Οι Ροχίνγκια, που διέφυγαν από την καταπίεση στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων στην πολιτεία Ραχίν της Μιανμάρ, περιμένουν επισιτιστική βοήθεια σε έναν αυτοσχέδιο καταυλισμό στο Τέκναφ του Μπαγκλαντές
- Γράφει ο ΝΙΚΟΣ Χ. ΛΑΓΚΑΔΙΝΟΣ
Το καθημερινό ειδησεογραφικό δελτίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις διαμαρτυρίες και τις κινητοποιήσεις που πραγματοποιούνται για την κατάσταση που επικρατεί στη Λωρίδα της Γάζας. Φυσικά δεν υπάρχει άνθρωπος που να μη νιώθει οργή γι’ αυτό που γίνεται εκεί. Αυτά αποτελούν ένα πολύπλοκο φαινόμενο, καθώς διαμορφώνονται από πληθώρα παραγόντων όπως η πολιτική, οι κοινωνικές ανησυχίες, αλλά και οι ιδεολογικές πεποιθήσεις. Κάθε κίνημα έχει τη δική του δυναμική, την πορεία και τους δικούς του στόχους, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη σύγκριση μεταξύ τους.
Είναι αλήθεια ότι η κατάσταση στη Γάζα έχει προκαλέσει παγκόσμια κατακραυγή, κινητοποιώντας ανθρώπους από κάθε γωνιά του πλανήτη. Παράλληλα, είναι γεγονός ότι υπάρχουν και άλλες συγκρούσεις σε διάφορα μέρη του κόσμου. Ωστόσο, καταρχήν, θ’ αναφέρω την τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο με τους 40.000 στρατιώτες που έχουν καταλάβει περίπου το 30% του νησιού. Δεν θ’ αναφερθώ στις δολοφονίες Ελληνοκυπρίων, στους διωγμούς από τις πατρογονικές εστίες τους, την εκποίηση των περιουσιών τους, την μετατροπή των εκκλησιών σε τζαμιά… Συμπληρώθηκαν πενήντα χρόνια και κανείς απ’ όλους αυτούς που σήμερα κινητοποιούνται δεν καταλαβαίνει ότι με την τακτική τους επιβραβεύεται η Τουρκία που μόνο επεμβάσεις ξέρει να κάνει και να είναι ένας διαρκής κίνδυνος τόσο για την Κύπρο όσο και για την Ελλάδα. Οι επαφές επίσης του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Ερντογάν δεν φαίνεται και να προσφέρουν πολλά. Το μόνο που κάνουν είναι να εμφανίζουν την Τουρκία πιο μετριοπαθή, ότι δηλαδή κάθεται στο τραπέζι και συζητάει, ενώ στην πραγματικότητα δεν αποσύρει τις τουρκικές αξιώσεις (γκρίζες ζώνες, θαλάσσια πάρκα, ΑΟΖ, Κύπρος κ.α). Ας μην δώσω συνέχεια στο θέμα που θα με απασχολήσει σε άλλο άρθρο.
Είναι δύσκολο να δώσει κανείς μια πλήρη λίστα όσων συμβαίνουν στον κόσμο, καθώς οι συγκρούσεις και οι αναταραχές αλλάζουν διαρκώς. Ωστόσο, μπορώ να αναφέρω μερικές από τις πιο σημαντικές και ευρέως αναγνωρισμένες.
Ρωσία-Ουκρανία: Ο συνεχιζόμενος πόλεμος μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Οι καταστροφές στην Ουκρανία είναι ανυπολόγιστες. Άνθρωποι σκοτώνονται κάθε μέρα ή μένουν ανάπηροι, σπίτια και περιουσίες γίνονται συντρίμμια, η Ρωσία έχει καταλάβει περίπου το 30% των ουκρανικών εδαφών. Εκατοντάδες χιλιάδες Ουκρανοί ξεσπιτώθηκαν κι έφυγαν από τον τόπο τους. Είδε κανείς καμιά κινητοποίηση για την Ουκρανία;
Ισραήλ-Παλαιστίνη: Η ένταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη με τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς, τους σκοτωμούς και την πείνα πράγματι δημιουργούν ένα τεράστιο πρόβλημα που δεν ξέρω αν φτάνουν οι κινητοποιήσεις για να το λύσουν.
Συρία: Ο εμφύλιος πόλεμος συνεχίζεται, με την εμπλοκή πολλαπλών εγχώριων και ξένων δυνάμεων. Μην ξεχνάμε ότι κι εκεί συμμετέχουν με τον ένα ή του άλλο τρόπο οι Τούρκοι.
Υεμένη: Η χώρα βρίσκεται σε εμφύλιο πόλεμο εδώ και χρόνια, προκαλώντας μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο. Κι εδώ είναι μπλεγμένοι οι Τούρκοι.
Σουδάν: Ένας νέος εμφύλιος πόλεμος ξέσπασε πρόσφατα, προκαλώντας τεράστιες εκτοπίσεις πληθυσμού. Πάνω από 4 εκατομμύρια έχουν διαφύγει από τη χώρα. «Τώρα στον τρίτο χρόνο της σύγκρουσης, τα 4 εκατ. άνθρωποι είναι ένα συνταρακτικό ορόσημο σε αυτό που είναι η πλέον καταστροφική κρίση εκτοπισμού στον κόσμο αυτή τη στιγμή», είχε δηλώσει πρόσφατα η Εουτζίν Μπγιουν, εκπρόσωπος της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες σε ενημέρωση των δημοσιογράφων στη Γενεύη.
Λιβύη: Η χώρα παραμένει διαιρεμένη με αντίπαλες κυβερνήσεις και παραστρατιωτικές ομάδες. Πάλι κι εδώ είναι εμπλεκόμενη η Τουρκία, η οποί καταφέρνει πλέον να διατηρεί καλές σχέσεις και με τις δυο (αντίπαλες) κυβερνήσεις της Λιβύης – την κυβέρνηση της Τρίπολης υπό τον πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμέιμπα που ελέγχει τη Βορειοδυτική Λιβύη και τη διοίκηση υπό τον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ που ελέγχει όλο το υπόλοιπο κομμάτι της λυβικής επικράτειας.
Μιανμάρ: Ο εμφύλιος πόλεμος εντείνεται μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 2021. Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών (OCHA) στην ενημέρωση του Απριλίου 2024 για την ανθρωπιστική κατάσταση στη χώρα, ανέφερε πως η Μιανμάρ βρίσκεται «εν μέσω μιας εντεινόμενης ανθρωπιστικής κρίσης», με 2,5 εκατομμύρια ανθρώπους να θεωρούνται εκτοπισμένοι λόγω των συγκρούσεων από το Φεβρουάριο του 2021, ενώ άλλοι 50.000 έχουν σκοτωθεί, εκ των οποίων τουλάχιστον 8.000 άμαχοι πολίτες. Είδε κανείς καμιά κινητοποίηση για τη Μιανμάρ;
Αφγανιστάν: Η χώρα παραμένει σε κατάσταση αστάθειας μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία.
Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό: Μια μακροχρόνια κρίση με ένοπλες ομάδες που συγκρούονται για τον έλεγχο των φυσικών πόρων.
Σαχέλ: Η περιοχή, συμπεριλαμβανομένων του Μάλι, του Νίγηρα και της Μπουρκίνα Φάσο, αντιμετωπίζει αυξανόμενη αναταραχή λόγω τζιχαντιστικών ομάδων και πραξικοπημάτων.
Σομαλία: Οι συγκρούσεις συνεχίζονται μεταξύ της κυβέρνησης και της ισλαμιστικής οργάνωσης Αλ-Σαμπάμπ.
Αυτές οι συγκρούσεις έχουν ως αποτέλεσμα την απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπινων ζωών και τη μαζική εκτόπιση πληθυσμών, δημιουργώντας σοβαρές ανθρωπιστικές κρίσεις.
Το γιατί κάποιες συγκρούσεις λαμβάνουν μεγαλύτερη προβολή και κινητοποιούν περισσότερο κόσμο είναι ένα ζήτημα που απασχολεί συχνά τους κοινωνιολόγους. Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτό εξαρτάται από παράγοντες όπως η γεωπολιτική σημασία της περιοχής, η διαθεσιμότητα των πληροφοριών, η προβολή από τα μέσα ενημέρωσης, ακόμα και η δράση διαφόρων οργανώσεων που προφανώς δεν κινητοποιούνται γιατί έχουν φιλάνθρωπα αισθήματα.
Όσον αφορά το περιστατικό με τους τουρίστες στα ελληνικά νησιά, το μόνο που μπορεί κανείς να πει είναι ότι οποιαδήποτε μορφή αποκλεισμού ή παρεμπόδισης ατόμων βάσει της καταγωγής ή της θρησκείας τους είναι αντίθετη με τις αρχές της ανεκτικότητας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αλλά εκείνοι που εμποδίζουν τους τουρίστες το καταλαβαίνουν; Όχι φυσικά, διότι απλώς κινούνται από μικροκομματικά οφέλη και ανόητες εμμονές.
Η συζήτηση για την επιρροή της προπαγάνδας στις δημόσιες κινητοποιήσεις είναι εξαιρετικά επίκαιρη. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε ότι η πληροφόρηση, ειδικά στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μπορεί να διαμορφωθεί και να διαδοθεί με τρόπους που δεν είναι πάντα αντικειμενικοί. Η κριτική σκέψη και η αναζήτηση πηγών από διαφορετικές οπτικές γωνίες είναι πλέον πιο σημαντική από ποτέ, ώστε να μπορεί κανείς να διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη άποψη.
Είναι σαφές ότι η κοινωνία μας βρίσκεται σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων, όπου οι παγκόσμιες εξελίξεις αγγίζουν και επηρεάζουν ακόμα και τις τοπικές μας κοινωνίες. Ίσως η καλύτερη απάντηση σε αυτό το “μπάχαλο”, είναι η αναζήτηση της αλήθειας μέσα από πολλαπλές πηγές και η υπεράσπιση των αρχών που πιστεύουμε, χωρίς να παρασυρόμαστε από ακραίες φωνές.
