Μια συζήτηση στην κεντρική σκηνή του Mozilla Festival 2025 στη Βαρκελώνη
Πώς θα έμοιαζε η τεχνολογία εάν οι κοινότητες είχαν ουσιαστικό λόγο στον σχεδιασμό και στη λειτουργία της; Εάν τα ψηφιακά εργαλεία διαμορφώνονταν με βάση τις ανάγκες των ανθρώπων και η εξέλιξή τους δεν εξαρτιόταν κυρίως από τις αποφάσεις λίγων μεγάλων επιχειρήσεων;
Όπως γράφει η Ana-Maria Stanciuc, αυτό το ερώτημα βρίσκεται στον πυρήνα του φετινού Mozilla Festival, το οποίο επιστρέφει στη Βαρκελώνη, προτείνοντας μια διαφορετική συζήτηση για το μέλλον του διαδικτύου.
Η διοργάνωση πραγματοποιείται από το μη κερδοσκοπικό Ίδρυμα Mozilla, σε συνεργασία με τον Δήμο Βαρκελώνης, στο πλαίσιο της Open Tech Week. Από τις 28 έως τις 30 Οκτωβρίου 2026, το παλιό βιομηχανικό συγκρότημα Recinte Fabra i Coats, που σήμερα λειτουργεί ως πολιτιστικός χώρος, αναμένεται να υποδεχθεί περισσότερους από 2.000 συμμετέχοντες, με πάνω από 200 δράσεις. Mozilla Foundation
Κεντρικό θέμα είναι το «Wilding»: μια πρόσκληση να απελευθερωθεί η τεχνολογική δημιουργία από άκαμπτους περιορισμούς και να αποκτήσει περισσότερο χώρο η συλλογική πρωτοβουλία. Στη λογική του φεστιβάλ, ένα υγιές ψηφιακό περιβάλλον χρειάζεται ποικιλία, ανοιχτή συνεργασία και τη δυνατότητα των κοινοτήτων να καθορίζουν την εξέλιξή του. Mozilla Foundation
Στο ρεπορτάζ της, η Stanciuc μεταφέρει τη θέση της διευθύντριας του φεστιβάλ, Zeina Abi Assy: το σημερινό τεχνολογικό σύστημα χαρακτηρίζεται από κλειστές δομές, ισχυρό έλεγχο και πρακτικές που αντλούν αξία από τους χρήστες και τις κοινότητές τους. Το Mozilla Festival φιλοδοξεί να αποτελέσει αντίβαρο σε αυτό το μοντέλο, δίνοντας χώρο σε ανθρώπους που επεξεργάζονται άλλες δυνατότητες.
Η σύνθεση των προσκεκλημένων αποτυπώνει αυτή τη συνάντηση τεχνολογίας, πολιτισμού και κοινωνικής δράσης. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, συμμετέχουν ο Αιγύπτιος ακτιβιστής Alaa Abd El-Fattah, ο ιδρυτής του κοινωνικού δικτύου UpScrolled, Issam Hijazi, και η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πρίνστον Ruha Benjamin. Ανάμεσα στους ομιλητές βρίσκονται επίσης η πρόεδρος του Ιδρύματος Mellon, Elizabeth Alexander, η εφευρέτρια και συγγραφέας Gitanjali Rao και η καλλιτέχνιδα Stephanie Dinkins, ενώ ρόλο οικοδεσπότη αναλαμβάνει το ποιητικό και κωμικό πρόσωπο ALOK Vaid-Menon.
Οι συζητήσεις αγγίζουν την τεχνολογία που παραλαμβάνει κάθε νέα γενιά, τις κοινωνικές εντάσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τις δυνατότητες δημιουργίας ψηφιακών εργαλείων που υπηρετούν τη φροντίδα και τη συλλογική συμμετοχή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνδεση αυτών των ζητημάτων με την τέχνη και την πολιτιστική μνήμη. Σε μία από τις δράσεις, ο Σουδανός μουσικός παραγωγός Khaled Alsedeg εξετάζει πώς τα ψηφιακά αρχεία μπορούν να συμβάλουν στη διαφύλαξη των μουσικών παραδόσεων του Σουδάν. Η διατήρηση μιας πολιτιστικής κληρονομιάς συνδέεται έτσι με ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος ελέγχει τα μέσα με τα οποία μια κοινωνία καταγράφει και μεταδίδει τις ιστορίες της;
Σε διαφορετική κατεύθυνση, η εγκατάσταση Wild Lots αξιοποιεί αστικά δεδομένα για να φανταστεί την επιστροφή της φύσης σε ανεκμετάλλευτους χώρους της πόλης, συνδέοντας την ψηφιακή δημιουργία με την περιβαλλοντική σκέψη.
Ξεχωριστή θέση έχουν οι νέοι. Έφηβοι ηλικίας 13 έως 17 ετών καλούνται, μέσα από παιχνίδια ρόλων, να δοκιμάσουν ιδέες για τους κανόνες που διέπουν την τεχνητή νοημοσύνη, τις διαδικτυακές πλατφόρμες και την προστασία της ψυχικής υγείας. Άλλο εργαστήριο αξιοποιεί έναν οδηγό τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργήθηκε με τη συμμετοχή κοριτσιών στην Γκάμπια και απευθύνεται στις ίδιες.
Το ευρύτερο διακύβευμα του φεστιβάλ είναι η δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης στον ψηφιακό κόσμο. Πέρα από την κριτική προς τις μεγάλες πλατφόρμες, αναζητούνται τρόποι ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να δημιουργούν, να διαχειρίζονται και να διατηρούν τα δικά τους εργαλεία επικοινωνίας και πολιτισμού. Η Βαρκελώνη γίνεται, για τρεις ημέρες, τόπος συνάντησης αυτών των προσπαθειών — και αφετηρία μιας συζήτησης για το ποιος θα έχει λόγο στην τεχνολογία του αύριο.
Βασισμένο σε δημοσίευμα της Ana-Maria Stanciuc, με τίτλο «Mozilla Festival returns to Barcelona with a focus on community-led tech».
Πηγή: Ana-Maria Stanciuc, «Mozilla Festival returns to Barcelona with a focus on community-led tech», The Next Web. Ελληνική διασκευή.
