Η Τουρκία επιχειρεί να προσδώσει νομοθετική βάση στην «Γαλάζια Πατρίδα», με ένα σχέδιο που αφορά τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας και περιλαμβάνει ζητήματα με άμεσο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, από τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο έως τις δήθεν «γκρίζες ζώνες».
Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) προετοιμάζει νομοσχέδιο το οποίο, σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, αναμένεται να συνταχθεί τον Νοέμβριο και να κατατεθεί στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση πριν από το τέλος του 2026. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν σε ένα ενιαίο πλαίσιο οι κανόνες που αφορούν τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η Άγκυρα διεκδικεί δικαιοδοσία.
Οι ρυθμίσεις για το Αιγαίο και οι «γκρίζες ζώνες»
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, το σχέδιο προβλέπει τη διατήρηση των τουρκικών χωρικών υδάτων στα 6 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, ενώ στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο αναφέρεται εύρος 12 ναυτικών μιλίων.
Παράλληλα, εξετάζονται κανόνες για τις δραστηριότητες εντός των θαλάσσιων ζωνών που η Τουρκία θεωρεί ότι υπάγονται στη δικαιοδοσία της. Οι σχετικές πληροφορίες κάνουν λόγο για απαίτηση άδειας από τις τουρκικές αρχές σε οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες, καθώς και σε εργασίες στον βυθό και στο υπέδαφος.
Το ενδιαφέρον για την Αθήνα εντοπίζεται και στις πιθανές αναφορές σε νησίδες και βραχονησίδες που η τουρκική πλευρά εντάσσει στις δήθεν «γκρίζες ζώνες». Πρόκειται για περιοχές των οποίων την κυριαρχία αμφισβητεί η Άγκυρα, επικαλούμενη τη δική της ερμηνεία διεθνών συνθηκών.
Ο ισχυρισμός για 152 νησιά και το ενδεχόμενο της τουρκικής σημαίας
Τον πυρήνα αυτής της στρατηγικής εκφράζει ο απόστρατος υποναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, εκ των θεμελιωτών της δήθεν «Γαλάζιας Πατρίδας», ο οποίος επιμένει ότι το δόγμα πρέπει να αποκτήσει μόνιμη νομοθετική ισχύ. Στις τοποθετήσεις του επαναφέρει τους τουρκικούς ισχυρισμούς για τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες», κάνοντας λόγο για 152 ομάδες που φτάνουν τις 176 νησίδες, νησιά και βραχονησίδες, οι οποίες κατά την τουρκική οπτική δεν έχουν παραχωρηθεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες.
Στο ίδιο μήκος κύματος, τουρκικά δημοσιεύματα και ο στρατιωτικός αναλυτής Kemal Olçar υποστηρίζουν ότι η νέα νομοθετική ρύθμιση μπορεί να δημιουργήσει ένα διαφορετικό νομικό καθεστώς για τις περιοχές αυτές, φτάνοντας στο σημείο να θέτουν ζήτημα ύψωσης τουρκικής σημαίας σε βραχονησίδες.
Τι επιδιώκει η Άγκυρα στην Ανατολική Μεσόγειο
Το υπό επεξεργασία νομοσχέδιο αφορά επίσης τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της Τουρκίας, με ιδιαίτερη σημασία για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και την υφαλοκρηπίδα. Τουρκικά δημοσιεύματα έχουν συνδέσει την πρωτοβουλία με την προσπάθεια της Άγκυρας να καθορίσει ενιαίο πλαίσιο για τις δραστηριότητες στις συγκεκριμένες περιοχές.
Στη συζήτηση περιλαμβάνεται και η πιθανότητα ειδικών ρυθμίσεων σε θαλάσσιες περιοχές όπου δεν έχει ανακηρυχθεί τουρκική ΑΟΖ. Ωστόσο, οι σχετικές αναφορές αφορούν προτάσεις και πληροφορίες για το υπό διαμόρφωση σχέδιο, όχι ισχύουσα νομοθεσία.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό στοιχείο της τουρκικής στρατηγικής για τις θάλασσες. Η προοπτική να αποκτήσει ειδικό νομοθετικό πλαίσιο επαναφέρει στο προσκήνιο τις μαξιμαλιστικές τους θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και τις τουρκικές αμφισβητήσεις στο Αιγαίο.
