικοποίηση.
Η «Τυραννία της Μεταμέλειας» και η ιστορική μνήμη της Ευρώπης
Στο εμβληματικό του έργο «Η τυραννία της μεταμέλειας» (La tyrannie de la repentance), ο Γάλλος συγγραφέας κι ένας από τους «Νέους Φιλοσόφους» που ανέβηκαν στο προσκήνιο τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 Pascal Bruckner υποστηρίζει ότι η Ευρώπη διακατέχεται από ένα διαρκές αίσθημα ιστορικής ενοχής.
«Η Ευρώπη αναμασά τα παλιά της εγκλήματα: τους πολέμους, τους θρησκευτικούς διωγμούς, τη δουλεία, την αποικιοκρατία, τον φασισμό, τον κομμουνισμό.» (Pascal Bruckner)
Η υπερβολική αυτή ενοχή, σύμφωνα με τον Bruckner, οδηγεί την Ευρώπη σε μια μορφή παράλυσης, όπου η αυτοκριτική μετατρέπεται σε αυτομίσος και η ανοχή σε αδυναμία προάσπισης των δικών της δημοκρατικών και φιλελεύθερων αξιών.
Από την άλλη πλευρά, διεθνολόγοι και κοινωνιολόγοι επισημαίνουν ότι οι μεταναστευτικές ροές οφείλονται πρωτίστως σε γεωπολιτικές αναταράξεις, φτώχεια, πολέμους και αυταρχικά καθεστώτα στις χώρες προέλευσης, καθώς και στις διεθνείς υποχρεώσεις για παροχή ασύλου (Σύμβαση της Γενεύης του 1951), παρά σε ενοχικά σύνδρομα των δυτικών κυβερνήσεων.
Η ιδιαίτερη θέση της Ελλάδας: Γεωγραφία χωρίς αποικιοκρατικό βάρος
Η περίπτωση της Ελλάδας διαφοροποιείται σημαντικά από εκείνη των δυτικοευρωπαϊκών χωρών (όπως η Γαλλία, η Βρετανία ή η Ολλανδία). Η Ελλάδα δεν υπήρξε αποικιοκρατική δύναμη στην Ασία ή την Αφρική. Συνεπώς, δεν φέρει ιστορική ευθύνη για την εκμετάλλευση αυτών των περιοχών. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης, η χώρα μετατράπηκε στο κύριο σημείο εισόδου για εκατοντάδες χιλιάδες αιτούντες άσυλο και μετανάστες.
Η απότομη συσσώρευση πληθυσμών χωρίς επαρκείς υποδομές ενσωμάτωσης, σε συνδυασμό με την παρατεταμένη οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, δημιούργησε σοβαρές πιέσεις στις τοπικές κοινωνίες.
Η έξαρση της μικροεγκληματικότητας ή της παραβατικότητας σε ορισμένες περιοχές συνδέεται συχνά από τους εγκληματολόγους τόσο με την έλλειψη νομιμοποιητικών εγγράφων και την περιθωριοποίηση, όσο και με την αδυναμία αποτελεσματικής αστυνόμευσης και διαχείρισης των δομών φιλοξενίας. Το γεγονός αυτό εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας των πολιτών και τροφοδοτεί τις κοινωνικές εντάσεις.
Η αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ζητήματος και της προστασίας των ευρωπαϊκών κοινωνιών απαιτεί μια ρεαλιστική προσέγγιση που να συνδυάζει αυστηρό έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. και ταχεία διεκπεραίωση των διαδικασιών ασύλου/επιστροφών. Επιπλέον, απαρέγκλιτη απαίτηση σεβασμού του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων και της ανεξιθρησκείας από κάθε νέο μέλος της κοινωνίας. Χωρίς, ωστόσο, να παραλείπεται η δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ε.Ε., ώστε να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα οι χώρες πρώτης γραμμής όπως η Ελλάδα.
Ποιες είναι οι βασικές διαφορές μεταξύ του γαλλικού μοντέλου αφομοίωσης και του βρετανικού μοντέλου πολυπολιτισμικότητας;
Το γαλλικό μοντέλο αφομοίωσης (intégration/assimilation) και το βρετανικό μοντέλο πολυπολιτισμικότητας (multiculturalism) αντιπροσωπεύουν δύο διαμετρικά αντίθετες φιλοσοφικές και πολιτικές προσεγγίσεις για τη διαχείριση της εθνικής και θρησκευτικής ετερογένειας.
Το γαλλικό μοντέλο: Αφομοίωση και κοσμικό κράτος (Laïcité)
Το γαλλικό μοντέλο βασίζεται στις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης και την έννοια της μίας και αδιαίρετης Δημοκρατίας (République une et indivisible). Η θρησκεία θεωρείται αυστηρά ιδιωτική υπόθεση. Στη δημόσια σφαίρα (σχολεία, δημόσιες υπηρεσίες), όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απλώς ως Γάλλοι πολίτες, χωρίς να αναγνωρίζονται εθνοτικές ή θρησκευτικές υποομάδες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η νομοθεσία που απαγορεύει τα εμφανή θρησκευτικά σύμβολα (όπως η ισλαμική μαντήλα, το εβραϊκό κιπά ή μεγάλοι σταυροί) στα δημόσια σχολεία.
Το γαλλικό κράτος απορρίπτει την ιδέα της εκπροσώπησης πολιτών μέσω εθνοτικών ή θρησκευτικών κοινοτήτων. Μάλιστα, απαγορεύεται δια νόμου η συλλογή κρατικών στατιστικών στοιχείων με βάση τη φυλή ή τη θρησκεία.
Το βρετανικό μοντέλο: Πολυπολιτισμικότητα και κοινοτισμός
Το βρετανικό μοντέλο αναπτύχθηκε ιστορικά επηρεασμένο από τη δομή της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και τη μεταπολεμική μετανάστευση από τις χώρες της Κοινοπολιτείας.
Το κράτος αναγνωρίζει τις διάφορες εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες ως συγκροτημένες κοινότητες και ενθαρρύνει τη διατήρηση της ιδιαίτερης πολιτισμικής τους ταυτότητας.
Επιτρέπονται εξαιρέσεις ή ειδικές προσαρμογές για θρησκευτικούς λόγους (π.χ. η δυνατότητα σε Σιχ αστυνομικούς να φορούν τουρμπάνι αντί για το τυπικό καπέλο, ή η επίσημη αναγνώριση θρησκευτικών συμβουλίων/δικαστηρίων για αστικές υποθέσεις εντός των κοινοτήτων).
Η πολιτεία συνομιλεί απευθείας με ηγέτες κοινοτήτων (community leaders) για την επίλυση τοπικών ζητημάτων και την προώθηση της κοινωνικής συνοχής.
Οι σύγχρονες προκλήσεις και η σύγκλιση
Τα τελευταία χρόνια, και τα δύο μοντέλα έχουν δεχθεί έντονη κριτική. Η αυστηρή εφαρμογή της laïcité στη Γαλλία κατηγορείται από επικριτές ότι στοχοποιεί συγκεκριμένα τους μουσουλμάνους και αποτυγχάνει να αποτρέψει τη φτώχεια και τη ριζοσπαστικοποίηση στα banlieues.
Η πολυπολιτισμικότητα στη Βρετανία επικρίθηκε (ακόμη και από πρώην πρωθυπουργούς) ότι οδήγησε σε διαχωρισμένες γειτονιές χωρίς κοινή εθνική ταυτότητα, διευκολύνοντας την ανάπτυξη κλειστών θυλάκων.
Ως αποτέλεσμα, παρατηρείται μια σχετική σύγκλιση: η Βρετανία δίνει πλέον μεγαλύτερη έμφαση στις «κοινές βρετανικές αξίες» (Britishness), ενώ η Γαλλία αναζητά ηπιότερες μεθόδους κοινωνικής ένταξης χωρίς να εγκαταλείπει τις θεμελιώδεις αρχές της Δημοκρατίας.
Τα δύο διαφορετικά μοντέλα ενσωμάτωσης –το γαλλικό (αφομοιωτικό/κοσμικό) και το βρετανικό (πολυπολιτισμικό)– διαμορφώνουν εκ διαμέτρου αντίθετες φιλοσοφίες, στρατηγικές και θεσμικά εργαλεία για την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης.
Το γαλλικό μοντέλο: Ιδεολογική περιχαράκωση και «προστασία της Δημοκρατίας»
Στη Γαλλία, η πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης αντιμετωπίζεται ως προάσπιση των αξιών της Γαλλικής Δημοκρατίας (με επίκεντρο την αρχή της Laïcité – της κοσμικότητας του κράτους) απέναντι στον «ισλαμιστικό αυτονομισμό» (séparatisme).
Η γαλλική στρατηγική (όπως αποτυπώνεται στο εθνικό σχέδιο Prevent to Protect της CIPDR) θεωρεί ότι η ριζοσπαστικοποίηση ξεκινά από την απόρριψη των δημοκρατικών αξιών. Συνεπώς, η πρόληψη βασίζεται στην εμπέδωση της ιδιότητας του Γάλλου πολίτη και της ουδετερότητας της δημόσιας σφαίρας.
Η πρόληψη στηρίζεται κυρίως σε top-down κρατικές δομές (Νομαρχίες, Αστυνομία, Υπουργείο Παιδείας). Το γαλλικό κράτος επιβλέπει αυστηρά τους χώρους λατρείας, τα ιδιωτικά θρησκευτικά σχολεία και τη χρηματοδότηση από το εξωτερικό (νόμος του 2021 κατά του αυτονομισμού).
Το κράτος αποφεύγει να διαπραγματεύεται με «κοινοτικούς ηγέτες» ή θρησκευτικές οργανώσεις ως μεσάζοντες, θεωρώντας ότι αυτό ενισχύει τον κοινοτισμό (communautarisme) που τροφοδοτεί το πρόβλημα.
Η προσέγγιση αυτή συχνά εκλαμβάνεται από τμήματα του μουσουλμανικού πληθυσμού ως στιγματισμός ή επίθεση στην ταυτότητά τους, με αποτέλεσμα οι κρατικές υπηρεσίες να δυσκολεύονται να αποκτήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης στο πεδίο (grassroots level).
Το βρετανικό μοντέλο: Κοινοτική εργασία και «προστασία ευάλωτων ατόμων» (Safeguarding)
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η πρόληψη οργανώνεται γύρω από τη στρατηγική Prevent (μέρος του ευρύτερου σχεδίου CONTEST). Το βρετανικό μοντέλο αντιμετωπίζει τη ριζοσπαστικοποίηση περισσότερο ως πρόβλημα κοινωνικής προστασίας και τρωτότητας του ατόμου, παρόμοιο με την παιδική κακοποίηση ή τη συμμετοχή σε συμμορίες.
Η καρδιά του Prevent είναι το πρόγραμμα Channel. Όταν ένα άτομο (π.χ. μαθητής) δείχνει σημάδια ριζοσπαστικοποίησης, μια ομάδα από εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς λειτουργούς, γιατρούς και αστυνομικούς συνεδριάζει για να προσφέρει εξατομικευμένη υποστήριξη (ψυχολογική, κοινωνική ή καθοδήγηση).
Το βρετανικό κράτος χρηματοδοτεί και συνεργάζεται άμεσα με τοπικές κοινότητες, MKO, τζαμιά και ηγέτες ομάδων για να δημιουργήσει «αντι-αφηγήματα» (counter-narratives).
Από το 2015, οι εργαζόμενοι στο δημόσιο τομέα (δάσκαλοι, καθηγητές, προσωπικό του NHS) έχουν νομική υποχρέωση να αναφέρουν υποψίες ριζοσπαστικοποίησης.
Το Prevent επικρίθηκε έντονα ότι μετέτρεψε δασκάλους και γιατρούς σε «πράκτορες επιτήρησης», δημιουργώντας καχυποψία στις μουσουλμανικές κοινότητες ότι παρακολουθούνται δυσανάλογα.
Το γερμανικό μοντέλο ενσωμάτωσης διαφέρει ουσιωδώς από το γαλλικό και το βρετανικό, καθώς διαμορφώθηκε μέσα από μια εντελώς διαφορετική ιστορική διαδρομή. Ενώ η Γαλλία και η Βρετανία διατείνονταν ότι διέθεταν συγκροτημένη ιδεολογία ενσωμάτωσης (αφομοίωση και πολυπολιτισμικότητα αντίστοιχα), η Γερμανία για δεκαετίες αρνούνταν την ίδια την ιδέα ότι αποτελεί χώρα υποδοχής μεταναστών (Keιν Einwanderungsland).
Η ιστορική εξέλιξη: Από τους «φιλοξενούμενους εργάτες» στην αναγνώριση
Η περίοδος των Gastarbeiter (1950–1990): Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γερμανία προσκάλεσε εκατομμύρια εργάτες (κυρίως από την Τουρκία, την Ελλάδα και την Ιταλία) για να καλύψει τις ανάγκες του «οικονομικού θαύματος». Η επίσημη υπόθεση ήταν ότι οι εργάτες αυτοί θα επέστρεφαν τελικά στις πατρίδες τους.
Επειδή το κράτος θεωρούσε τη διαμονή τους προσωρινή, δεν επένδυσε σε πολιτικές ενσωμάτωσης, εκμάθησης γλώσσας ή απόκτησης ιθαγένειας. Όταν οι πληθυσμοί αυτοί παρέμειναν και δημιούργησαν οικογένειες, διαμορφώθηκαν παράλληλες κοινωνίες χωρίς θεσμικό πλαίσιο ένταξης.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 (και καθοριστικά με τον μεταναστευτικό νόμο του 2005), η Γερμανία αποδέχθηκε επίσημα ότι είναι πολυπολιτισμική χώρα υποδοχής και διαμόρφωσε ένα νέο, θεσμοθετημένο μοντέλο.
Τα βασικά χαρακτηριστικά του γερμανικού μοντέλου
Το σύγχρονο γερμανικό μοντέλο μπορεί να χαρακτηριστεί ως «Πραγματιστικό – Θεσμικό» (Pragmatic/Institutional Integration) και στηρίζεται στους εξής πυλώνες:
Έμφαση στην Οικονομική και Γλωσσική Ένταξη:
Αντί για αφηρημένες συζητήσεις περί ταυτότητας, η Γερμανία εστιάζει στην αγορά εργασίας και την εκμάθηση της γερμανικής γλώσσας.
Θεσμοθετήθηκαν τα υποχρεωτικά «Μαθήματα Ενσωμάτωσης» (Integrationskurse), τα οποία περιλαμβάνουν 600-900 ώρες εκμάθησης γερμανικών και μαθήματα για τη γερμανική έννομη τάξη και ιστορία.
Συνταγματικός πατριωτισμός (Verfassungspatriotismus):
Η Γερμανία δεν απαιτεί πλήρη πολιτισμική αφομοίωση (όπως η Γαλλία), αλλά ούτε αφήνει πλήρη ελευθερία στα κοινοτικά δικαστήρια (όπως η Βρετανία).
Απαιτεί αφοσίωση στο Γερμανικό Σύνταγμα (Grundgesetz), τις δημοκρατικές αρχές, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου.
Θεσμική συνεργασία με τη θρησκεία (Εκκλησιαστικό Δίκαιο):
Αντίθετα με τη γαλλική Laïcité που διαχωρίζει πλήρως το κράτος από τη θρησκεία, η Γερμανία αναγνωρίζει τις θρησκευτικές κοινότητες ως εταίρους του κράτους (π.χ. είσπραξη θρησκευτικού φόρου, εισαγωγή θρησκευτικών μαθημάτων στα δημόσια σχολεία).
Τα τελευταία χρόνια, το γερμανικό κράτος προσπαθεί να θεσμοθετήσει μια «Γερμανική Ισλαμική Διάσκεψη» (Deutsche Islam Konferenz) για να εκπαιδεύει ιμάμηδες εντός Γερμανίας στη γερμανική γλώσσα, μειώνοντας την επιρροή ξένων κρατών (όπως της Τουρκίας μέσω της DITIB).
Το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο
Το Νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο εισάγει ένα ενιαίο νομοθετικό και επιχειρησιακό πλαίσιο. Αντικαθιστά σε μεγάλο βαθμό το παλαιότερο σύστημα (όπως τις επιμέρους διατάξεις του «Δουβλίνου») και επιδιώκει την εξισορρόπηση μεταξύ συνοριακού ελέγχου, ταχείας διεκπεραίωσης ασύλου και ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Το νέο πλαίσιο δομείται πάνω σε τέσσερις βασικούς άξονες:
Υποχρεωτικός προέλεγχος (Screening) & αναβαθμισμένο Eurodac
Όλοι όσοι εισέρχονται παράτυπα υποβάλλονται υποχρεωτικά σε διαδικασίες ταυτοποίησης, υγειονομικού ελέγχου, λήψης βιομετρικών δεδομένων και ελέγχου ασφαλείας.
Ο προέλεγχος ολοκληρώνεται εντός 7 ημερών στα σύνορα (ή 3 ημερών αν εντοπιστούν στην ενδοχώρα).
Η βάση δεδομένων Eurodac επεκτείνεται για να καταγράφει όχι μόνο αποτυπώματα αλλά και πρόσωπα (βιομετρικά), περιλαμβάνοντας άτομα από την ηλικία των 6 ετών.
Ταχείες διαδικασίες ασύλου στα σύνορα (Fast-track Border Procedures)
Όσοι βρίσκονται σε διαδικασία προελέγχου ή ταχείας εξέτασης θεωρείται νομικά ότι «δεν έχουν εισέλθει ακόμη» στην επικράτεια της Ε.Ε., παραμένοντας σε ελεγχόμενες δομές.
Εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε αιτούντες από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης ασύλου κάτω του 20%, σε όσους θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια ή σε όσους παραπλάνησαν τις αρχές.
Η εξέταση του αιτήματος ασύλου στα σύνορα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός 12 εβδομάδων.
Μηχανισμός υποχρεωτικής αλληλεγγύης (Flexible/Mandatory Solidarity)
Αντί για την παλαιά υποχρεωτική μετεγκατάσταση, τα κράτη-μέλη που δεν βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα έχουν επιλογές: Μετεγκατάσταση αιτούντων άσυλο στο έδαφός τους. Χρηματοδοτική συνεισφορά (π.χ. περίπου 20.000 ευρώ για κάθε αιτούντα που αρνούνται να υποδεχτούν) προς το ταμείο της Ε.Ε. ή προς τις χώρες πρώτης γραμμής. Επιχειρησιακή και τεχνική υποστήριξη (τεχνογνωσία, εξοπλισμός, υποδομές).
Αυστηροποίηση επιστροφών & εξωτερική διάσταση
Όσοι λαμβάνουν απορριπτική απόφαση στη συνοριακή διαδικασία οδηγούνται αμέσως σε διαδικασίες επιστροφής.
Ενισχύονται οι συμφωνίες της Ε.Ε. με χώρες διέλευσης και προέλευσης (π.χ. Τουρκία, Αίγυπτος, Τυνησία) για την αποτροπή των αναχωρήσεων και τη διευκόλυνση των επανεισδοχών.
Πώς επηρεάζει την Ελλάδα
Ως χώρα πρώτης γραμμής στα εξωτερικά ανατολικά σύνορα της Ε.Ε., η Ελλάδα επηρεάζεται άμεσα και καθοριστικά σε επιχειρησιακό, θεσμικό και κοινωνικό επίπεδο:
Για πρώτη φορά υπάρχει διαρκής ευρωπαϊκός μηχανισμός που υποχρεώνει τα υπόλοιπα κράτη-μέλη να συνεισφέρουν οικονομικά ή επιχειρησιακά, αποτρέποντας την πλήρη εγκατάλειψη των χωρών υποδοχής.
Τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα και οι διαδικασίες fast-track αποσκοπούν στην ταχεία αποσυμφόρηση του συστήματος από αιτήσεις που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις προστασίας.
Η συντονισμένη ευρωπαϊκή πίεση σε τρίτες χώρες διευκολύνει την επιστροφή όσων δεν δικαιούνται άσυλο.
Παρά τις αλλαγές, η βασική αρχή ότι η χώρα πρώτης εισόδου παραμένει υπεύθυνη για την καταγραφή και την εξέταση των αιτήσεων διατηρείται σε μεγάλο βαθμό, επιβαρύνοντας τα ελληνικά σύνορα.
Η υποχρεωτική εφαρμογή των διαδικασιών screening και συνοριακού ασύλου απαιτεί τη λειτουργία εκτεταμένων Ελεγχόμενων Δομών (CCACs) στα νησιά και τα σύνορα.
Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και νομικοί φορείς επισημαίνουν τον κίνδυνο περιορισμού της ελευθερίας κίνησης, συμπίεσης των ενδίκων μέσων (εφέσεων) λόγω των σφιχτών προθεσμιών και δυσκολίας πρόσβασης σε δωρεάν νομική συνδρομή.
ΑΝΑΦΟΡΕΣ
- Tony Kushner, The battle of Britishness. Migrant journeys, 1685 to the present. Manchester University Press
- Jocelyne Cesari, Laïcité and Religious Diversity in France: Embracing Institutional and Covenantal Pluralism for a More Inclusive Public Space.https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15570274.2025.2555663
- https://www.laicite.gouv.fr/quest-ce-que-laicite
- Bruckner Pascal, Η τυραννία της μεταμέλειας. Δοκίμιο πάνω στον δυτικό πολιτισμό. Μετάφραση: Λόισκα Αβαγιανού. Εκδόσεις Αστάρτη. Αθήνα 2007.
